Arpaya yapılan zam, hayvan üreticilerini Lefkoşa’ya taşıdı. Kaymaklı mezarlığı ile Tarım Bakanlığı arasındaki yola araçlarını park eden hayvancılar, bakanlık önünde zaman zaman tansiyonun yükseldiği bir eylem gerçekleştirdi
BAKANLIĞIN CAMLARI KIRILDI: Eylem sırasında, Tarım Bakanlığı’na girmek isteyen eylemciler kapıyı zorladı, camları kırdı. Kırılan camlar nedeniyle hafif yaralananlar oldu. Eylemciler bakanlığa girince Çevik Kuvvet müdahale etti, olaylar kısa sürede yatıştı
GÖRÜŞME SONUÇSUZ KALDI: Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Şahali ile Maliye Bakanı Denktaş, sorunların çözümü için Hayvan Üretici ve Yetiştiricileri Birliği heyetiyle görüştü. Karşılıklı önerilerin tartışıldığı 3 saatlik toplantıda, uzlaşı sağlanamadı
EYLEM DEVAM EDİYOR: Arpa fiyatının 1.10 TL olmasında ısrar eden Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği, bakanlığın arpa fiyatının Eylül’de 1.5 TL, her ay 10 kuruş artışla Ocak 2019’da gerçek fiyatından satışını da içeren paket önerisini reddederek eyleme devam kararı aldı
FOTO: Kardelen Göksu
Hayvan üreticileri Lefkoşa’da araçlı eylem yaptı. Hükümetin tarım ve hayvancılık politikasına ve zamlara tepki göstermek için başkente gelen üreticiler, Hamitköy ve Gönyeli çemberlerinde toplanarak Kaymaklı yolundan Lefkoşa’ya girdi. Çoğu traktörlerle, kamyon, van ve arabalarıyla eyleme katılan hayvan üreticileri, yaklaşık 500 iş aracıyla ve yanlarında iki eşekle yollara düştü, bayrak ve çeşitli pankartlar açtı. Hayvancıların eylemine Çiftçiler Birliği, Doğancı (Elye) Üreticiler Birliği ve Kıbrıs Türk Narenciye Üreticileri Birliği de destek verdi.
Kapılar kırıldı, çevik kuvvet müdahale etti
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde eylem yapan hayvancılar traktörlerle bakanlığın önündeki ışıkları, direkleri ve beton zemini yıktı. Birkaç kez bakanlığa girme girişiminde bulunan hayvancılar ilk denemesinde başarısız olsa da, polisin tüm müdahalelerine rağmen cam kapıyı kırıp binaya girdi. Binaya girme girişimlerinde eyleme getirilen iki eşekten biri arbedenin ortasına sokularak polis ve eylemciler arasında kaldı, eşekle içeriye girilmeye çalışıldı. Arbede esnasında itişip kakışma ve camların kırılması sonucu hafif yaralananlar oldu, bir üretici kadın fenalaşarak bayıldı, bir polis el bileğini kesti, olay yerine gelen ambulans kadına müdahale etti. Öte yandan basın mensupları da itiş kakıştan nasibini aldı. Zaman zaman bakanlık camlarına bazı maddeler atıldı, camların bazıları kırıldı. Polis kordonunu aşıp içeri giren hayvancılara Çevik Kuvvet ekipleri müdahale etti. Eylemde, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali’ye istifa çağrısı içeren sloganlar da atıldı.
Eylem sırasında bir üretici kadın bayıldı, kadın üreticiye sağlık ekipleri müdahale etti
“Artık üretim yapamıyoruz gelin bu hayvanları teslim alın”
Lefkoşa’da araçlı eylem yapan üreticiler hükümete Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünden “Biz tükendik, artık üretim yapamıyoruz gelin bu hayvanları teslim alın” diyerek seslendi. Bazı üreticiler traktörlerle bakanlığın önüne çıktı; içeriye girmek istedi. Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği yönetimi, zaman zaman öfkeli üreticileri yatıştırmak için araya girdi. Eylemdeki tansiyon polisin üreticiyle konuşmasıyla düşürüldü.
Çevik birlikten bir amirin diyalog yolunu seçmesi, üreticilerin de “bizim polisle bir sorunumuz yok” demesiyle tansiyon düştü. Üreticiler, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali’nin kendilerine bir açıklama yapması şartıyla bakanlık binasından çıktı.
Şahali: Dolar düşecekse istifa ederim
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, bakanlığın önüne çıkarak üreticiye açıklama yaptı.
Şahali, görevi devraldığı Şubat ayında 3.58 olan Doların dün itibarıyla da 6,5’e yükseldiğini kaydetti.
Arpanın fiyatının da dolar üzerinden belirlendiğine işaret eden Şahali, göreve geldiğinde arpanın tonunun 192 Dolar, dün itibarıyla da 270 Dolar olduğunu belirtti. Şahali, zamma rağmen arpanın Cuma güne kadar üreticiye 77 kuruştan satıldığını da ifade ederek şunu ekledi.
“Bu sübvansiyonun bedeli 40 milyon TL oldu”
“Dayanılabildiği kadar dayanıldı, arpanın fiyatı değiştirilmedi. Aradaki fark bütçede öngörülmediği halde devlet tarafından karşılandı. Bu sübvansiyonun bedeli 40 milyon TL oldu. Toprak Ürünleri Kurumu’nda 40 milyon açık oluştu. 1 ay sonra stoklar bittiğinde; bu borç da orda durduğunda TÜK üretici için arpa getiremeyecek…”
“İstifamla doların düşeceğinden emin olsam dün istifa ederdim”
Bir üreticinin “Türkiye’de arpanın fiyatı 90 kuruş” demesiyle Şahali şunları söyledi:
“Türkiye’de arpa 90 kuruşken, burada 77 kuruştu. Çünkü Türkiye’nin gücü var bu farkı kapatıyor. Biz de gücümüz yettiğince bunu yaptık… 8 ay dayandık. Dayanamadığımız nokta geldiğinde iki karar aldık: ineğin ve küçükbaş sütünün fiyatını artırdık. Küçükbaş hayvanlarının sütünün kalmadığını bildiğimiz halde dengeyi korumak için onun da fiyatını artırdık.
‘Küçükbaşta hayvan başına 60 kilo hibe desteği’ dedik. ‘İki ay süre’ dedik…Önümüzü görelim…Süt paraları 7 aydır aksamadan ödeniyor. Yapabileceklerimiz ve zorlandıklarımız var. Zorlandıklarımızı hep birlikte yapacağız, dayanağız. Başka türlüsü yok.”
Heyet, Şahali ve Denktaş’la görüştü
Şahali’nin konuşmasını tamamlaması ve içeriye girmesinden sonra yine bakanlığın önünden “hükümet istifa, Şahali istifa” sesleri yükseldi. Yeniden söz alan ve üreticilere seslenen Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları hükümeti istifaya çağırdı. Maliye Bakanlığı önüne gideceğini açıklayan üreticiler daha sonra bu karardan vazgeçti. Tarım Bakanlığı önünde bekleyen üreticilerden bir heyet Tarım Bakanı Şahali ve bakanlığa gelen Maliye Bakanı Serdar Denktaş ile görüşmeye girdi.
Uzun görüşme sonuçsuz kaldı
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği ile Tarım Bakanı Şahali ve Maliye Bakanı Serdar Denktaş ile Tarım Bakanlığı’nda gerçekleştirdiği ve saatler süren görüşmede uzlaşı sağlayamadı.
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği eyleme devam etme kararı aldı. Maliye Bakanlığı ile Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın, arpa fiyatının 1.10 TL olmasını öneren Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği’ne sunduğu paket öneri kabul görmedi.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde eylem devam ederken, Maliye Bakanı Serdar Denktaş ile Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, sonuçsuz kalan görüşme sonrasında eylemcilerin tepkileriyle bakanlıktan ayrıldı. Eylemciler iş araçlarıyla bölgedeki yolu kapadı. Polis önlemleri de devam ediyor.
Yaklaşık 3 saatlik görüşmenin ardından, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, hükümetin önerilerini eyleme katılan üyeleri ile paylaştı, üyelerden olumsuz tepki gelince eyleme devam edileceği açıklandı.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Erkut Şahali, TAK’a yaptığı açıklamada, birlik yetkililerine, (1.8 TL olan) arpa fiyatının Eylül’de 1.5 TL, her ay 10 kuruş artışla Ocak 2019’de arpanın gerçek fiyatından satılması;
Küçükbaş hayvan başı 60 kg, Kasım, Aralık ve Ocak için 30’ar kg arpa desteği, ek olarak arpa alımı için faiz destekli kredi,
Geçmiş 15 günlük süt bedellerinin yeni tarife üzerinden ödenmesi, Yem fiyatlarının denetlenmesi önerilerinde bulunduklarını belirtti.
Naimoğulları: Bu rakamlar hayvancıyı tatmin etmez
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, arpa fiyatlarıyla ilgili olarak hayvancının arpa fiyatlardaki artıştan dolayı 10 milyon TL zarara uğradığını, kendilerinin arpa fiyatının 80 Kuruş’tan 1.10 TL’ye çekilmesini, 3-4 ay sonra tekrardan değerlendirilmesini önerdiğini söyledi.
Yem fiyatlarının denetlenip aşağıya çekilmesi önerisini gerçekçi bulmadıklarını kaydeden Naimoğulları, yem konusunda yaklaşımlarının, bir kilo sütle bir buçuk kilo yem alınabilmesi olduğunu, şu anda bir kilo sütle bir kilo yem alınamayacağını ifade etti.
Naimoğulları, “Ortaya konan rakam gerçekçi rakam değil, bu rakamlar hayvancıyı tatmin etmez” dedi.
Yem ve arpa fiyatlarına yapılan artışın bedelinin ağır olacağı, çünkü hayvancının hayvanını satışa çıkarmasıyla hayvan fiyatlarının dibe vurmasına neden olacağı ve büyük kayıplar yaşanacağı uyarısında da bulunduğunu kaydeden Naimoğulları, “Bu kayıp ne 10, ne 20 milyondur. Bu büyük bir kayıp olacaktır” dedi.
Naimoğulları, faiz destekli kredi önerisinin pek önemi olmadığını, çünkü hayvancının halihazırda borçlu olduğu için yeni borç alacak durumda olmadığını da belirtti.
