2014 yılından beri zaman zaman gündeme getirilen bu konu en nihayet bir yasa Tasarısı ile Hükümetçe Meclis ilgili Komisyonu’na sunulmuştur.
Sunulan Yasa tasarısı maalesef kamuoyunda mevcut endişeleri daha da artıracak nitelikte çok muğlak ve genel maddeler içeren, esas yetkileri Bakanlar Kuruluna veren ve devletin vergi tahsilâtını özel Şirketler kanalıyla yapılmasına yetki veren bir yasa tasarısıdır. Şöyle ki;
Yasa Tasarısının Gerekçe ve Amaç kısmında öngörülen ana konuların içeriği, yasada yer almayıp gerekçede ve amaçta öngörülen hususların gerçekleşmesini sağlayacak hükümler, Bakanlar Kurulu’nun çıkaracağı Tüzüklere bağlanmakta, sistemin, işleyişin, prosedürün, tahsilatta denetimin nasıl yapılacağı ile ilgili hükümler ve içerik hükümlerinin belirlenmesi yetkisini, Bakanlar Kuruluna vermektedir.
-Öncelikle halktan Vergi toplama konusu olan bir Yasa’da vergi toplanırken amaç ve gerekçede belirtilen ilgili muhtevanın, açık olarak madde madde temel içeriğinin, temel kriterlerinin ve uygulama esas ve şeklinin yer alması gereklidir. Yasada muğlak ve kapalı çerçeve ile esasların tespiti, halktan toplanacak Vergi gibi bir konuda, Tüzüklere bırakılamaz kanısındayım.
-Bakanlar Kurulunun çıkaracağı Tüzüklerde, ancak Yasada açıklıkla öngörülen esasların uygulanmasını kolaylaştıracak prosedürdeki detayları ve konacak verginin yasada belirlenen yüzde veya miktarının belli bir tavan ve taban konmak suretiyle bu sınırlar içinde arttırma ve azaltma yetkisi verilebilir ki sadece bunun için madde 8’de bir madde düzenlenmiştir. Bunun dışında, ne Yasa Gerekçesindeki ne de Amaç kısmında öngörülen esas hususları düzenleyen hükümler, yasada mevcut olmayıp, bunlar tamamen Bakanlar Kurulu inisiyatifine bırakılmaktadır ki vergi yüklemede, esasa ilişkin her konuda Yasa’larda açıklık olması şarttır.
-Gerekçe kısmında, ‘‘Akaryakıt istasyonlarındaki dağıtımın takip edilerek kayıt altına alınması ve motorlu araçların seyrüsefer ruhsat harcı, araç sigortası, egsoz emisyon ölçüm testi ve araç muayenesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğinin akaryakıt alımı sırasında denetlenmesini ve hem akaryakıt hem araçlar üzerinden alınan diğer harç ve vergilerin kontrolünü sağlamaktır’’ deniyor . Ancak bunun nasıl yapılacağı hususunda Yasada her hangi bir hüküm öngörülmüyor. Tümü Bakanlar Kurulunca çıkarılacak Tüzüklerle kurulacak ‘akaryakıt tespit sistemleri’ ne bağlanmakta, ayrıca bunların ithali satışı, montajı, kullanımı ve denetimine ilişkin usul ve esaslarının da tümünün Tüzüklerle Bakanlar Kurulu’nun yetkisine vermektedir.
– O zaman Yasa Tasarısı ‘Gerekçesi’nde öngörülen motorlu araçların seyrüsefer harcı, araç sigortası, egsoz emisyon ölçüm testi ve araç muayenesi bu sistemde nasıl yapılacak ve yapılıp yapılmadığı nasıl kontrol edilecektir. Yasada herhangi açık hüküm yoktur. Hiç belli değildir. Bir Yasada bütün bunlar açıkça belirtilmelidir. Vergide sarahat esas ilkedir. Kurulacak akaryakıt tespit sistemi neler içermektedir? Bu da Yasada belli değildir…
-Çok önemli bir husus bu Yasa ile Devletin vergi Tahsilatı Özelleştirilmektedir. Yani bu yasa ile hem devletin vergi tahsilatı İthalatçı üç beş Şirket tarafından yapılacak hem de denetimi. Devlet bu Vergi toplama yetkilerini özele devrediyor.
-Bu yasa ile İthalatçı şirketler tarafından Tahsil edilecek her ay milyonlarca vergi miktarı, Tasarının kaleme alındığı şekli ile Şirketlerin hesaplarında duracak ve her ay sonu Hazineye yatırılacak. Bir ay sürede vergiler toplamı FAİZSİZ olarak bu Şirketlerin bünyesinde kalacak. Bunun anlamını sanırım herkes düşünebilir.
-Devlet parasının şirketler bünyesinde kalarak her ay devlete yatırılana kadar birer aylık süre ile (hatta ertesi ayın 10’una kadar 40 gün sonunda) yatırılarak, tekrar aynı işlemin sürekli olarak devamı, büyük bir Devlet tahsilatının yetki verilecek Şirketlere Faiz’siz kullanım imkânı verilecek olması, ilgili şirketlere haksız bir kazanç ve döner sermaye sağlayacak demek olması, ve devletin alabileceği banka faiz kaybına uğrayacağı hiç düşünülmedi mi?
-Arabalar için Yüzbinlerce çipler bastırılacak, ayrıca benzin istasyonlarına konacak olanlar. Kullanım esasları nedir? Nasıl yapılacak? En basitinden çipler bozulduğunda işlemler nasıl çalışacak kim kontrol edecek? Bu günkü kolay tahsilat sistemini bile kontrol edemeyen mekanizma, yaratılacak yeni karmaşık prosedürü baştan sonuna kadar nasıl kontrol edip şirketlerce toplanacak Vergilerin devlet hesaplarına doğru olarak aktarılmasını nasıl sağlayabilecek ? Halkın tümünü ilgilendiren Çok kapalı ve bilinmeyen içerikli bir yasa tasarısı gündemde ! .
-Esasında bu verginin akaryakıta ilave edilerek tahsilatının sakıncaları çoktur. Özellikle birkaç yıldan beri tasarlanan bu tür bir verginin karmaşık ve haksız, ayrıca şaibe yaratacak bir yöntem olacağı gibi, gerek Devlete gerekse vatandaşa Lüzumsuz MASRAF çıkaracak bir Yöntem olacağı, sunulan bu muğlak yasa ile ortadadır.
Bir zahmet hangi Ülkede uygulaması var onu da açıklasalar.
– Bu sistemle büyük küçük araçlar tefrik edilecek mi? Cinsine, ağırlığına, kategorisine, kullanım amaçlarına göre ? Yoksa hepsi eşit mi olacak? Yasada belli değil, bununla ilgili hükümler yok. Tır’larla, küçük araçlar, iş araçlarıyla özel araçlar sınıflandırılmayacak mı ? Yasada belli değil, hüküm yok.
– En acısı, Devletin kendi yasaları ile ve en basit usulle tahsil edilen bu Vergiyi toplayamaz hale gelmesi ve çıkan haberlere göre son iki yılda 100 bin aracın ruhsatının çıkarılmadığı, yetkililerin de seyirci kalmasıdır. Hatta Yetkililerin birkaç yıldan beri bu verginin kaldırılacağını söyleyerek, vatandaşı vergisini ödememeye teşvik etmesi nasıl bir devlet yönetim anlayışıdır doğrusu anlamak zor.
-Araç ruhsat Vergisi, seyrüsefer yapan araçların yollara zaman içinde yaratacağı yıpranmalara karşı ödenen bir vergidir. Ve bu Ruhsat her yıl çıkarılırken araç koçanı, bir önceki yıl ruhsatı, sürüş ehliyeti, sigortası, muayenesinin olup olmadığı ile ilgili belgeler de her yıl denetlenmiş olmakta idi. 2014 yılına kadar muntazam toplanan bu vergiler şimdi ne oldu bin bir mazaretle toplanmamaktadır. 5-10 memur takviyesi ile kimse rahatsız edilmeden yapılabilirdi.
– Karmaşık, haksız ve vatandaşlara ve devlete gereksiz masraflar yükleyecek ve Vergi tahsilatını Akaryakıt İthalatçılarına verecek bu sistemde ısrar edilmektedir? ve bu yüzden verginin devlete bilinçli bir şekilde ödenmemesi verilen beyanatlarla adeta teşvik edilmiştir.
Devletin temelini sarsacak sistem veya sistemsizliklerle kamu yönetimi gittikçe zayıflatılmaktadır. Şimdi sıra vergilerin Özel şirketler marifetiyle toplanmasına geldi.
Esasen sürekli olarak çeşitli vergi afları, çalışma ve sosyal güvenlik afları, devlete yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere iltiması sağlayan kamu yararını sarfınazar eden, sosyal adaleti ve devlet nosyonunu zayıflatan halkın genelde onaylamadığı halde bu tür dayatma icraatlarla KKTC nereye sürükleniyor, herkese sorumluluk düşer.
Bu Yasa Tasarısının, Kamu Yararını düşünenler için, iyi düşünülerek değerlendirilmesi umulmaktadır.
