Osmanlı’ya dört kez Sadrazamlık yapan Kıbrıslı Kamil Paşa, son dönemlerinde memleketinde gelmiş, Lefkoşa Arabahmet Mahallesi’nde evinde yaşamış ve gözlerini de burada kapamıştı.
…
Öyle ki,
Son dönemlerinde dara düştüğünden, Arabahmet Camii’ndeki mezarını bile İngiliz Valisi yaptırmıştı…
…
Dört kez Sadrazamlık yapmış birinin şu Lefkoşa kentinin bir köşesine kondurulacak bir sembolü yapılamaz mı?
…
Yeni Camii mezarlığı 1950’li yıllara kadar tekmil ayaktaymış.
Sonra ortadan kaldırılmış.
Orada 4-5 mezar hala durmakta.
Bir tanesi Evkaf Murahhası Musa İrfan Bey’e ait.
Eli çok açık birisiymiş irfan Beyin.
Ölümüne yakın dara düşmüş.
Mezarını bile dostu Hacı Kiryako yaptırmıştı.
…
Musa İrfan Bey’in tepesinde top oynayan çocuklar o mezarı nereden bilsin?
Ya büyükler?
…
Lefkoşa için hepimiz lafazanlık üretmesini biliyoruz da, bu küçük şeyleri yapmak için elimizi ayaklarımızı zincire vuran nedir?
…
Osmanlı döneminde Sarayönü’nde Lüzinyanlardan kalma sarayın olduğu ve Osmanlının da onu Vali Konağı olarak kullandığı bilinir.
Şimdiki Dikili Taş ile mahkemeler Lüzinyan Sarayı’ydı.
Ki Lefkoşa’nın Venedik komutanı Nikola Dandalo ile Osmanlı Valilerinden Çil Osman burada öldürülmüşlerdi.
O sarayın çevresinde şehitlik vardı.
İngiliz bu mezarlığı kaldırmak isteyince, bir kısım mezarlar Girne Kapısı’na alındı.
1960’ların başında da Girne Kapısı Mezarlığı yok edildi.
Yetmez yaşayanlar, ölüler de sürüm sürüm sürüldü.
…
Zaten ada bir sürgün yeriydi.
Ölüler için de!..
…
Hangi Lefkoşa nasıl yaşatılacak?
…
Şimdi köşelerinde yalnız kalan, musluklarından su akmayan o güzelim sokak çeşmelerini restore etmek için kimin elini kim tutuyor?
…
Bir musluk kaç paradır?
…
Her şey büyük paralarla olmaz.
Büyük yürekler yeter.
…
Rahmetli Haşmet Gürkan ile Lefkoşa sokaklarını gezdiğimiz bir sırada,
Onun eli ile Venedik ve Lüzinyan taşlarına dokunduğunu, avucunun içi ile taşları okşadığını gördüğümde sormuştum:
-Ne yapıyorsun Doktor?
O sessiz, konuşması fısıltı şeklinde olan adamın içtenliği ders vericiydi:
-Hissetmeye çalışıyorum…
