Birleşik Krallık’ın referandumda Avrupa Birliği’nden çıkma yönünde oy kullanması Sterlin’in dibe vurmasına neden oldu. Sterlin ile işlerini çeviren sektörler tedirgin, sterlin ile kredi borcu ödeyen vatandaş ise bir nebze rahatladı
CİDDİ DÜŞÜŞ: Birleşik Krallık’ta gerçekleştirilen AB’de kalma veya çıkma referandumunda sürpriz bir şekilde ayrılma kararı çıkması ile İngiliz Sterlini neredeyse tüm para birimleri karşısında düşüş yaşadı.
Referandum öncesinde 4.25 TL dolaylarında seyreden Sterlin iki haftada 3.82’lere düştü
İLK MÜDAHALE KREDİ: İngiltere Merkez Bankası (BOE) sterlinin değer kaybı karşısında ilk müdahalesini bu hafta başında yaptı. BOE, bankaların bireylere ve şirketlere kredi verme kurallarını gevşetti. BOE bu yöntemle piyasaya 150 Milyar Sterlin girmesini hedefliyor
SEKTÖRLER TEDİRGİN: Ülkede Sterlin üzerinden iş yapan sektörlerde de ciddi bir tedirginlik hakim. Emlak sektörü Sterlinin düşmesiyle fiyatların ve komisyonların düşmesinden şikayet ederken, İngiltere’den otomobil getiren galericiler de yüksek kurdan aldıkları arabaları düşük kurdan satmak zorunda kalmakla karşı karşıya
KREDİLER RAHATLADI: Vatandaşların bankalardan sterlin bazında aldığı borçlarda da geçtiğimiz yıl ciddi kur farkı olmuş ve vatandaşlar kredileri ödemekte ciddi zorluklar yaşamıştı. Sterlinin 3.9 TL’nin altına inmesiyle sterlin borçlanan vatandaşlar da bir nebze olsun rahatlama yaşadı
Bertuğ TOPAL
Sterlin bugüne kadarki en karanlık dönemlerinden birini yaşıyor. Sterlin dolar karşısında, referandum hemen sonrasında yüzde 8.1 ile rekor hızda düştükten sonra, düşüşün önünü alamayarak, 1.2900 seviyelerine geriledi.
İngiliz para birimi, İngiltere’nin Avrupa’nın kur mekanizmasından çıkmak zorunda kaldığı 1992’deki Kara Çarşamba’da yüzde 4.1 değer kaybetmişti.
Sterlinin Türk Lirası karşısındaki düşüşü de ciddi boyutlarda oldu. Referandum öncesinde 4.25’ten işlem gören Sterlin 3.82’lere kadar geriledi.
Ülkemizde ciddi sektörlerin hepsinde Sterlin para birimi kullanılıyor olması Sterlinin düşünde Türkiye’den fazla KKTC’de etkili olmasına neden oldu.
Özellikle emlak ve motorlu araç satım sektörlerinde ciddi şekilde hissedilen düşüş ile sektörler pozisyon almaya çalışıyor.
Toplumda sterlinin düşmesi iyiye bir işaret olarak görülse de sektör temsilcileri için o kadar iyi bir gelişme değil.
Emlak sektörü temkinli
Özellikle ev kiraları ve ev satışlarının sterlin üzerinden yapıldığı ülkemizde sterlinin iki haftada 43 kuruş birden düşmesi tedirginliğe yol açtı. Gayrimenkul satıcıları sattıkları evleri geçtiğimiz hafta 4.25’ten satarken referandum sonrasında sterlinin 3.9 TL’nin altına düşmesiyle afallamış durumda. Emlakçılar durumu çok da kötü yorumlamasa da sektörde düşüşe temkinli yaklaşanlar da mevcut.
Krediler rahatladı
Vatandaşların bankalardan sterlin bazında aldığı borçlarda da geçtiğimiz yıl ciddi fiyat artışı olmuş ve vatandaşlar kredileri ödemekte ciddi zorluklar yaşamıştı. Sterlinin 3.9 TL’nin altına inmesiyle sterlin borçlanan vatandaşlar da bir nebze olsun rahatlama yaşadı. Ancak İngiltere Merkez Bankası’nın, İngiltere’de bulunan işletmelere ve vatandaşlara kredi verilirken talep edilen kriterlerin düşürülmesi ve 150 milyar sterlin gibi bir miktarı ekonomiye katmak istemesi sonrasında, sterlinde yaşanan ciddi düşüş yavaşlamış durumda. Bu gelişmeler vatandaşların çok da rahatlayamayacağı anlamına geliyor.
Galericiler de tedbirli yaklaşıyor
Özellikle Japon araçların hakim olduğu otomotiv sektöründe ise Sterlinin TL karşısında değer kaybetmesi bir nebze etkili oldu. İngiltere’den getirilen araçlarda galericiler biraz zarar etmiş olsa da yine de piyasadaki hareketlilikten memnun. Ancak Japon Yeni’nin TL karşısında değer kazanıyor olması galericileri zora soktu.
1985’ten bu yana en düşükte
Sterlin, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılma (Brexit) yönünde oy kullanmasının ardından tüm para birimleri karşısında değer kaybetti ve dolar karşısında 1985’ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Yatırımcılar, İngiltere’nin AB’den ayrılmasına yönelik mekanizma ve koşulların henüz belli olmamasından dolayı, ve İngiltere Başbakan David Cameron’ın istifasını açıklamasının ardından, müzakereler sırasında ülkenin siyasi liderliğini kimin yürüteceğinin belli olmaması ile birlikte, aylar sürebilecek bir belirsizlikle karşı karşıya kalındı.
Altın yükselişte
Altın, İngiltere’deki referandumun Avrupa Birliği’nden ayrılma (Brexit) şeklinde sonuçlanmasının finans piyasalarında yarattığı sarsıntının artçı şoklarının devam etmesi ve buna bağlı olarak, güvenli liman niteliğindeki varlılara talebin güçlenmesi ile birlikte, yükselişini sürdürüyor.
Söz konusu gelişmelerin etkisiyle altının onsu önceki gün, güne başladığı 1.356 dolar seviyelerinden yükselişe geçerek 1.371,35 dolarla 17 Mart 2014’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Brexit kararının yansımalarının sterlinin 30 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indirmesi ve küresel hisse senetlerindeki sert düşüşün ardından, altının onsunda 1.350 dolar kritik direnç seviyesi aşılmıştı. Yükselişlerin ivme kazandığına dikkati çeken analistler, yukarı yönlü hareketlerin devamında 1.380-1.400 doların direnç olarak izleneceğini kaydediyor.
Dolar 2.92 seviyelerinde
İngiltere’deki referandumdan beklenmedik şekilde Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı çıkmasının ardından sert satış baskısı altında kalan dolar/TL’de yukarı yönlü baskı bu hafta içinde bir dengeye oturdu.
İngiltere’nin Brexit kararıyla 24 Mayıs’tan beri en yüksek seviye olan 3.0015’e kadar yükselen dolar/TL Türkiye ve KKTC’de bayram nedeniyle yoğun işlem yaşanmasa da son günlerde 2.92 seviyesine oturdu.
İngiltere Merkez Bankası ilk müdahaleyi yaptı
İngiltere Merkez Bankası (BOE) Başkanı Mark Carney, Sterlinin değer kaybını önlemek için ilk tedbirini açıkladı. Buna göre, piyasaya para pompalamak için, İngiltere’deki işletmelerin ve hane halkının borçlanma kabiliyetinin artması için kural değişikliğine gidildi. BOE 150 milyar Sterlin seviyesine kadar yeni borç verme seviyesini bankalara serbest bıraktı. İngiltere Merkez Bankası (BOE) Başkanı Mark Carney, çabalarının devam edeceğini ancak referandum sonucu oluşan volatilitenin kısa sürede dengelenmesinin beklenmemesi gerektiğine de dikkati çekti.
Sungur: Kar zarar dengemiz yarı yarıya
Emlakçılar Birliği Başkanı Hasan Sungur, Sterlin’in düşmesiyle birlikte konut kiralayanların, mal satın alanların ve Sterlinle taksit ödeyenlerin rahat bir nefes aldığını ifade etti.
Sterlinle mal satın almak isteyenlerin sterlinin düşüşüyle çok daha rahat satın alma işlemini gerçekleştirebileceklerini kaydeden Sungur, sterlinin düşüşünün eksi tarafının ise müteahhitleri dar boğaza sokması olduğunu kaydetti.
Mal satanların fiyatları değiştirememesinden ötürü zararda olabileceğini kaydeden Sungur, Sterlinin düşmesinin Türk parası düşmediği sürece kendilerine avantaj sağladığını belirtti.
Bu düşüşün inşaat sektörünü rahatsız ettiğini de belirten Sungur, “emlakçıların komisyonları düştü. Diğer taraftan da ev sahipleri mağdur oldu. Sterlin olarak kiraya verdiyse zararına oldu. Sterlinin düşüşü piyasaya yüzde 50-50 kar zarar olarak yansıdı. Gayrimenkulcüler sürümden kazanabilir. Türk parası düşmesin de sterlin düşmesi bizi çok fazla etkilemez. Çok avantaj sağlamadığı gibi çok da zarar yapmıyor. Yakın bir zamanda İngiltere kurtarma paketleri devreye girecek ve sterlin toparlanacak” ifadelerini kullandı.
Akın: Piyasa hareketlendi
Kıbrıs Türk Oto Galericiler Birliği Başkanı İbrahim Akın ise sterlinin düşüyor olmasının güzel olduğunu ancak Japon Yeni’nin yükseliyor olmasının kendilerini kötü etkilediğini belirtti.
“Japon arabalarında zarar ediyoruz. İngiltere’den gelen araçlarda da 4.3 TL’den satın aldık 3.8 TL civarında satıyoruz. Piyasada hareket ve hızlanma oldu. Toplum için iyi bir şey, büzüm için de piyasada hareket olması iyi. Bizim esas derdimiz sokaktaki satışlardır. Kayıtsız kazalı arabaları satanlardır. Çaresi var ama siyasi iradeyi toparlayamıyoruz. Seyrüsefer konusunda çalışmalar bitti. Maliye bakanı ile toplantı yapılacak. Ulaştırma bakanı projeye destek verdi. Hükümet tarafından bir gecikme var” diye konuştu.
Küçükuncular: Vatandaş güvenli liman olan altına yöneldi
Ülkedeki altın piyasasında önemli yer tutan Küçükuncular Şirket Direktörü Erdinç Küçükuncular ise altın fiyatlarının 3 yılın zirvesinde olduğunu söyledi.
Sterlinin düşmesiyle çeyrek altın fiyatının arttığını ifade eden Küçükuncular, İngiltere’nin AB’den çıkması ile insanların tedirgin olduğunu ve güvenli liman olan altına yöneldiğini kaydetti.
Küçükuncular şöyle devam etti: “Altın satan da çok, altını nakte çeviren de. Altın için önümüzdeki süreç biraz karışık. Sterlinin daha da aşağıya düşmesini bekliyorum. İngiltere Merkez Bankası ve Avrupa Merkez Bankası likiditede hazır bekliyor. Merkez bankaları her an müdahale edebilir. Ancak bu dalgalanmanın biraz daha sürmesini bekliyoruz.”
