LİRA BORCU DEĞİL DOLAR BORCU KÖTÜ - Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Cumartesi, Mayıs 18, 2024
EkonomiKıbrısKöşe Yazarları

LİRA BORCU DEĞİL DOLAR BORCU KÖTÜ

Bir ülkede ne kadar borç varsa o kadar alacak vardır. Alacaklısı olamayan bir borç yoktur. Bu bir muhasebe kuralıdır.

Buna rağmen sürekli artan borçlardan bahsetmek etrafa endişe yaratmaktan başka bir işe yaramıyor. Endişe yaratan konu borçların tamamen ve zamanında ödenememesi ve bundan dolayı ödemeler sisteminin veya borçların geri dönüşlerinin aksamasından dolayı çıkabilecek olan finansal sorunlardır. Bu durumda da önce şu sorular yanıt bulmalıdır.


Büyüyen borçlar bireysel mi ,kurumsal mı yoksa kamusal mıdır?

Büyüyen borçların ölçüsü nedir? Borçların milli gelire (GSMH) veya milli servete oranı nedir?

Borçların bir kısmı zamanında ödenmezse bu durumda kimler zarar görecek ? Borçlular mı yoksa alacaklılar mı?

Bankalar büyüyen ve ödenemez borçlar karşısında ne yapıyor olacaklar?

Kamu borçları ile hane halkı ve kurumsal borçlardan oluşan borçlar esasta farklılık göstermektedir. Özel borçların  yani hane halkı borçluları ve kurumsal borçların borçlusu ile alacaklısı ayrı kişilerdir. Kamu borcunda ise durum farklıdır. Eğer günün birinde devlet borçlarını ödeyemezse bunu halka ek vergi koyarak halkın malı olan Kamu varlıklarını satarak ödeyecektir. Yani toplanan para halka gidecektir. Çünkü borçlanılan ve ödenemez olan halkın parasıdır. Ya halkın parasının olduğu kurumlardan borçlanılmıştır. Ya da tahvil yöntemiyle borçlanılmıştır. Neticede borçlanılan para halkın parasıdır. Öyleyse Kamu borcunun borçlusu halktır. Alacaklısı da halktır. Bu kitaplarda böyle yazmaz ama devletin borcuna kefil giren de halktır diye yazmaz. Şubat 2024 tarihi itibariyle KKTC’nin toplam iç borç stoku, bunun 2/3’ü yabancı paradan olmak üzere 7.4 milyar Türk Lirasıdır. Bu borca halk kefildir diye yazmıyor. Ama bu borç halkın vergileri ile ve/veya halkın malının satılması ile ödenebilecektir. Kısacası Kamunun iç borcunun borçlusu da alacaklısı da halktır. Bu iki kalem muhasebetik olarak birbirini götürdüğüne göre sonuç cebirsel olarak sıfırdır.

Sonuç olarak Türk Lirası ile borçlanmada Kamu borcuna reel faiz ödenmez. Dolayısı ile Kamu borcunun iç borçlanmada halka maliyeti sıfırdır. Büyük ülkelerde Kamu borcuna reel faiz ödenmiyor. KKTC’nin iç borç Türk Lirası’na ödediği faiz negatif  fakat yaklaşık beş milyar Türk Lira’lık döviz borcuna ödediği faiz fakirden alıp zengine verir nitelikte.

Türk Lirası cinsinden iç borç zerre kadar umurumda değil fakat 16.1 milyar dolar dış borç stoğu ciddi anlamda artmış  hem de döviz cinsinden. İşte beni rahatsız eden ve sonunun ne olacağını bir türlü kestiremediğim konu bu.

Tepki göster
Bayıldım
0
Bayıldım
Huzurlu
0
Huzurlu
Hahaha
0
Hahaha
Üzüldüm
0
Üzüldüm
Hayran Kaldım
0
Hayran Kaldım
Facia
0
Facia
Web tasarım ve geliştirme : Baba Bilgisayar