Covid-19 salgını tüm Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de ekonomik ilişkileri ciddi anlamada sarsmış ve bir çok mağduriyetler yaratmıştır.
Gerek yaşanan bu mağduriyetlerin giderilmesi gerekse ileriye dönük ekonomi politikalarında planlama yapmak adına ekonomik gelişmelerin ne boyutta olduğunu tespit etmek büyük önem arz etmektedir.
Bu çerçevede Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın hazırlamış olduğu ve Halk ile de paylaştığı 2020 IV. Çeyrek KTTO Ekonomi Bültenini anlamlı ve değerli buluyorum.
Bu bilinçle raporu bir heyecanla okumaya başladığımda üzülerek gördüm ki kamudaki istihdam sayılarında ciddi anomaliler gözlemlenmekteydi.
Raporda 2019 yılında, kamuda toplam çalışanların sayısı 35.535 kişi iken 2020 yılında bu sayının %14.3 artarak 40.623 kişi olduğundan bahsedilmektedir.
Bu rakamların nereden alındığına yönelik ve/veya bu rakamlara nereden ulaşıldığına yönelik herhangi bir kaynak gösterilmemiş olması da bu kadar ciddi hazırlanan bir raporu en başından maalesef güvensiz hale getirmektedir.
Yaptığım araştırmalar sonucu, Halka gerçekleşme verileri gibi sunulan bu rakamların gerçekleşme verileri olmadığı ve KKTC İstatistik Kurumu’nun her yıl yaptığı 2020 Hanehalkı İşgücü Anketi’nden alıntı yapıldığı yönündedir.
Yukarıda da ifade ettiğim gibi bu konuda bir kaynak gösterilmemesi ve kaynak gösterilmemesinin ötesinde de bu rakamların fiili gerçekleşen rakamlar gibi ifade edilmesi raporun güvenirliliğini ciddi oranda sarmaktadır.
Peki gerçekleşme rakamları nelerdir? Gerçekten 2020 yılında iki kere seçim yasakları da var iken emekli çıkan bir çok kişi olmasına karşın kamuda çalışan sayısı toplam 5.088 kişi artmış mıdır ?
KKTC Maliye Bakanlığı’nın resmi internet sitesi olan http://www.kktcmaliye.com/ adresinden aldığım veriler ile yaptığım çalışma sonucu Devlet Genel Bütçesi’nden ödenen kamuda çalışan sayılarındaki bir yıllık değişim şu şekildedir.
2019 Aralık sonu itibariyle Genel Bütçeden yani Halk tabiri ile Maliye’den ödenen toplam kadrolu memur sayısı 12.762 kişi iken bu rakam 2020 yılında 116 kişi azalarak 12.646’ya düşmüştür.
2019 Aralık sonu genel bütçeden ödenen toplam geçici memur sayısı 2.834 kişi iken 13 kişi artış ile 2.847’ye çıkmıştır.
Yine 2019 Aralık sonunda genel bütçeden ödenen işçi sayısı 2.705 iken 55kişi artış ile 2.760’a çıkmıştır.
Toplamda genel bütçeden ödenen toplam kamu çalışanı sayısı 2019 Aralık’ından 2020 Aralık’ına bir yılda toplam 48 kişi azalarak 18.253 kişi olmuştur sevgili dostlar.
Bunun yanında kamu sektörü tabii ki de sadece genel bütçeden ödenen kişilerin oluşturduğu bir sektör değildir. Kamu sektörü olarak dikkate alınan kurum ve kuruluşlar, Bakanlık ve Daireler hariç toplam 34 tanedir.
Bu 34 kurum ve kuruluş şunlardır: Belediyeler, BRTK, Vakıflar Örgütü ve Din İşleri Dairesi, Kıbrıs Vakıflar Kredi Şirketi, Kıbrıs Vakıflar Bankası, K.T. Kooperatif Merkez Bankası, Yayın Yüksek Kurulu, YAGA, E-Devlet Yürütme Kurulu, AB Kordinasyon Merkezi, KKTC Merkez Bankası, Piyangolar Birimi, TAK, İskan Komitesi, Kıbrıs Türk Denizcilik Şirketi, Kıbrıs Türk Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Şirketi, BTHK, CAS, DAÜ Vakıf Yöneticiler Kurulu, LAÜ, AÖA, KKTC Kalkınma Bankası, KIB-TEK, Rekabet Kurulu, Kıbrıs Sigorta, Kıbrıs Türk Petrolleri, Yenilenebilir Enerji Kurulu, Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu, TÜK, SÜTEK, GTSF, Kıbrıs Türk Tütün Endüstrisi ve TAŞEL.
Resmi veriler ile genel bütçeden ödenen Bakanlık ve Dairelerde çalışanların sayısı yukarıda da sizinle paylaştığım üzere 2020 Aralık sonu itibariyle bir yılda 48 kişi azalmıştır.
Bunun yanı sıra Vakıflar Bankası’na bir yılda sadece 4 kişi alınmış ve bir kişinin de emekli çıkması ile oradaki çalışan sayısı sadece 3 kişi artmıştır. Aynı durum LAÜ içinde geçerli olup bir çok kurum ve kuruluşa da emekli çıkan kişi sayısından daha fazla istihdam yapılmamıştır.
Bu arada Devlet Planlama Örgütü’nün Yerel Yönetimler Raporuna göre de tüm Belediyelerde çalışan toplam personel sayısı 2018 yılında 3.361 iken 2019 yıl sonu itibariyle 119 kişi artış ile 3.480 kişi olmuştur.
Tüm bu resmi veriler ışığında KTTO’nın raporundaki kamudaki çalışan sayısının bir yılda 5.088 kişi arttığı verisinin doğru olabilmesi için Maliye’den ödenenler hariç (çünkü orda toplam çalışan sayısında azalma var) emekli çıkanların yerine alınanlar hesaba katılmadan kurum başına 150 yeni istihdam yapılması gerekmektedir ki bunun olmadığı da tüm herkes tarafından çok iyi bilinmektedir.
