Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

Yunanistan’ın piyasalara etkisi nasıl olur?

Mahmut Sezinler

Yunanistan, IMF’ye borç taksitini ödeyemedi ve temerrüde düştü.
Yunanistan’ın temerrüde düşmesine bir anlam yüklemek doğru değil. Ancak hafta sonu yapılacak olan referandumda Yunan halkı Troyka’nın sunduğu teklife hayır derse Yunanistan büyük bir çıkmazla karşı karşıya kalacak ve Avrupa ile Dünya piyasaları strese girecek. Yunanistan’ın bu girdabı atlatabilmesi için çok doğru yönetilmesi gerekiyor. Çok doğru yönetilirse 4-5 yıl sonra Yunanistan düzlüğe çıkabilir. Yunanistan’daki referandumda hayır çıkarsa Yunanistan bugünkünden çok daha kötü duruma düşer ama diğer dünya ülkelerine çok fazla bir etki yaratmaz. Çünkü dünya ekonomisine Yunanistan etkisi zaten yansımıştır. Fakat bugün kötü durumda olan Portekiz ve İspanya sarsılırsa işte o zaman dünya piyasaları sarsılır ve domino etkisi yaratılır. Bu durum ise piyasalarda fiyatlanır.
Bu nasıl olacak? Avrupa’da sermaye sahipleri borç stoku yüksek olan ülke tahvillerinden çıkacak ve borç stoku düşük olan ülke tahvillerine yönelecekler. Güçlü ülkelerin talepten dolayı faizleri aşağı gelecek. Borç stoku yüksek olan ülkelerin tahvil faizleri yukarı çıkacak. Bu bahsettiğim senaryoda Yunanistan faktörü etkili olacak.
Bu çizdiğim senaryodandır ki Avrupa Merkez Bankası tahvil alımlarını başlattı ve bu alımları arttırarak 2016 yılına kadar sürdüreceğini açıkladı. Bu konuyu biraz açarsak, Avrupa Merkez Bankası aldığı tahvili geriye daha düşük fiyattan satacak. Bu aslında hiç akıl işi değil fakat bu Avrupa ekonomilerini iyileştirme tedavisi olarak uygulanıyor. Atina bunun dışında tutuldu. Çünkü Avrupa Merkez Bankası’nın tahvil alım programı Yunanistan’a bir şey katmaz.
Genelde bir korku var. Yunanistan’da çıkan yangın diğer Avrupa ülkelerine yayılır mı? Bence yayılmaz. ECB’nin aylık 60 milyar Euro’luk tahvil alımı boşa değil. Gerekirse miktarı artırabilirde. Dolayısıyla Yunanistan faktörü kısa bir süre sonra ortadan kalkar ve tüm piyasalar normalleşir. Piyasaların normalleşmesiyle Yunanistan faktörünün Türk Lirası üzerinde yarattığı olumsuz etkiler gider. Etki gidene kadar Dolar-TL paritesi 2,75 civarlarına çıkabilir. Ancak bu seviyelerden geri gelir diye düşünüyorum. Doların Türk Lirasına karşı daha da değerlenmesi için Avrupa tahvil piyasasında ki gerilimin artması gerekir ki bunu görece düşük görüyorum.