Döviz, sütü zehir etti

5 Eylül 2018 Çarşamba | 09:46
salih yücesoylu

TL’nin değer kaybının yanı sıra akaryakıt ve elektrik zammının tetiklediği, çiğ süt zammının üretim maliyetlerini yansıtan Koop-Süt de ürünlerine zam yaptı. Koop Süt Genel Müdürü Salih Yücesoylu, Havadis’e konuştu, önemli açıklamalarda bulundu

 

 süt

“BU BİR İLK”: Yücesoylu: KKTC’de ham (çiğ) süt fiyatları ilk kez Türkiye’deki çiğ süt fiyatların üzerine çıktı. Türkiye’de çiğ sütün fiyatı 1,75 TL ile 1,85 TL arasında değişirken, KKTC’de, yapılan son zam ile birlikte, 1,61 TL olan çiğ süt fiyatı, 2,60 TL’ye yükseldi

 

“İHRACATTA TEHLİKE”: Yücesoylu: KKTC’de sütün Türkiye’den daha pahalı olması, en büyük pazarımız olan Türkiye pazarının kapılarının kapanması anlamına geliyor. Döneme göre yüzde 30 veya 40 oranında ihraç edilen süt, hayvancının elinde kalabilir

 

Eniz ORAKCIOĞLU

Döviz kurlarındaki artış, TL’nin döviz karşısında değer kaybı, elektrik ve akaryakıt zammı derken bir zam da çiğ süt fiyatlarına gelince süt ve süt ürünleri imalatında da maliyetler katlandı. Zam zammı getirdi, Koop-Süt, tüm ürünlerine zam yaptı.

Koop Süt Genel Müdürü Salih Yücesoylu, süt ve süt ürünlerinin satış fiyatlarına yaptıkları artışları Havadis ile paylaştı.

Salih Yücesoylu, çiğ süt fiyatının artması doğrultusunda su, gaz ve ithal ettikleri ürünlerde de artış yaşanması ile maliyetlerinin artığını, bu nedenle zam yapmak zorunda kaldıklarını söyledi.

Yücesoylu, “Koop Süt ürünlerinde yapılan son fiyat artışı aslında yapılması gereken artışın çok altında. Amacımız kar yapmak değil, işletmenin ayakta durmasını sağlamak” diye konuştu.

 

“TL kazanıp, dövizle yaşıyoruz”

“Keşke imkanlar elvereydi de zam yapmasaydık” diyen Yücesoylu, KKTC’de Türk Lirası kazanıp dövizle yaşandığını, dünyanın hiçbir yerinde bunun bir örneğinin daha olmadığını söyledi.

Yücesoylu, “Bu ülkede mucizeleri başardık. Bence içinde bulunduğumuz şartlarda 7’den 70’e üretim yapılmasını bir mucize” dedi.

 

“Zam yapmasak işletme zor durumda kalacaktı”

Koop Süt’ün ürünlerine en son Mayıs ayında zam yaptıklarını hatırlatan Yücesoylu, zam yapma düşüncelerinin olmadığını ancak gelinen noktada da artık zammın kaçınılmaz olduğunu sözlerine ekledi.

“Özellikle üretimlerinin hammaddesi olan süte ülke koşullarını doğrultusunda zam zorunlu hal aldı” diye konuşan Yücesoylu, “İşletmenin yürütülebilmesi için yüzlerce çeşit mal ithal ettiklerini belirtti. Türkiye dahil ithal edilen bütün malların Dolar ve Euro’ya endeksli olduğunu vurgulayan Yücesoylu, doların ve Euro’nun TL karşısında bu denli değer kazanmasının işletmeninde her gün zarar etmesini ve kötü duruma sürüklenmesine neden olacağını ifade etti.

Tedbir almak zorunda kaldıklarına dikkat çeken Yücesoylu, ham sütte zam olmasaydı artışların bu kadar fazla olmayacağını belirtti, ham süte gelen artışla, üretim mallarına gelen artışlarında artığını aktardı.

 

“Amacımız kar etmek değil”

Ürünlere zam yaparken kar etmeyi düşünmediklerini ve tek amaçlarının işletmeyi ayakta tutmak olduğunu vurgulayan Yücesoylu, işletmede 150 tane çalışan olduğunu ve her çalışanın 3-4 kişilik bir ailesi olduğunu var sayarsak 600 kişilik bir nüfusa hitap ettiklerini kaydetti.

Öte yandan bu ülkede 5 bin tane hayvancı olduğunu ve sütlerini aldıklarını söyleyen Yücesoylu, “Bu 5 bin hayvancının 5’er kişilik aileleri olduğun düşündüğünüzde 25 bin kişi demektir. Kısacası bu iş yani kooperatif süt fabrikasının üretimi ülkenin bütün kesimlerine hitap ediyor. Dolayısıyla biz ayakta durmak zorundayız. Zam yapmamak için elimizden geldiğince direndik ama bugün zam yapmak kaçınılmaz oldu ve halkımızdan bu yüzden özür diliyoruz. Yaptığımız zamma bakıldığında fiyatlar yapılması gereken artışın çok altında kaldı” diye konuştu.

 

“Bakanlığın yaptığı tek katkı 0,50 TL sübvanse”

Geçtiğimiz günlerde Tarım Bakanı Erkut Şahali katıldığı bir programda çiğ süte yapılan zammın ardından gerekli tedbirlerin alındığını ve içme sütüne zammın söz konusu olmadığı açıklamaları üzerine Yücesoylu, tedbirleri kendinde merak ettiğini vurguladı.

Bakanlığın yaptığı tek katkının, Mayıs ayında yapacakları zamda 30 ton içme sütü için sübvanse uyguladığını belirten Yücesoylu, “1,53 TL’den normal süt fiyatını alırken, içme sütü için günde sadece 30 ton yani 30 bin paket süte 25 kuruş sübvanse uyguladı.

Yani 1,53 TL’ye aldığımız sütün 30 tonunu 1,28 kuruştan bize sattı. Bizde bunu aynı oranda 30 bin paket içme sütüne yansıttık. Fakat biz şu anda günde 50 bin paket süt satıyoruz. Yeni fiyat politikası ile 1,53 TL’ye aldığımız sütün fabrika teslim fiyatı 1.99 TL oldu. Eskiden 1,53 TL’ye verdiği 25 kuruş sübvanseyi yeni fiyatta 50 kuruşa çıkardı. Biz de bu sübvanse maliyetlerimize yansıttık. Burada 50 çeşit ürün üretilmektedir ve her ürünün maliyeti kendi başına hesaplanıyor, çünkü ürünlerde çok farklı kullanılan malzemeler var” dedi.

 

“Maliyetlerimiz arttı”

Yapıkları maliyet hesaplamalarında sütün fabrikalarından çıkışının 4,60 TL olduğunu vurgulayan Yücesoylu, bu fiyatın şuanda kurtaran bir fiyat olmadığını, tamamen işletmenin kendi kendini hayatını idame ettirmesi için belirlenen bir fiyat olduğunu kaydetti.

Mayıs itibari ile yaptıkları zamda boş paketin maliyetinin 0,68 TL olduğunun altını çizen Yücesoylu, şimdi yapılan zamda bir boş paketin maliyetinin 0,94 TL olduğunu söyledi.

Bakanlığın verdiği süpvansiye ancak paket giderlerine yettiğini belirten Yücesoylu, fabrikaya 9,50 TL tonu su aldıklarını, temizliği ve hijyeni sağlamak için günde 350 ton su tüketimleri olduğunu aktardı. Elektriğin en büyük giderlerinden biri olduğunun altını çizen Yücesoylu, geçen ay yüzde 12 hayat pahalılığını çalışana yansıttıklarını, buhar kazanlarının gaz ile çalıştığını ve gazın fiyatının tahmin edilemeyecek boyutlara geldiğini ifade etti. Bu nedenle zam yapmak mecburiyetinde olduklarını sözlerine ekledi.

Eğer dövizin hareketinde anormal bir yükseliş olmazsa yaptıkları zamlarla yıl sonuna kadar hayatlarını idame ettireceklerini vurgulayan Yücesoylu, “Döviz tırmanmaya devam ederse Allah hepimizi acısın” şeklinde konuştu.

 

“Zammı en az seviyede tutuk”

Fahiş karlara çalışmadıklarını yüzde 10’la çalıştıklarını aktaran Yücesoylu, özel sektör firmalarının bu kadar düşün fiyatlara çalışmadığını sözlerine ekledi. Daha büyük bir zam yapmaları gerektiğini söyleyen Yücesoylu, sütün temel tüketim maddesi olduğunu ve yapılan artışın vatandaş için en az seviyede olması için çalıştıklarını vurguladı.

 

“Süt, hayvancının elinde kalabilir”

Güney ile kıyaslandığında KKTC’nin daha ucuz olduğunun altını çizen Yücesoylu, ilk defa ham (çiğ) süt fiyatlarının Türkiye’deki fiyatların üzerine çıktığına dikkat çekti. Türkiye’de sütün fabrikaya teslim fiyatının 1,75 TL ile 1,85 TL arasında değiştiğini vurgulayan Yücesoylu, bütün bu sektörde çalışanların en büyük pazarının Türkiye olduğunu söyledi.

Türkiye’deki fiyatlar bizim fiyatların üzerine çıkmasını ve Türkiye’ye süt ihracatının kapılarının kapanmamasını ümit ettiğini vurgulayan Yücesoylu, bu durumun süt ve hayvancılık sektörünü bekleyen En büyük tehlike olduğunun altını çizdi.

Aldıkları sütün yüzde 70’ini iç piyasaysa çalıştıklarını yüzde 30’unu ise ihracata çalıştıklarını aktaran Yücesoylu, ülkemizde bulunan firmaların bir kısmının tamamen ihracata çalıştığını, bir kısmının ise ihracat ve iç piyasaya çalıştığını belirti. Türkiye pazarı KKTC’den düşük olursa Türkiye’ye süt satılamayacağını vurgulayan Yücesoylu, ülkeni sütüne baktığımızda dönem dönem iç piyasada kullanılan sütün yüzde 70 veya 60 olduğunu ihracat yapılan miktarın ise yüzde 30 ile yüzde 40 arasında değiştiğini kaydetti. İhracat yapılamazsa bu durumun yansımasının hayvancıya olacağını söyleyen Yücesoylu, özel firmaların satamadığı sütü almayacağını, bile bile zarar etmemek için yüz ton aldığı sütü 50 ton alacağını aktardı. Geri kalan sütü hayvancının elinde patlamamsı temennisinde bulunan Yücesoy, en büyük dileğinin Türkiye’deki süt fiyatlarının artması olduğunu belirtti.

 

“Hellim üretiminde, sadece ham süt 20 TL”

Bu ülkedeki esas itici ürünlerinin süt ve hellim olduğunu söyleyen Yücesoylu, 1 kilo hellimi 10 kilo İnek sütünden yapıldığını, 10 kilo inek sütünün ham fiyatının ise 20 TL olduğunu aktardı. Hellim üretiminde sütten başka su, elektrik, gaz ve işçilik gibi girdi maliyetlerinin de olduğunun altını çizen Yücesoylu, işçiliğin dışında bütün malzemelerinde ithal edildiğini belirtti.

 

Kooperatif ürünlerine yapılan artış ve Kooperatifin marketlere satış fiyatları

 

Süt Ürün                                             21 Mayıs Fiyat                  3 Eylül Fiyat

Yağlı Süt (1 litre)                                  3,80 TL                                    4,60 TL

Yarım Yağlı Süt (1 litre)                     3,95 TL                                   4,75 TL

Yağsız Süt (1 litre)                               4,15 TL                                   5,00 TL

Laktozsuz Süt (1litre)                        5,20 TL                                   5,95 TL

Keçi Sütü (1 litre)                                6,00 TL                                   9,25 TL

Yağlı Süt (200 ml)                                1,00 TL                                   1,30 TL

Yarım Yağlı Süt (200ml)                    1,00 TL                                   1,30 TL

Laktozsuz Süt (200 ml)                     1,15 TL                                   1,35 TL

Çilekli Süt (200 ml)                             1,10 TL                                   1,30 TL

Kakaolu Süt (200 ml)                         1,10 TL                                   1,30 TL

 

Ürün (Ayran ve Yoğurtlar)          2 Mayıs Fiyat                    3 Eylül Fiyat

Titanik Ayran (200 ml)                        0,80 TL                                1,00 TL

Titanik Ayran (500 ml)                        2,85 TL                                3,55 TL

Titanik Ayran (1000 ml)                      4,35 TL                                5,65 TL

Titanik Ayran (2000 ml)                      7,85 TL                                10,45 TL

Yoğurt (200 gr)                                      1,40 TL                                2,00 TL

Yoğurt (650 gr)                                      4,55 TL                                6,45 TL

Yoğurt (800 gr)                                      5,55 TL                                7,85 TL

Yoğurt (1500 gr)                                   10,00 TL                               13,50 TL

Yoğurt (3000 gr)                                   21,50 TL                               27,50 TL

Yoğurt (9000 gr)                                   60,00 TL                               83,65 TL

Yoğurt Light (650gr)                           4,55 TL                                 6,35 TL
Yoğurt Süzme (500 gr)                      4,55 TL                                 5,35 TL
Yoğurt Süzme (1000 gr)                                    8,25 TL                                 9,95 TL
Yoğurt Süzme (2750 gr)                                   22,00 TL                               27,75 TL

Yoğurt Süzme (9000 gr)                                    66,50 TL                              83,64 TL

 

Ürün (Peynir-Hellim-Kaşar)      2 Mayıs Fiyat                    3 Eylül Fiyat

Beyaz Peynir (1000 gr)                     24,00 TL                               32,50 TL

Beyaz Peynir Kırıntı (16000gr)       90,00 TL                               110,00 TL

Böreklik Peynir (1000 gr)                 9,00 TL                                  10,00 TL

Çökelek (1000 gr)                               4,00 TL                                 5,50 TL

Delikli Peynir (1000 gr)                     53,00 TL                               64,00 TL
Eritme Peynir (800 gr)                      16,50 TL                               19,50 TL (700 gr)

Eritme Peynir (2000 gr)                    40,00 TL                               55,00 TL

Hellim Az Tuzlu (1000 gr)                 30,00 TL                               40,00 TL

Hellim Light (1000 gr)                        30,00 TL                               40,00 TL

Hellim Parça (12500 gr)                                                                   220,00 TL

Hellim Parça Paket (12500 gr)                                                      245,00 TL

Hellim Tuzlu (1000 gr)                       27,00 TL                               37,00 TL
Hellim Tuzsuz (1000 gr)                    30,00 TL                               40,00 TL

Hellim Rende (250 gr)                      5,50 TL                                 6,25 TL

Hellim Rende (500 gr)                      9,50 TL                                 11,50 TL

Hellim Rende (5000 gr)                    90,00 TL                               110,00 TL

Kırmızı Peynir (1000 gr)                    40,00 TL                               44,00 TL

Koper (500 gr)                                     11,00 TL                               13,00 TL

Koper (900 gr)                                     19,00 TL                               22,00 TL

Krema (1000 gr)                                  15,00 TL                               16,00 TL

Nor (1000 gr)                                       9,00 TL                                 10,00 TL

Nor (10000 gr)                                     66,00 TL                               70,00 TL

Kaşar Peyniri (400 gr)                       11,00 TL                               12,50 TL

Kaşar Peyniri (800 gr)                       20,00 TL                               24,00 TL

Kaşar Peyniri (2000 gr)                     50,00 TL                               60,00 TL

süt