2006’da başlayan ve günümüze kadar büyük bir hızla devam eden kayıp şahısların bulunması için çabalar sürüyor. Toplam tespit edilen kayıpların yüzde 60’ının kalıntılarına ulaşıldı
2001 KİŞİDEN BİN 215’İNE ULAŞILDI: Kayıp Şahıslar Komitesi’nin 2017 Nisan kayıtlarına göre bin 508 Kıbrıslı Rum ve 493 Kıbrıslı Türk kaybın var olduğu biliniyor. Bunların bin 215’inin kalıntılarına ulaşan Kayıp Şahıslar Komitesi 753 kaybı kimliklendirmeyi başardı. 786 kişiyi arama çabası sürüyor
EN FAZLA BAĞIŞI AB YAPIYOR: Birçok ülkeden yardımlar alan komite, en fazla yardımı Avrupa Birliği’nden aldı. AB’den alınan yardım 19 milyon 900 bin Euro. Rum Yönetimi 2 milyon 535 bin Euro, Türkiye 826 bin Euro, Kıbrıslı Türkler, 308 bin Euro ve Yunanistan 195 bin Euro yardımda bulundu
ÇALIŞMALARDA GÜNCEL DURUMU:
Kayıp şahısların sayısı:
Kıbrıslı Rum: 1508
Kıbrıslı Türk: 493
Kimliklendirilip ailelerine teslim edilen kişiler:
Kıbrıslı Rum: 569
Kıbrıslı Türk: 184
Bertuğ TOPAL
2006 yılında çalışmalara başlayan ve 1963-1964 ve 1974’te meydana gelen trajik olayların sonucunda listelenen şahısların gömü yerlerinden çıkarılması, kimliklerinin belirlenmesi ve iade edilmelerini kendine amaç edinen Kayıp Şahıslar Komitesi çalışmalarını son sürat devam ettiriyor. 11 yıllık sürede yapılan kazılarda toplam 1215 kayıp şahsın kalıntılarına ulaşan komite, bu şahısların kalıntılarına ulaşmak adına bin 147 kazı yaptı.
Kimliklendirilip ailelerine teslim edilen kişilere bakıldığında ise Kıbrıslı Rumların sayısının kayıp sayısıyla doğru orantılı olarak fazla olduğu görülüyor. Kimliklendirilip ailelerine ulaştırılan Kıbrıslı Rum sayısu 569 iken, bu sayı Kıbrıslı Türklerde 184.
2001 kayıptan bin 215’inin kalıntılarına ulaşıldı
Kayıp Şahıslar Komitesi’nin 2017 Nisan kayıtlarına bakıldığında bin 508 Kıbrıslı Rum ve 493 Kıbrıslı Türk kaybın var olduğu ifade ediliyor. Bunların bin 215’inin kalıntılarına ulaşıldığını ifade eden veriler, 753 kaybın ise kimliklendirildiğini ifade ediyor.
En fazla kimliklendirme2014 yılında
Yıllık kimliklendirme rakamlarına bakıldığında ise en yüksek rakamların 2014 yılında olduğu görülüyor. Yine Kayıp şahıslar Komitesi’nin verilerine göre 2014 yılında 157 kaybın kimliklendirildiği ifade ediliyor.
Yıllara oranla ise dağılım şu şekilde; 2007’de 56, 2008’de 46, 2009’da 58, 2010’da 63, 2011’de 38, 2012’de 21, 2013’te 124, 2014’te 157, 2015’te 61, 2016’da 112 ve 2017’nin ilk 4 ayında 17 kaybın kimliklendirildiği belirtiliyor.
Kimliklendirmenin yıllara göre dağılımı
Yıllık kimliklendirilen Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum sayısına bakıldığında ise en fazla Kıbrıslı Rum’un 140 sayısı ile 2014 yılında en fazla Kıbrıslı Türkün ise 2013 yılında 51 sayısıyla kimliklendirildiği görülüyor.
Yıllara oranla ise bu dağılım ortaya çıkıyor: 2007’de 37 Kıbrıslı Rum, 19 Kıbrıslı Türk, 2008’de 33 Kıbrıslı Rum, 13 Kıbrıslı Türk, 2009’da 39 Kıbrıslı Rum, 19 Kıbrıslı Türk, 2010’da60 Kıbrıslı Rum, 3 Kıbrıslı Türk, 2011’de 32 Kıbrıslı Rum, 6 Kıbrıslı Türk, 2012’de 15 Kıbrıslı Rum, 6 Kıbrıslı Türk, 2013’te73 Kıbrıslı Rum, 51 Kıbrıslı Türk, 2014’te 140 Kıbrıslı Rum, 17 Kıbrıslı Türk, 2015’te 46 Kıbrıslı Rum, 15 Kıbrıslı Türk, 2016’da77 Kıbrıslı Rum, 35 Kıbrıslı Türk ve 2017’nin ilk 4 ayında 17 Kıbrıslı Rum kimliklendirildi.
Gömü yerinden çıkarılma rakamları 1215
Kayıp Şahıslar Komitesi’nin rakamlarına göre gömü yerinden çıkarılan şahısların yıllık sayısı ile ilgili veriler de mevcut. En yüksek rakama 2015 yılında 161 rakamı ile ulaşıldı. Buna göre 2015 yılında 151 birey gömü yerinden çıkarıldı.
Yıllık rakamlara göre 2005’te 63 birey, 2006’da 112 birey, 2007’de 137 birey, 2008’de 96 birey, 2009’da 135 birey, 2010’da 139 birey, 2011.’de 78 birey, 2012’de 55 birey, 2013’te 57 birey, 2014’te 54 birey, 2015’te 161 birey, 2016’da 117 birey ve 2017’nin ilk 4 ayında 11 birey gömü yerinden çıkarıldı.
Kıbrıslı Rumların kayıpları daha çok
Kıbrıslı Rumlar ile Kıbrıslı Türklerin kayıp şahıslarına bakıldığında Kıbrıslı Rumların kayıp şahıslarının Kıbrıslı Türklerden çok daha fazla olduğu görülüyor.
Kayıp Kıbrıslı Rumların toplam sayısı 1508. 1508 kayıp arasında kimliklendirilmişlerin sayısı 569 olurken, halen daha kayıp olanların sayısı 939.
Kıbrıslı Türklere bakıldığında ise, toplam kayıp şahsın sayısının 493 olduğu görülüyor. 493 kayıp şahıstan 184’ü kimliklendirilmişken, 308 kayba ise halen daha ulaşılamadı.
11 yılda 1147 kazı
Kayıp Şahıslar Komitesi’nin resmi internet sitesinde yer alan verilere göre 30 Nisan 2017’ye kadar 11 yılda 1147 kazı yapıldığı ifade ediliyor. Bu kazılarda kayıp kalıntısına ulaşmadaki oran ise ortalama yüzde 35 oranlarında.
2006’da yapılan kazıların yüzde 40’ında, 2007 yılındaki kazıların yüzde 46’sında, 2008 yılındaki kazıların yüzde 32’sinde, 2009 yılındaki kazıların yüzde 33’ünde, 2010 yılındaki kazıların yüzde 34’ünde, 2011 yılındaki kazıların yüzde 28’,inde, 2012 yılındaki kazıların yüzde 20’sinde, 2013 yılındaki kazıların yüzde 15’inde, 2014 yılındaki kazıların yüzde 17’sinde, 2015 yılındaki kazıların yüzde 22’sinde, 2016 yılındaki kazıların yüzde 20’sinde kayıplara rastlandı. 2017 yılında ise şu an için kazılarda herhangi bir kayba rastlanmadı.
En fazla bağışı AB yapıyor
2006 yılından 2017 yılına kadar geçen 11 yıllık sürede bir çok ülkeden çeşitli yardımlar alan Kayıp Şahıslar Komitesi, en fazla yardımı ise bu süre zarfında Avrupa Birliği’nden alıyor. 11 yıllık zaman diliminde Avrupa Birliği’nden alınan yardım tam 19 milyon 900 bin Euro.
Avrupa Birliği’ni Rum Yönetimi 2 milyon 535 bin Euro ile izliyor. Diğer bağışçılar ise şöyle: Amerika Birleşik Devletleri 846 bin 840 Euro, Türkiye 826 bin Euro, Hollanda 500 bin Euro, Almanya 400 bin Euro, Kıbrıslı Türkler, 308 bin Euro, İrlanda 300 bin Euro, Birleşik Krallık 297 bin Euro, Belçika 250 bin Euro, Kuveyt 200 bin Euro, Yunanistan 195 bin Euro, İspanya 150 bin Euro, Clerides Vakfı 87 bin Euro, İsviçre 71 bin Euro, Slovak Cumhuriyeti 10 bin Euro ve Avusturya 6 bin 300 Euro.
2017’de de AB acık ara donör
2017 yılında da geçmiş 10 yıla bakıldığında olduğu gibi yine Kayıp Şahıslar Komitesi’nin kayıp arama çalışmalarının ana donörü Avrupa Birliği. AB 2017 yılında toplam 2 milyon 600 Euro katkı yaparak kayıp şahısların bulunmasını önemsediğini belli etti.
2017 yılındaki diğer donörler ise 125 bin Euro ile Rum Yönetimi, 124 bin Euro ile Birleşik Krallık ve 92 bin Euro ile Türkiye oldu.
