Kıbrıs Adası’nın tarih boyunca etrafındaki coğrafyaya hakim güçlerin iştahını kabartan bir konumda olduğu yadsınamaz. Bundan dolayıdır ki Akdeniz havzasına, özellikle de doğu tarafına hakim olan devlet, bir şekilde Kıbrıs’a da hakim olmuştur.
Asurlardan Perslere, Hititlilerden Mısırlılara, Büyük İskender’den İonlara, Roma İmparatorluğu’ndan Bizans’a, Venedik’ten Osmanlı’ya kadar kim güçlüyse gelip Kıbrıs’ı ya hegemonyasına almış ya da tabası yapmıştır.
Tabii adayı bu tahakkümlerden korumayı başarmış krallarda olmuştur. Özellikle Lüzinyan kralları döneminde uzun süreli kendini etraf coğrafyalardaki güçlü devletlere teslimiyetten uzak kalmışlar, hatta çevreye zaman zaman egemen olmuşlardır.
Mısırlılarla başlayıp, İngilizlerle biten sömürge hayatı sonrası kurulan cumhuriyet de uzun sürmeyince adanın ikiye bölündüğü ve üzerinde iki ayrı idare oluştuğu ise zaten malumunuzdur.
Peki ama tarih boyunca, Kıbrıs adasının daha önceleri de ikiye bölündüğünü biliyor muydunuz? Evet, adamız daha önce de iki kez idari olarak bölünmüştür.
Bunlardan ilki Hititlilerle Mısırlılar arasında yapılan Kadeş Savaşı sonrasında, tarihin ilk yazılı anlaşması olarak bilinen Kadeş Anlaşması gereği olmuştur. Adanın kuzeyi Hititler, güneyi ise Mısırlılar tarafından idare edilmiştir. Kadeş Anlaşması, bazı kaynaklara göre M.Ö. 1285 bazı kaynaklara göre ise M.Ö. 1296 yılında yapılan Kadeş Savaşı sonunda Mısır Firavunu II. Ramses ile Hitit Kralı III. Hattuşili arasında imzalanmış barış antlaşmasıdır. Suriye yanı sıra Kıbrıs topraklarının da paylaşılması ile neticelenmiştir.
M.Ö. 334 yılının baharında Makedonya kralı Büyük İs¬kender Pers İmparatorluğu’nu ortadan kaldırmak maksadıy¬la harekete geçtiğinde Kıbrıs Perslerin hakimiyet sahası için¬de idi. Adadaki serbest şehir devletleri bir birlik halinde ha¬reket ederek Pers hakimiyetinden kurtulamamışlardı. Büyük İskender Anadolu’da yaptığı savaşlarda; Pers kı¬ralı Dariusu yenmişti. Darius kaçıyor, İskender kovalıyordu. Perslerin yenilmesinden cesaret alan Kıbrıs Kralları, İskender’e 220 harp gemisi göndererek bağlılıklarını ifade ettiler. Böylelikle Kıbrıs Büyük Mekadon İmparatorluğuna bağlandı. Ancak İskender’in öldürülmesinden sonra karışıklık oldu. İskender’in İmparatorluğu onun Komutanları arasında paylaşıldı. Kıbrıs büyük ölçüde Mısır’daki Genaral Ptolemeo’nun hegemonyasına girmiş olmasına karşın, Amathus, Kitium, Lapta ve Girne kral¬ları, Anadolu kralı Antigonun tarafım tutarak Ptoleme’nin himayesini kabul etmediler. Böylelikle adanın idaresi bir kaç yıllık kısa bir süre için de olsa tek yerden olmadı. Ada bölünmüş iki kısım olarak idare edildi.
Bu bölünmüşlükler nasıl mı giderildi? Tanrı aynı akıbetten bizi korusun ama her defasında yeni bir SAVAŞ ile tekrar bütünlük sağlanmış.
“Tarih ille de tekerrür etmek zorunda değildir” deyip teselli bulalım…
***
ANLAYAMADIKLARIM
Anlamam da mümkün değil… İnsanların işlerine ve lehlerinde olduğunda “memlekette hukuk var” derken, aynı kaideler dahilinde aleyhlerinde işlem yapılmasına “memlekette guguk var” şeklinde yaklaşım göstermelerini gerçekten anlayamıyorum.
Ve Şiir
Ağlama
Gecenin sessizliği içinde
Yaşlı gözlerinle bakma tavana
At yüreğindeki kötü düşünceleri
Ağlama.
…
Ağlama gülüm ağlama nergisim
Bak bütün insanlar uyumakta
Her şeyin sustuğu bu saatte
Ağlama.
Sök kafatasından yazgıları
Al gün ışığını seviyi umudu
Acı anıları koy bir yana
Ağlama.
Al tomurcuktaki yaşama sevincini
Al ırmaktaki arzuyu
Haydi kirpiklerini yum uyu
Ağlama.
(Özker Yaşın)
Haftanın Facebook anketi
Bu hafta Facebook’tan KKTC sınırları içerisinde en yaşanılabilir yerleşim yerini sordum. İki buçuk saatlik sürede katılımcıların kullandığı oylar şöyleydi:
GİRNE 6
GAZİMAĞUSA 5
KARMİ 5
OZANKÖY 4
BEYLERBEYİ 3
GÖNYELİ 3
LEFKOŞA 3
TATLISU3
YEŞİLKÖY 3
ELYE 3
LEFKE 3
DİKMEN 2
BÜYÜKKONUK (KOMİKOBİR) 2
KALAVAÇ 2
LAPTA 2
AYSERGİ (YENİBOĞAZİÇİ) 2
YEŞİLTEPE 2
KAPLICA 1
AKDENİZ KÖYÜ 1
ABOHOR 1
BOĞAZ 1
ABLIÇ 1
ANGOLEM 1
KARAAĞAÇ 1
BİLELLE 1
KAYALAR 1
KARŞIYAKA 1
LURİCİNA 1
KARAVA 1
KURUMANASTIR 1
ESENTEPE 1
LİMNİDİ 1
ALA YKÖY 1
HAMİTKÖY 1
YOKTUR 1
Girne en çok oyu alırken çevresindeki diğer yakın yerleşim birimlerinin desteği ile rakipsiz gibi durdu. Ne yazık ki LefkoşA, Girne ve Gazimağusa’nın çok gerisinde kaldı. İlgililere duyurulur…
