VERGİ VE ADALETİ - Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

VERGİ VE ADALETİ

Devlet vatandaşlarından zorla para toplayan bir güçlü örgüttür. Devlet sadece vatandaşlarından değil hükümdar olduğu ülkelerde yabancı ikamet eden insanlardan da zorla para toplar.

Bazı devletler var ki bunların başında ABD gelir , vatandaşı olsun veya olmasın ABD de ikamet etsin veya etmesin herkesten  para toplar. Nasıl yapar bunu? Kendi para birimini ( ABD dolarını) küresel para birimi haline getirerek yapar. Bu yolla toplanan paraya ‘SEN YORAJ’ denir. Kendimizden de örnek verirsek , Kıbrıslı Türkler Türkiye Cumhuriyeti’nin para birimini kullanarak Senyoraj vergisini Türkiye’ye ödüyoruz. Devletin hakimiyetine ortak olunmaz. Bu nedenle devlet gücünün kaynağı olan vergi koyma ve toplama yetkisini kimseyle bölüşmez. Tıpkı yukarıdaki Türkiye ve ABD örneğinde olduğu gibi.  Devletler halktan üç amaç için vergi alırlar.


  • Devletin kendi görevi olan savunma ve güvenlik gibi işlemlerinin yapılabilmesi için ,
  • Kaynakları ve harcamaları doğru yönlendirmek ve milli gelir artışlarını çoğaltmak için,
  • Milli Geliri , halkta düşük gelirliler lehine yeniden dağıtıma tabi tutmak için.

Senyor dediğimiz devlet halktan aldığını halka dağıtır.  ‘Biz halktan almadan halkımıza veriyoruz’ diye siyasi söylemler yalancılıktır. Diğer taraftan ‘biz şunu yaptık’ demek de yanlıştır. Halktan alındı halka verildi, alınmasaydı nerden bulup verilecekti veya halktan toplamadan nerden  para bulunup da Kamu yararına bir şey yapılacaktı. Bunlar haksız bir övünç vesilesi olur.

Verginin üç kaynağı vardır.

  • Gelir
  • Harcama
  • Servet

Bunlara teknik olarak matrah da diyebiliriz. Vergiler matrahlardan hesaplanır. Bu matrahları yaratan da halktır.  Bu durumda harcamaların lehtarı da halk olmalıdır. Verginin adaleti hem vergiyi toplarken hem de vergilerin adil olarak  harcanması da ortaya çıkar.

Bir ülkede vergi harcamaları yapılırken kimlerin ne kadar bu harcamalardan yararlandığıdır. Ülkenin hızlı kalkınabilmesi için yatırımların  artması tüketimlerin frenlenmesi gerekir. Beyanname üzerinden alınan vergiler yani gelir vergileri ve stopajlar , bu oranların  artması  tasarrufu azaltır. Tüketimi değil. Harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergilerin ( Katma Değer Vergisi) oranları ve matrahları ‘çok ve lüks madde tüketenden çok,  az ve mecburi madde tüketenden az’ alınacak şekilde ayarlanır.

Servet vergilerini artırmanın ve servete dayalı bir vergi düzeninin yaratılmasının faydası çoktur.

Web tasarım ve geliştirme : Baba Bilgisayar