KıbrısManşet

Kıbrıs’ta oyun sonlanıyor mu?

BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Temsilcisi ve Kıbrıs’taki Barış Gücü Misyonu Başkanı Elizabeth Spehar önceki gün bir etkinlikte, “Kıbrıs, bölgede çatışma içinde olanlar için bir umut feneridir” dedi.

SEFA KARAHASAN – ANALİZ – MİLLİYET

Spehar, bir anlamda Kıbrıs’ta varılacak bir anlaşmanın Ortadoğu’daki barışa katkısı olacağına dikkat çekiyor. Kıbrıslı liderler Mustafa Akıncı ile Nikos Anastasiadis de, soruna nihai çözüm bulmak amacıyla İsviçre’nin Mont Pelerin kasabasında 7-11 Kasım arasında kampa girecek. Sıradan görüşmelerin yapılmayacağı kampta, uluslararası konferans öncesinde son viraj aşılmaya çalışacak. Görüşmelerin en kritik başlığını ise ‘toprak’ oluşturacak. Kıbrıslı liderler, ilk kez toprak başlığında kriterleri belirleyecek. Eğer Mülkiyet, Yönetim ve Güç Paylaşımı, AB ve Ekonomi konusunda son rütuşlar tamamlanırsa; Toprak ve Garantilere yoğunluk verilecek. Liderlerin uluslararası konferans tarihi konusunda anlaşmasıyla birlikte Haritalar ve Garantiler de masaya gelecek. Son karar garantör ülke ve taraflarca verilecek. Toprak konusunda Kıbrıs Türk tarafı, yüzde 29’a yakın bir bölgenin kendilerinde kalmasını istiyor. Rumlar ise Annan Planı’ndan daha fazla toprak istiyor. Yani rakam yüzde 25’in altına düşmeli. Rumlar, Maraş’ın iadesinin yanında Güzelyurt başta olmak üzere Karpaz’ın da iade edilmesini istiyor. Türk tarafı ise, Annan Planı’nın üzerinden yıllar geçtiğini ve bu bölgelerin iadesinin zorluğuna işaret ediyor. Güzelyurt’un idesinin zor olacağı vurgulanıyor.

‘Dönüşümlü’ açmaz

Liderlerin en çok zorlandığı noktalara gelirsek; Yönetim ve Güç Paylaşımı’nda Dönüşümlü Başkanlık çıkmazı yaşanıyor. ‘İç siyasi tepkilerden çekinen’ Anastasiadis, dönüşümlü başkanlığa karşı çıkıyor. Akıncı ise, Dönüşümlü Başkanlığı olmazsa olmaz olarak değerlendiriyor.

Rumlar, federal yapıda oluşacak yönetim kurullarında karar alma yeterliliği konusunda ayak sürmeye devam ediyor. Diyelim ki bir yönetimde 7 Rum 3 Türk oluştu. Türk tarafı eşitlik olması için bu rakamda 3 kişiden birinin olumlu oy vermesini istiyor. Rumlar ise, Rumların ‘evet’in yeterli olacağını savunuyor. Mülkiyet’te de Türk tarafı duygusal bağ olarak iade edilecek veya konu olacak topraklarda düzenlemeler istiyor. Anastasiadis yönetimi ise tüm Rumların geri dönmesi noktasında görüş ortaya koyuyor. Rumların bu rakamı yaklaşık 100 bin göçmen.

AB garanti edebilir mi?

Masada görüşülmeyen ancak karşılıklı sohbetlerde ele alınan ‘Garantiler’ de ise Türk tarafı, 1960 garanti antlaşmasının devamından yana. Rumların tepkileri karşısında, “sadece Kuzeyi kapsayacak bir garanti sistemine” de evet denilmiş durumda. Ancak Rumlar, bunu 1960 garantisinin de gerisinde sayıyor. Rum Kesimi iktidarı ve muhalefeti garantilerin kesinlikle kaldırılmasında diretiyor. Bu arada; AB’nin Annan Planı döneminde Kıbrıslı Türklere verdiği ama hiç tutmadığı sözler hala hafızalardayken, AB diplomatı Federica Mogherini’nin, “Kıbrıs için en iyi garantinin AB’dir” sözleri ise gülünç. Türkiye’nin içerisinde olmadığı bir topluluk Kıbrıs’ı nasıl garanti edecek?

Kritik eşik yıl sonu

Sonuçta Akıncı ve Anastasiadis İsviçre’de dağ ve göl manzaralı bir otelde; Kıbrıs sorunun 2016 yılı içerisinde bitirilip bitirilemeyeceğine karar verecek. Süreç; 2016 yılı içerisinde bir sonuca bağlanmadığı takdirde, çok kritik bir dönemece girileceğini bilen liderlerin, önemli kararlar alması gerekiyor. Rumlar, 2017 yılı içerisinde doğalgaz konusunda adımlar atacak. Bunun yanında 2018 yılında Rum Başkanlık seçimleri var. Bu da sürecin 2018 seçimlerinin ardına sarkması anlamına gelir. Ada’daki birleşme heyecanı tamamen sona da erebilir. Eski dışişleri bakanı Feridun Sinirlioğlu’nun, “Ada’da iki kurucu devletin eşitliği temelinde bir ortak devlet kurulması yoluyla bir çözüme varılamayacaksa o zaman artık bu Oyun burada noktalanacaktır” sözü buna işaret etmektedir. Bu oyun, 2016 sonunda biterse, yeni bir perde açılır mı? Ada’da izlenimlerde bulunan CHP Ardahan Milletvekili Öztürk Yılmaz’ın da, temaslarında, “Kıbrıs’ta sürekli denemeler yapmak yerine, alternatif adımlar atılmalı” mesajlarını verdiğini de belirtelim. Bu olabilir mi, uzak ihtimal değil!..




İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı