EkonomiKöşe Yazarları

Seçim ekonomisi






Güncel araştırmalara göre, seçim yılı ekonomisindeki büyüme seçim sonuçlarını yıllar boyunca birikimli büyümeden çok daha fazla etkiliyor. Seçmenlerin aslında yöneticileri ortalama veya toplam gelişme konusunda yargılamaya niyetli olduklarını düşünüyoruz. Ancak, bu durum seçmenler için kolay değerlendirilebilir olmadığından seçmenler daha kolay erişilebilir olduğu için seçim yılı performansını dikkate alıyorlar.

Seçmenler yönetimde olanları iktidar dönemi boyunca değerlendirmiyorlar. Seçim gününden önceki altı ay veya yıldaki koşullar için dar bir şekilde değerlendirip yönetimde olanları başarıdan dolayı ödüllendiriyorlar veya başarısızlıktan dolayı cezalandırıyorlar.



Siyaset bilimciler, seçmenlerin seçim yılındaki performansa önem vermesini çeşitli nedenler ile açıklıyorlar.[1]  Birinci neden hafıza olarak belirtiliyor. Bir yıl önceki anılara kıyasla seçmenler iktidarın çalışma döneminin ilk yıllarındaki ekonomik koşullara ilişkin anıları zayıf veya yanlış olabiliyor.

İkinci bir neden ise seçmenlerin seçim yılı ekonomisini liderin ekonomik yönetiminin kalitesi hakkında daha bilgilendirici olarak görebilecekleridir. Başkanın politikalarını ekonomiyi etkilemek için aylar veya yıllar alıyor olarak düşünmekteler. Sonunda ortaya çıkan ekonomik performansın özellikle geçmiş dönemki politikaların ortaya çıkardığı sonuç olarak görebilmekteler.

Siyaset bilimcilerinden çok daha az ilgi gören üçüncü neden ise psikoloji alanındaki araştırmalar sayesinde ortaya çıkmıştır. Psikologlar, deneyimleri geriye dönük olarak değerlendirirken, son performansın algıda bütün performansın yerine geçmesine yönelik yaygın bir insan eğilimi ortaya çıkarmışlardır. İnsanlar, görevdeki bir başkan yönetiminde refahlarındaki değişim gibi bir hedef niteliği yargılamaya çalıştıklarında, makul bir değer ararlar. Bu değeri aramak bir bilişsel çaba gerektirmektedir. Bundan dolayı seçmenler, “İktidar görev süresi boyunca ekonomi ne kadar iyi performans gösterdi?” sorusunu zihinlerinde “Son zamanlarda ekonomi nasıldı?”  sorusuyla değiştirip cevaplarlar.

Bu durumdan dolayı iktidarlar seçim öncesi son senede geçmiş bütün döneme kıyasla performans artışı göstermektedir. Hatta seçmenleri etkilemek için son anda yurttaşların hayatlarına dokunacak gelişmeler ortaya çıkabilir. Son andaki performans önem gösterdiğinden kredi genişlemesi ve devlet harcamaları kısa süre için büyük bir derece artışla gerçekleşebilir. Kısa dönemde halkı memnun edecek bu hamle uzun dönemde ekonominin önemli dişlilerine zarar verebilecektir.

Adada ise ne yazık ki son seçim çalışmaları reklam harcamaları üzerinden şekillendi. Neredeyse her köşe başında bir adayın tabelası vardı. Eğer tabela koyulmayacak durumda ise reklam taşıyan bir araç boş yerleri doldurdu. Sadece fiziki değil ayrıca online ortamda da adaylar reklamları ile her mecrada karşımıza çıktılar.

Ekonomik problemlerin yoğun olduğu bu dönemde adayların sosyal projeler ile halkın karşısına çıkmasını dilerdim. Özellikle bu dönemde hem bireysel hem de toplumsal eğitim, sağlık ve kültürel sorunlara adaylar seçim bütçesi içerisinde çözüm üretebilirlerdi.

Tabelalardaki reklam çalışmaları veya videolarda çıkan reklamlar 2 ay sonra hatırlanmayacak lakin örnek olarak bir hatıra ormanı yapılmış olsaydı adaya ömrü boyunca katkı sağlardı.

 

[1] Healy, A., & Lenz, G. S. (2014). Substituting the end for the whole: Why voters respond primarily to the election‐year economy. American Journal of Political Science58(1), 31-47.







Başa dön tuşu