Cuellar belgesinin ele alındığı 17 Nisan 1986 tarihli Cumhuriyet Meclisi ‘nin kapalı oturum tutanakları Milletvekilleri’nin erişimine açıldı.
Konuyla ilgili söz alan Cumhuriyet Meclisi Başkanı Sibel Siber, Cuellar Çerçeve Anlaşması Taslağı ile ilgili konuşmasını yaptı.
İşte Siber’in o açıklaması
“Arşivin ve kayıt tutmanın önemini anlatmak için “hafıza-i beşer şaşar, ama yazılı olanlar kalır “sözü çok sıklıkla kullanılmaktadır. Bugün burada yapacağım konuşma hem arşivin ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne sermesi bakımından hem de tarihi gerçeklerin gün ışığına çıkması bakımından önemlidir diye düşünüyorum.” diyerek sözlerine başlayan Siber, Meclis’teki arşivle gurur duyduğunu ve daha da geliştirilmesi için çaba ortaya koyduğunu belirtti.
Son günlerde gerek siyasi arenada gerekse basında Kıbrıs Müzakerelerinde Meclis’te alınan kararlarla ilgili farklı görüşler ortaya konulduğunu ve tartışmalar yapıldığını söyleyen Siber “Kamuoyu da doğal olarak doğruları merak etmekte ve Meclis’ten açıklama beklemektedir.
İşte bugün bu konuşmayı yapmaktaki amacım budur; kimin haklı kimin haksız olduğunu belgelemek değil, tarihi gerçeklerin Meclis’in tutanaklara geçmesini sağlamaktır. Meclis oturumlarında geçmişte yaşananlarla ilgili tutanaklara dayanarak edindiğim bilgileri Meclis Başkanı olarak siz sayın milletvekilleriyle paylaşmak da ayrıca sorumluluğumdur diye düşünüyorum” dedi.
Kapalı oturumların tutanakları mühürlenerek arşivde saklandığını ve yayınlanmadığını anlatan Siber, bugüne kadar Kıbrıs konusunda 85 kapalı oturum gerçekleştiğini, 16 tanesinin 74 öncesi döneme ait olduğunu, 1974- 1983 arası yani KKTC’nin kuruluşuna kadar 10 kapalı oturum yapıldığını açıkladı.
Sibel Siber konuşmasını “1983’ten bu yana da 59 kapalı oturum oldu. Tümü de arşivimizde muhafaza edilmektedir. Bunlar sadece Meclis hafızası açısından değil aynı zamanda Kıbrıs müzakerelerinin dünden bugüne farklı dönemler içinde Meclis’teki değerlendirmeleri kapsadığı için tarihsel süreçte de büyük önem arzetmektedirler. KKTC Meclisi tarihinde ilk kez kapalı oturum tutanağını açtığımızı belirtmek istiyorum. 17 Nisan 1986 tarihinde yapılan yani 29 yıl önce gerçekleşen Cuellar çerçeve anlaşması taslağının görüşüldüğü Meclis kapalı oturum tutanağını açmış bulunuyoruz” diyerek sürdürdü.
TDP Milletvekili Hüseyin Angolemli’nin geçtiğimiz gün Meclis Başkanlığı’na yazılı olarak bu tutanağın açılması için verdiği yazıyı hukuki olarak değerlendirdiklerini, iç tüzüğün en az 10 yıl öncesinde yapılmış gizli tutanakların açılabileceğini içerdiğini, bunun üzerine Divanın da bilgisine getirerek Cuellar Belgesi’nin görüşüldüğü tutanağı açtıklarını söyleyen Meclis Başkanı Sibel Siber, Milletvekillerinin arzu ettiği takdirde bu tutanağı okuyabileceğini belirtti.
Siber “Tutanakla ilgili konuşmadan önce öncelikle yanlış olan bazı açıklamalara dikkat çekmek istiyorum. Meclis’te oylamalar bir karar alınacağı durumlarda açık olarak yapılır ve karar resmi gazetede yayınlanır. Kapalı oturumlarda görüşler belirtilebilir ama oylama yapılmaz. Oylama sadece oturumun gizli yapılıp yapılmaması ile ilgilidir. Nitekim Cuellar Çerçeve Anlaşma taslağı 17 Nisan 1986 tarihli kapalı oturumda görüşülmüş ama oylama yapılmamıştır. O dönemin dışişleri bakanı, “BM genel sekreterinin 29 Mart tarihinde taraflara sunmuş olduğu Çerçeve Anlaşma Taslağı konusunda Yüce Meclis’e bilgi sunmak için huzurlarınızdayım”diyerek sözlerine başlamıştır. Konuşmasında Kıbrıslı Türkler’in adada geçmişte yaşadıkları ile ilgili bir tarihsel değerlendirme yapımış sonra bu çerçeve anlaşmanın genel hatları ve neleri kapsadığı hakkında bilgi vermiştir. Cuellar çerçeve anlaşma taslağı detaylı olarak anlatılmış, BM’nin daha önceki belgeleri ile ilgili karşılaştırmalar yapmıştır.
Detaylı bilgiler ve şema halinde karşılaştırmalar tutanakta vardır. Çerçeve anlaşmasının bütün unsurlarıyla birliktre entegre bir bütün olduğuna vurgu yapıldı. Dışişleri bakanı Kıbrıs Rum tarafından bu çerçeve anlaşmasına ya olduğu gibi kabul veya total ret yanıtından başka bir yanıt gelmesi halinde kabul etmeyeceklerini de mektuba yazdı ve BM’ye olumlu bir yanıt vermeyi düşündüklerini söylemiştir” dedi..
Cumhuriyet Möeclisi Başkanı Siber tutanaklarla ilgili bilgi aktarırken ise “En çok tartışılan toprak yüzdesi ve harita verilip verilmediği ile ilgili tutanaklardan şu bilgileri verebilirim. Toprakta 29+ bu çerçeve anlaşma taslağının bir maddesidir ve şöyle denmektedir. Dışişleri Bakanı bu konuda şu ifadeleri kullanmıştır: “ Toprak konusunda belgede yer alan ‘yüzde 29+’ifadesi 1977 de Makarios ile sayın Cumhurbaşkanımız arasında yapılan anlasmada birleşmiş olan tapu (mülkiyet),verimlilik,yeterlilik ve güvenlik kriterlerine ilaveten bizim açımızdan büyük bir hak talebi imkanı yaratmıştır” dedi ve bu rakamın Kıbrıs meselesinin geçmişi dikkate alındığında karşı tarafa kabul ettirilebilen en yüksek oran olduğunu belirtti.
Konuşmasını “ Dışişleri Bakanı bunun haritaya nasıl yansıtılacağı endişesine şimdiden kapılmamak gerekir. Nereyi vereceğimizi elbette biz kararlaştıracağız. Bunun münakaşasına şimdiden başlamanın zamanı değildir.” Demiş ve bunun üzerine bir milletvekilin hangi toprakların verileceğine dair bir çerçevenin çizilip çizilmediğini sorması ve “biz” den neyi kastettiği sorulması üzerine dışişleri bakanının şu ifadeleri olmuştur. “Hangi toprakları vereceğimizi biz karar vereceğiz. Biz kimiz? Biz; elbetteki icra organı ve Meclis olarak biziz. Bunun dışında karar verecek bir organ yoktur ve biraz önce sayın arkadaşımın dediği gibi bunun kararını halk verecektir.” diyerek sürdürdü.
17 Nisan tarihli kapalı oturumda tutanaklara göre harita görüşülmediğini ve BM’ye harita sunulacağına dair bir konuşma yapılmadığını vurgulayan Sibel Siber “Oturumda parti temsilcileri bu çerçeve ile ilgili olumlu görüşlerini ve çekincelerini paylaşmışlar, söz alan 3 parti temsilcisi bu çerçeve anlaşması taslağına genel olarak olumlu baktığını söylemiş, bir parti temsilcisi ise partisinin bu taslağa olumsuz baktığını ifade etmiştir. Meclis Başkanı Kıbrıs sorunu üzerindeki gelişmeler tamamlanmıştır diyerek oturumu kapatmıştır “ dedi.
Söz konusu oturumda Cuellar Çerçeve anlaşma taslağının Meclis Başkanına sunulduğunu, aynı zamanda Cuellar belgesinin olumlu olumsuz yanlarının tartışıldığını Kıbrıslı Türklerin iki toplumlu, iki bölgeli siyasi eşitliğe dayalı, Türkiye’nin etkin ve fiili garantisinde bir çözüme her zaman hazır olduğunun vurgulandığını ve BM’ye Türk tarafının bu çerçeve anlaşma taslağını kabul ettiğine dair mektup gönderileceğinin belirtildiğini anlatan Sibel Siber, “Kısaca, 17 Nisan 1986 tarihli kapalı oturumda, Çerçeve anlaşması için oylama yapılmamış, harita görüşülmemiştir.” Dedi.
Yine bir başka konunun daha tartışılmakta olduğunu bu konunun da Meclis’te 30 Ekim 1987 tarihinde alınan karar olduğunu ifade eden Meclis Başkanı Siber, Kıbrıs Konusunda alınan kararlarla ilgili bir bilgi vermek istiyorum. Kıbrıs Konusu ile ilgili İlk karar 13 Şubat 1975 tarihinde alınmıştır. O günden bugüne toplamda 26 karar alınmıştır. Kararlar oylama ile ve açık oturumda alınmakta ve resmi gazetede yayınlanmaktadır. Cuellar Belgesi ile ilgili tartışmalara ve açıklamalara baktığımızda 17 Nisan 1986 tarihli kapalı oturum ile 30 Ekim 1987 tarihli Meclis kararının bazılarınca karıştırıldığını gözlemlemekteyiz. 30 Ekim 1987 tarihli Meclis oturumunda Cuellar Belgesi görüşülmemiş; içinde Cuellar belgesinin Kıbrıs Türk tarafından kabul edildiğine dair bir madde de olan 10 maddelik bir karar oybirliği ile alınmıştır” diye konuştu.
Konuşmasında 10 maddeyi de açıklayan Sibel Siber “ 30 Ekim 1987 tarihinde, KKTC Cumhuriyet Meclisi’nin Kıbrıs sorununa ilişkin 10 maddeden oluşan bu karar önerisi açık oturumda oylamaya sunuldu ve oy birliği ile kabul edildi” dedi.
