Kader BALIKÇI
Önder Zaim 33 yaşında genç bir iş adamı. Zaim Kömür’ün kurucusu. Ortaokul yıllarında çalışmaya başlamış. Daha o yıllarda şu an adanın bir numaralı markası haline gelen Zaim Kömür’ün ilk adımlarını atmış. Hem okumuş hem çalışmış. Üniversite parasını kömürden çıkartmış. “Mangal yakmak keyif işidir” sloganıyla çevre dostu ürünlerini tüm Ada’ya pazarlayan Önder Zaim, başarısını çok çalışmaya ve önünü görerek hareket etmeye borçlu olduğunu söylüyor. İş’te Başarı röportajlar dizimizin bugünkü konuğu olan Önder Zaim, “Kömürün iyisi bizden sorulur” diyor. Şirketin hizmetleri arasında şöminelik ve sobalık odun, nargile ve press kömürü de bulunuyor.
Okul parası kömürden çıktı
-Zaim Grup nasıl kuruldu?
Kömür işi 1980’li yıllarda babamın küçük çapta yaptığı bir işti. Kereste fabrikası ve mobilya atölyesi vardı. 1995’li yıllarda ortaokulda okurken sınıf arkadaşlarımla birlikte babamın yanına gidip kömür paketliyorduk. İşi o yıllarda öğrenmeye başladım. Lise ikinci sınıftayken bu işi tek başıma yapmaya karar verdim. Evimizin yanında küçük bir depo kurdum ve kömürleri burada paketleyip bisikletimin arkasına taktığım trole yükleyip köydeki marketlere odun kömürlerini dağıtmaya başladım. Okul paramı çıkartıyordum. Gazveren’de 5 kömür ocağı kurdum. 1998’de Lefke Avrupa Üniversitesi’nde işletme okumaya başladığım zaman direkt imalat yapmaya başlamıştım. Artık iç piyasaya mal dağıtabilirdim. 1 dağıtım aracı aldım. Kömür ocağında ve sonrasındaki tüm aşamalarda çalıyordum. O yıllarda günün 16-17 saatinde bu işle meşguldüm. Kimi zaman hiç uyumadan 24 saat çalışırdım. 1998 ile 2004 yılları arasındaki iş tempom bu şekilde geçti. 2005’te üniversiteyi bitirdim. İç piyasada tanınmaya başlamıştım ve iş büyüyordu. Yerli kömür üreticisi olduğum için tutuluyordum. Emeklerimin karşılığını almak büyük bir sevinçti.
.JPG)
Çevre dostu bir firmayız
-Piyasada tanınmaya başlayınca nasıl değişiklikler gerekti? Neler yaptınız?
2005’te sektörde en küçük çapta hizmet veren kömür firmasıydık. Ama hedefimiz büyüktü. O yıl işi büyütmeye karar vermiştim. İlk etapta 2 olan personel sayımızı artırdık. 2’de dağıtım elemanı aldık. Araçlarımız yetmeyince onların sayısını artırdık. 1 kamyonet ve 2 dağıtım aracı satın aldık. Artık Güzelyurt’un dışında Lefkoşa, Girne ve Mağusa’ya da kömür dağıtıyorduk. Odun bulmak için o dönemden itibaren Güzelyurt’taki bahçe sahiplerine hizmete vermeye başladık. Aşı sistemine geçtik. Tür değişikliği hizmeti veriyorduk. Aralarında Zafer Niyazi, Mutlu Atasayan, Ali Dinamit ve Özdeş Faruk’un da bulunduğu çok sayıda seçkin bahçe sahibiyle anlaştık. Şu anda da bu önemli isimlerle çalışıyoruz. Bizim sektördeki en önemli hizmetlerden birisi de budur. Bunun için kurduğumuz bir aşı ekibimiz bulunuyor. Ayrıca odun kesim ve temizleme ekiplerimiz de mevcut. Şu an 25 çalışanımız var. Yaz döneminde bu sayı 35’e ulaşıyor. O yıllarda işimi geliştirmek için Lefke Avrupa Üniversitesi’nin master programına katıldım. 2007’de tamamladım. Şu an Yakın Doğu Üniversitesi’nde işletme doktoramı yapıyorum.
Yurt dışı tecrübesiyle büyüdü
-Büyüme kararınız sonrasında piyasaya nasıl bir farklılık getirdiniz?
2008’de araç filomuzu tekrar büyüttük. Önceliğimiz çevre dostu üretim yapmaktı. Artık müşteriye daha yakın, müşterinin istediği kalitedeki malı ve hizmeti daha ucuza daha kısa sürede ulaştırmaya başlamıştık. Kendimizi geliştirmek için yurtdışındaki bazı firmalarla iş birliğine gittik. Mısır, Dubai, Hong Kong, Singapur, Çin ve birçok ülkeye giderek sektöre dair eğitim aldım. Ülkeme dönünce bu bilgiler ışığında daha çağdaş bir üretim modeline geçtim. Tabii ki bu dönemde piyasadaki rekabette kızışma başladı. 2005’te sektörde 10 firma vardı. Rekabet 2008 ila 2012 yılları arasında daha da büyüdü. 2010’da adanın dört bir yanına şöminelik ve sobalık odun hizmeti de vermeye başlamıştık. Malımızın iyi kalitede olması ve fiyatlarımızın uygun olması bizi cazip kılıyordu. Şu an tüm piyasaya 4 firma hizmet veriyoruz. Sektörde bir numara olduğumuzu söyleyebilirim. Bu başarının ardında gerek üniversitemde gerekse yurt dışında gördüğüm eğitimin çok büyük katkısı vardır.
Öncelik müşteri memnuniyeti
-1981 doğumlusunuz. Küçük yaştan itibaren çok çalışmışsınız. Başarının kilidini nasıl açtınız?
Her zaman çağa uygun ve yeniliklere açık bir şekilde çalıştım. Sektörde en iyi olmak için çok mücadele ettim. Çok çalıştım, tüm önceliğimi işime verdim. Her zaman ‘iş’ dedim. A’dan Z’ye yerli üretici olmamız başarımızı körükledi. Diğer firmalar ise yurtdışından mal getiriyor. Bu üzücü bir durum. Çünkü bir satıcı ne sattığını bilmeli. Mangal yakmak keyif işidir. Sağlığımızı korumak için ne yaktığımızdan haberdar olmalıyız. Yerli üretici olmamız ve ne sattığımızı biliyor olmamız bizi avantajlı duruma getirdi. Orman Dairesi’nin de izniyle portakal, zeytin ve harnubun da aralarında bulunduğu ağaçlardan odun elde edip kömür üretiyoruz. Bizim için müşteri memnuniyeti ön plandadır. Müşterinin güvenini kaybetmektense para kaybetmeyi tercih ederim.
-Zaim Kömür neredeyse her market ve restoranda karşımıza çıkıyor. Nerelere ürün satıyorsunuz?
2012 sonrasında piyasanın en seçkin market ve restoranlarına ürün vermeye başlamıştık. Şu an Eziç, Califorian, Biyer, Niyazi, Yaprak Tantuni, Kebap Dünyası ve Temel Reis’in de aralarında bulunduğu çok sayıda restoranda kömürlerimiz kullanılıyor. Ayrıca Reis, Metropol, Yaman, Lemar, Önder, 1001 Çeşit ve Erülkü gibi daha pek çok tanınmış markette Zaim Kömür logolu paketlerimizi görebilirsiniz.
Hükümet sektöre ilgi göstermeli
-Sektörünüzün zorlukları nelerdir?
Hükümetimiz sektöre yeterli ilgiyi göstermiyor. Her hükümet değişikliğinde gelen yönetim sektöre yönelik değişikliklere gidiyor. Ancak farklı politikaların uygulanması bizleri çok huzursuz ediyor. Sektörümüzün geliştirilmesi için hükümete bağlı bilir kişilerin bizlerle masaya oturup sıkıntıları dinlemesi gerekir. Hükümet politikaları yıkıcı. Yapıcı hale getirilmeli. Yerli üretime destek verilmeli. Makineleşme konusu üzerinde ciddiyetle durulmalı.
-Başarıya uzanırken risk aldınız mı?
Risk almadan hiçbir iş başarılamaz. Gece yatıyoruz dolar 1.80, sabah uyandığımız zaman 2.20. Gördüğünüz gibi bir gecede her şey değişebiliyor. Ve bu coğrafyada bir işe girişmenin kendisi risk. Biz de riskler aldık ama her zaman önümüzü görmeye çalıştık.
Makineleşme adımı atılacak
-2013 şirketiniz açısından nasıl bir yıldı? 2014 beklentileriniz nelerdir?
Satış açısından oldukça başarılı bir yıldı. Ancak tahsilatta sorunlar yaşadık. Hala da yaşıyoruz. 2014 iyi başlamıştı. Fakat dolar ve sterlindeki artış zarara yol açtı. Bu yılın sonuna doğru makineleşme konusunda adımlar atmayı planlıyoruz.
-Grup bünyesinde hangi alanlarda faaliyet gösteriyorsunuz?
Kömür, odun, kereste, go-kart hizmeti, drift pisti, drift kursu ve hayvanat bahçesi bulunmaktadır.
-Ülke ekonomisini ve ekonomi politikalarını değerlendirir misiniz?
Ekonomi gün geçtikçe kötüye gidiyor. Hükümet yerli üretime ve KKTC’deki köklü firmalara destek vermediği sürece gidişat kötüleşecek. Ülke ekonomisinin ayakta kalması için dürüst ve çalışkan firmaların gözetilmesi gerekmektedir.
Bir iş vaktinde yapılmalı
–Sektörünüzde yola çıkacaklara neler tavsiye edersiniz?
Kendilerine güvensinler. Önlerini görmeden hareket etmesinler. Her işi vaktinde ve söz verilen zamanda yapsınlar.
-Rumlarla görüşme masasına yine oturuldu. Karşı çıktığınız noktalar var mı?
Elbette çözümü arzuluyoruz. Ancak bir anlaşma halinde herkesin kendi yerinde kalmasında büyük yarar görüyorum. Zaten bir göç yaşadık, bir daha aynısını yaşamak istemeyiz. Ayrıca Güzelyurt’tan toprak verilmesine de karşıyım. Cumhurbaşkanımıza bu konuda güvenimiz tam. Güzelyurt bölgesinin en büyük yatırımını yapan şirket olmamız nedeniyle belirsizlik içinde yaşamak çok zor.
***
Marka olmayı başardı
Başarınız: Zaim Kömürleri’ni kurmak. Ada çapında aranan marka olmak.
Hayaliniz: Sektörümüzü geliştirecek tüm adımların atılması.
Hayal kırıklığınız: Kalkanlı’daki iş yerimden Bostancı’ya taşınmamız.
Sevdiğiniz mekan: Arena Speedway.
Hobiniz: Moto-kros, drift, ava gitmek, motor kullanmak.
Para: Olması gereken bir aracı.
Giyim tarzınız: Spor.
Sevdiğiniz şarkıcı. Edip Akbayram.
Taraftarı olduğunuz takım: Galatasaray.
Son okuduğunuz kitap: Doktoramı yaptığım için Mehmet Çağlar’ın ders kitapları.
