Güneş’ten yayılan çok miktarda plazmanın bugün Dünya’ya ulaşması bekleniyor. NASA verilerini inceleyen uzmanlar telefonlar ve uyduların Güneş Fırtınası nedeniyle zarar görebileceği uyarısını yaptı.
Yeni bir Güneş Fırtınası tehlikesi yaşanıyor. Güneş’in üzerindeki AR2987 adındaki leke C sınıfı Güneş püskürtüsü geliyor.
Güneş patlaması olarak da bilinen bu olay nedeniyle büyük miktarlarda plazma Dünya’ya doğru hareket ediyor. Uzay hava fizikçisi Dr. Tamitha Skov, NASA ve NOAA (ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi) verilerini inceledi.
Skov, Twitter’dan kesinti uyarısında bulundu. Radyo kararmasının büyük bir ihtimalle yaşanmayacağını söyleyen Dr. Skov, amatör radyoların ve GPS kullanıcıların güneş fırtınasından etkilenebileceğini belirtti.
GÜNEŞ FIRTINASI NE ZAMAN?
Ayrıca 40 derece enleminde bulunan noktalarda kısa ölçekli kutup ışığı görülebilir. Türkiye 36 42 kuzey enlemlerinde bulunuyor. Ancak Güneş Fırtınası’nın Türkiye’ye ulaştığı saatlerde 15 Nisan 2022’nin sabah saatleri yaşanıyor olacak. Bu nedenle kutup ışıkları olarak bilinen fenomenin görülmesi çok düşük bir ihtimal. Güneş fırtınası ABD’de ise havanın karanlık olduğu saatlere denk geliyor. Bu nedenle New York çevresinde kutup ışığının görülebileceği ifade edildi.
GÜNEŞ FIRTINASI NEDİR?
Jeomanyetik fırtına ya da bilenen ismiyle Güneş fırtınası, Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşime giren bir güneş rüzgarı şok dalgası ve veya manyetik alan bulutunun neden olduğu, Dünya’nın manyetosferinin geçici olarak bozulması olayıdır.
Güneş yüzeyindeki koyu renkli “güneş lekeleri”nde, Güneş’in manyetik alanında oluşan bir nevi kısa devre sonucu ışın ve plazma patlamaları meydana gelir. Bu patlamalar sonucu röntgen veya ultraviyole gibi ışınlar yayılmaktadır. Uzmanlar, büyük bir patlamanın ise milyarlarca ton maddeyi uzayın milyonlarca kilometre derinliğine saçabileceğini belirtiyor.
GÜNEŞ FIRTINASI ETKİLERİ NELERDİR?
Güneş fırtınaları haberleşme ve GPS uydularının çalışmalarını, kutuplara yakın bölgelere sefer yapan uçaklarla telsiz bağlantılarını olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, şiddetli bir fırtınanın Dünya’daki elektrik ve iletişim ağlarını bile çökertebileceğini kaydediyor. Ancak Dünya’ya yaklaşmakta olan Güneş fırtınası orta derecede bir kuvvete sahip. Bu nedenle cihazların fazla etkilenmesi beklenmiyor.
1859 GÜNEŞ FIRTINASI: CARRINGTON OLAYI
Carrington Olayı olarak da bilinen 1859 güneş fırtınası, 1859’da solar döngü 10 sırasında yaşanmış güçlü bir jeomanyetik güneş fırtınasıdır. “Beyaz ışık parlaması” olarak da isimlendirilen olay İngiliz gökbilimci Richard Carrington ve Richard Hodgson tarafından gözlemlendi.
28 Ağustos 1859’dan 2 Eylül 1859’a kadar, Güneş’te sayısız güneş lekeleri gözlemlendi. 1 Eylül’de öğle vaktinden önce, Richard Carrington ve Richard Hodgson adlı İngiliz asıllı amatör astronomlar, ilk solar alevin gözlemlerini yaptılar. Dünya’ya gelmesi 17.6 saat alırken büyük bir koronal kütle ejeksiyonunun (CME) direkt olarak Dünya’ya gelmesine sebep oldu.
İngiliz astronomlar tarafından kaydedilen olay İskoçya, Avustralya ve Karayipler başkta olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde kayda geçildi.
Dünya’nın manyetosferini etkileyen olayın şimdiye kadar bilinen, en güçlü solar fırtınayı tetikledi. Fırtına sırasında, güçlü auroral görüntüler belirdiği, gökyüzünde büyük bir aydınlama yaşandığı ve telgraf sistemlerinde büyük hasara uğradığı kayıtlara geçti.
Haziran 2013’te, Lloyd’s of London ve Amerika’daki Atmospheric and Environmental Research’den (AER) ek bir grup araştırmacı, Carrington Olayı’ndan alınan bu verileri, dünya ekonomisinin ne kadar etkilendiğini hesaplamak için kullandılar ve zararı 2.6 trilyon dolar olarak belirlediler.
