Devlet Planlama Örgütü’nün 2014 Hanehalkı İşgücü Anketi’ne göre KKTC’de işsizlik oranı %8.3. 15-24 yaş arası gençlerde bu oran %20. İstihdam edilenlerin sadece %27’si üniversite mezunu. Üniversite mezunlarının ne kadarının issiz olduğunu net olarak bilmiyoruz ama tahmin edebiliyoruz. Bilinen bir gerçek varsa çok yüksek oranda üniversite mezunu işsiz var ülkemizde…
Türkiye İstatistik Kurumu 2015 verilerine göre ise Türkiye’de işsizlik oranı %11.2 ve son bir yılda üniversite mezunu işsiz sayısı 170 bin kişi artmış. Türkiye’de son on yılda üniversite sayısı 200’ü buldu. Son10 yılda öğrenci sayısı üç, öğretim üyesi sayısı iki kat arttı. Ancak Türkiye’de üniversite eğitiminin niteliği ile ilgili verilerin pek de iç açıcı olmadığı söyleniyor. KKTC’de de durum bundan farklı değil.
Dünyadaki genel kanı öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı arttıkça eğitimin niteliği de düşüyor. Türkiye’de öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı 51. OECD ortalaması ise 16. KKTC’de ise durum neredeyse Türkiye ile eşit. Mayıs ayında düzenlenen Yükseköğretim Çalıştayı’da paylaşılan rakamlara göre KKTC’de 75 bin üniversite öğrencisi, bin 500 öğretim elemanı var. Yani her öğretim görevlisine 50 öğrenci düşüyor. OECD ortalamasından üç katı fazla… Doğal olarak bu da eğitimin kalitesini etkiliyor.
KKTC’deki üniversiteler, devletin ihtiyaç fazlası olarak açıkladığı bölümlere ısrarla KKTC’li öğrenci almaya devam ediyor. Bununla kalmayıp birbirleri ile rekabet içerisinde olan üniversiteler sürekli yeni bölümler açıyor ve bu bölümlere de Kıbrıslı öğrenciler alınıyor.
Bu konuda Türkiye’deki akademisyenler de şikayetçi… Türkiye Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Tahsin Yeşildere konu ile ilgili şöyle diyor: “Üniversitelerde fakülteleri açarken plansızlık ve programsızlık var. Türkiye'nin ne kadar hukukçuya, iktisatçıya ihtiyaç var? Bunlar gözetilmeksizin, bir sınıf, bir hoca fakülteler açıldı ve açılmaya devam ediyor. Mesela Türkiye'de veteriner fakültesi sayısı 25'i buldu. Bu tüm Avrupa’daki veteriner fakültesi sayısının yarısı. İngiltere'de sadece 5 veteriner fakültesi var” diyor.
Bu konuda Türkiye ve KKTC’nin sorunu ortak. Her geçen gün üniversite mezunu işsiz sayısı artıyor ve buna da üniversiteler ve devlet çanak tutuyor. Son zamanlarda KKTC’deki üniversite çevrelerinde şöyle bir görüş gelişmeye başlıyor: “Her durumda KKTC’de işsizlik olacak. Lise mezunu işsiz olacağına üniversite eğitimi almış işsiz olsun daha iyi”. Bu tehlikeli görüş ilk bakışta “daha eğitimli insan” profilini destekler gibi görünse de ara eleman ihtiyacına ciddi zararlar vermektedir. KKTC’de üniversite mezunu istihdamı %27’de kalıyor. KKTC’de istihdam edilen kişilerin 4’te 3’ü üniversite mezunu değil… Herkesin üniversiteye gittiği bir ülkede ve bu kadar üniversite mezunu varken istihdam payı 4’te 1…
Demek ki yanlış giden bir şey var. KKTC’de ihtiyaç ara elemanda… Ama ne yazık ki herkes üniversiteye gitmek istiyor ya da üniversiteler herkese üniversite eğitimi vermek istiyor. Ben açıkçası merak ediyor. Liseyi bitiren bir kişi, KKTC’de herhangi bir üniversitenin kapısından geri döndürülür mu? Yoksa üniversitelerimizin kapısı tüm lise mezunlarına açık mı? Bence ikincisi… Bu böyle devam ettiği sürece üniversiteli işsiz sayısı her geçen gün artacak. İşte eğitimi yönetenler, üniversiteler ve YÖDAK bu konuya çareler üretmek zorundadır. Belli ki bu ülkede bu noktadan sonra üniversite mezunundan çok ara elemana ihtiyaç var. Özellikle servis sektöründe ciddi bir eleman açığı var. Bir tarafta ciddi bir açık diğer taraftan da mezun fazlası…
Evet! Eğitimde ciddi sorunlar var. İlköğretimden üniversiteye kadar… Ancak bu istihdam meselesini ciddiye almakta yarar var. Zaten yurt dışında öğrenim görenlerin büyük çoğunluğu ülkeye geri gelmiyor, bir de ülkedeki üniversite mezunlarını göçe zorlamayalım. Bunun için eğitim sisteminin yeniden düzenlenmesi ve mesleki eğitime gereken önemin verilmesi ve yaygınlaştırılması bir zorunluluk haline gelmiştir.
