“ŞEHİR”
Bir ülkede şiir yazılıyor da bir şeyleri değiştirmiyorsa; bilinmiyorsa; ses vermiyorsa,
Ve bütün sanat dalları gelişmemişse…
…
Bir ülkede,
Eğer,
Mimari tarzlar, klasik olsun, modern olsun gelişmemişse,
Bir taşın üstüne bir taş konmamışsa,
Ne bileyim…
…
Bir ülkenin yolları caddeleri,
Kanalizasyonu,
Çevre bilinci gelişmemişse,
Yolları yol değilse,
Kanalizasyonlar sorun haline gelmişse; taşıyor ve etrafa atık sularını bırakıyorsa,
Yani…
…
Bir ülkede yol kenarları sürekli izmaritten,
Çerçöpten,
Pet şişelerinden falan kirletilirse ve kimsenin umurunda olmazsa…
Piknik alanları,
Parklar bahçeler terk edilmişse ve buraları izbe hallere dönüşmüşse ve geceleyin ipsiz sapsızların yuvaları haline gelmişse…
Yani böyle ülkeler, şehirler, kültürler varsa…
…
Bir şehir baştan aşağıya terk edilmişse,
Duvarlar ve evler tek tek yıkılıyorsa,
Sokakları gündüzün bile karanlığa gömülürse,
Ve giderek tanınmayacak hale gelirse,
Köşesinde bucağında belalar kol gezerse,
Ne diyelim bilemem…
…
Bir ülkede yani,
Devlet adına her şey varsa,
Hükümetler,
Meclisler,
Belediyeler,
Daireler,
Üniversiteler,
Bakanlar, vekiller, başbakanlar, cumhurbaşkanları, müsteşarlar, müdürler, uzmanlar…
Ne kadar olsa da biraz ekonomi, yani biraz turizm, biraz tarım, biraz hayvancılık, biraz inşaat sektörü falan varsa,
Ve kimsenin kılı kıpırdamıyorsa,
Kim bilir gelinen noktadan memnunluk bile duyulursa, hatta “nereden nereye gelindi” diyerek bütün olup bitenler bir gelişmişlik örneği olarak görülürse,
Diyecek bir şey yok, öyledir herhalde!
…
Diyeceğim,
Şiirin yoksa ya da şiir bir şeyleri değiştirmiyorsa,
Memleketin siyasetinde, kültüründe de değişim bekleme!
…
Fazla lafazanlık etmeden,
İyisi mi yazıyı “Şehir” adlı bir şiire bırakalım:
…
‘Bir başka ülkeye, bir başka denize giderim’, dedin
‘bundan daha iyi bir başka şehir bulunur elbet.
Her çabam kaderin olumsuz bir yargısıyla karşı karşıya;
-bir ceset gibi- gömülü kalbim.
Aklım daha ne kadar kalacak bu çorak ülkede?
Yüzümü nereye çevirsem, nereye baksam,
kara yıkıntılarını görüyorum ömrümün,
boşuna bunca yıl tükettiğim bu ülkede.’
Yeni bir ülke bulamazsın, başka bir deniz bulamazsın.
Bu şehir arkandan gelecektir.
Sen gene aynı sokaklarda dolaşacaksın,
aynı mahallede kocayacaksın;
aynı evlerde kır düşecek saçlarına.
Dönüp dolaşıp bu şehre geleceksin sonunda.
Başka bir şey umma-
Ömrünü nasıl tükettiysen burada, bu köşecikte,
öyle tükettin demektir bütün yeryüzünü de.
(Şiir: Konstantinos Kavafis. Çeviren: Cevat Çapan)
