Gazete arşivlerinden rastgele birini seçtik.
Hürsöz gazetesi.
1946 yılında yayın hayatına başlayan gazetenin bazı sayılarına göz attık, aradığımız şey o dönem Kıbrıs’ta hayat nasıldı, durum neydi, memleket ne işlerle meşguldü.
Dönemin resmini görmekti amacımız, bu nedenle haberlere göz gezdirdik.
Elimizdeki gazete henüz 3’üncü sayısını çıkarmış kendi ilanlarında belirtildiği gibi bir “sabah gazetesi.”
İmtiyaz sahibi ve Yazı İşleri Müdürü: Fevzi Ali Riza.
Tarih: 19 Ağustos 1946.
Sayı: 3
…
İkinci dünya savaşı yeni bitmiş yeni bir dünya kuruluyordu.
Kıbrıs’ta çeşitli bölgelerde kurulan Yahudi kampları henüz boşaltılmamıştı, nitekim Hürsöz Rum basınından yaptığı alıntılarda Yahudi kamplarından bahsediyor, konu ile ilgili Rum ileri gelenlerinin görüşlerini yayınlıyordu.
Buna göre, bir Kıbrıslı Rum ileri geleni yaptığı bir konuşmada, Yahudilerin Kıbrıs’ta kalamayacağından söz ediyor, Yunanistan’da giderek nüfusun arttığından söz ediyor, dolayısıyla tüm Rumların her yerde özellikle uluslararası teşkilatlar vasıtasıyla Kıbrıs’ın Yunanistan’a ilhakını istenmesi gerekliliği üzerinde duruyor…
Bilindiği gibi bu konu daha sonra bir plebisitle sonuçlanacak ama hiçbir yararı olmayacaktı.
…
Gazetenin ön sayfası dış haberlerle doluydu.
Yurttan haberler ikinci sayfada kısa kısa verilmişti.
Ürdün (Jordan)’ün bağımsızlığı ile Hitler ve Musolini’den haberler süslemişti ön sayfayı.
Bir de Peyami Safa’nın “En Büyük Aydınlık” başlığı altında alıntı bir köşe yazısı.
O günlerde Hitler’in yatının satıldığı yolundaki haber gazetede verilirken, Musolini’nin cesedinin çalındığı ve ceset hırsızlarının yakalandığı haberi de bunu izliyordu…
…
Peki memlekette durum neydi?
Ülkedeki haberler “Memleket haberleri” başlığı altında kısa kısa verilmiş.
Mesela “Yol kazaları altındaki şu haber:
15 Ağustos’ta biten hafta zarfında Kıbrıs’ta aşağıdaki yol kazaları vuku bulmuştur:
Yaya gidenlere 1
Taşıt vasıtalarına 12
Yaralanan ve ölen yoktur.
…
Trafikte durum böyleydi…
…
Bir başka memleket haberi “Bira geldi” başlığı altında veriliyordu, şöyle:
“Limasol’a uğrayan Fuadiye Posta Vapuru 60 yaz ziyaretçisi getirmiş, 200 yolcu alıp gitmiştir. Aynı zamanda 100 sandık bira ve 50 sandık boş bira şişesi çıkarılmıştır.”
…
Görüldüğü gibi gelen az giden fazlaydı o dönemler.
Boş bira şişelerinin ne amaçla adaya getirildiği ise bilinmiyordu.
…
Bir başka haber Kıbrıs’ın ünlü zivaniya’sıyla ilgili ve bir zam haberi:
“Hafta sonlarında zivanıyanın okkası 34 kuruşa fırlamıştır.”
…
Memleket haberleri arasında ilginç bir başka haber “Meccani tahsil” başlığı altında verilmiş:
“Larnakalı Bayan Evro Zeniu Amerika’ya gitmek üzere Kıbrıs’tan ayrılmıştır. Bu Bayan, Boston’daki New England konservatuvarına gidecektir.”
…
Kimdi acaba?
…
Günümüzde ağaç katliamlarının olduğu bilinir, özellikle Girne çevresinde neredeyse zeytinlik alan kalmıyor; yüzlerce yıllık zeytin ağaçları katlediliyor.
İngiliz İdaresi döneminde ormanları, ağaçlık alanları korumak önemliydi ve suç işleyenler dönemine göre ağır para cezalarına çarptırılırdı.
İşte, o haberlerden birkaçı:
“Abohorlu Osman Arif ve Ahmet Salih ormandan ağaç kestikleri için 2’şer lira para cezası ile 2’şer lira zarar ziyan ödemiye mahkûm edilmiştir.”
“Lefkoşalı Hüsnü Yakup ormanda keçi otlattığı için £ 14 para cezası ile £ 3: 15: 0 tazminat ödemiye mahkûm edilmiştir. “
“Minareli köylü Andrea Cunna devletin ormanında davar otlattığı için £14.100. para cezası ile 11/- zarar ziyan ödemeğe mecbur kılınmıştır.”
…
Davar otlatmaya bile cezalar yağardı.
Günümüzde yeşillik alanlar kelleştirilip betonlaştırılıyor…
…
Memlekette durum buydu, pek vukuat yoktu; trafik kazaları yaralılar ve ölüm olayları olmadan gerçekleşiyor; ormanlar korunmaya çalışılıyordu…
…
Hürsöz gazetesi 2’inci sayfasının altına kendi gazetesi ile ilgili şu duyuruları da koymuştu:
Dizildiği yer: HÜRSÖZ.
Basıldığı yer: Zavalli Basımevi.
…
Aslında,
Memleket şimdi zavalli değil mi?
