Kıbrıs İşlerinden de sorumlu TC Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş, Mont Pelerin’de devam eden teknik komite toplantıları için Cenevre’ye kamp kurdu. Türkeş, sık sık Türk heyeti ile temaslarda bulundu
NAMİ DE KATILDI: Sürpriz bir şekilde Cenevre’ye giden Türkiye Başbakan yardımcısı Tuğrul Türkeş, Mont Pelerin’e gitmedi. Türkiye heyeti ile sürekli temas kuran Türkeş, ilk gecenin akşamında da heyetten bir grubu Cenevre’de ağırladı. İstişare toplantısına Müzakereci Özdil Nami de katıldı
DİREK BAŞBAKANLAR: Mont Pelerin’de teknik toplantı dün akşam sona erdi. Hemen akabinde, 26 Ocak’ta liderler ara bölgede buluşacak. Bir sonraki Cenevre sürecinde ise, garantörler Başbakan düzeyinde Cenevre’de olacak. Dışişleri Bakanları ise, masada olmayacak
KOCİAS İSTENMİYOR: Cenevre’de düzeyin, önce dışişleri ardından da başbakanlar düzeyinde olması, Yunanistan Dışişleri Bakanı Kocias’ın tavırları nedeniyle planlama dışı kaldı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kocias ile ilgili olumsuz tavrı, yüksek sesle dillendirilmeye başlandı
SİYASİ KARAR: Teknik heyetlerin toplantısının ardından, bürokratlar riskli süreci siyasetçilere devredecek. Al-verin de yaşanacağı yeni Cenevre Konferansı öncesinde, teknik komiteler uzlaşılan ve açıkta kalan konuları belirlemiş oldu. Liderler en geç Şubat’ın ilk haftası Cenevre’de olacak
Havadis- ÖZEL
Türkiye Başbakan yardımcısı Tuğrul Türkeş’in, hiçbir garantör ülke bakanı olmaksızın, Cenevre’ye gitmesi, ciddi yankı yarattı.
Havadis’in ulaştığı TC Başbakanlık kaynakları, Türkeş’in, Binali Yıldırım’ın talebi üzerine Cenevre’ye gittiğini belirterek, “Sayın Türkeş, Kıbrıslı, Kıbrıs’tan sorumlu ve hassasiyetlere hakim bir isim… Bu görevlendirme, Türkiye’nin çözüme ne kadar önem verdiğinin de göstergesi” yorumunda bulundu.
Türkeş, önceki gün akşam saatlerinde Cenevre’ye ulaşırken, Türkiye teknik heyet başkanı, Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Ahmet Muhtar Gün, Kıbrıs Masası’ndan Murat Bahçeli yanında, KKTC Teknik Heyet başkanı, Müzakereci Özdil Nami ile bir araya geldi.
Mont Pelerin’de KKTC saati ile 20.30’da tamamlanan toplantının ardından Nami’nin de içerisinde bulunduğu heyet Cenevre’ye gelerek Türkeş ile istişare toplantısı yaptı. Mont Pelerin ve Cenevre arasında yaklaşık bir saatlik bir kara yolculuğu gerekiyor.
Neden gitti?
Türkeş’in Cenevre’ye Başbakan Binali Yıldırım’ın talebi ile gittiği ısrarla vurgulandı. Siyasi kaynaklar, Türkeş’in gidişini iki başlıkta ele alıyor.
Birincisi dış kamuoyuna, diğeri ise Türkiye iç kamuoyuna. Türkiye Başbakanlık kaynaklarına göre, Türkeş ismi özellikle seçildi. Kıbrıslı olması, Kıbrıs işlerinden sorumlu bakan olması, hem Kıbrıs hem de Türkiye hassasiyetlerini bilmesi en önemli neden. Bu yolla Türkiye kamuoyuna, “Kıbrıs’ta süreç dışı değiliz, bizzat sürecin içindeyiz” mesajı veriliyor.
Yunanistan’ın Cenevre tavrına inat, Türkiye uluslararası kamuoyuna da, “Ciddiyetle kalıcı bir çözüm bulunması için gayret ediyoruz” göndermesinde bulunuyor.
Türkeş, “karar alma, al ver süreci olmayan” Mont Pelerin teknik heyet toplantılarına dahi Türkiye’nin ciddi bir önem verdiğini hem Türkiye, hem de dünya kamuoyuna göstermiş oldu.
Riski bürokrasi değil, siyaset alacak
Türkeş’in, Cenevre’ye gitmesinin bir diğer göstergesi de, Türkiye’de siyasetin Kıbrıs’ta risk almaya hazır olduğunu da gösterdi.
“Bilgi almak” üzere Cenevre’ye gittiği söylense de, Türkeş, Türk heyeti ile yoğun bir çalışma gerçekleştirdi. Türkeş, toplantıları, “Yararlı ve önemli bir görüşme olarak” niteledi.
Dün tamamlandı
Cenevre’de, “Garantiler Konferansı’nda” alınan karar gereği Mont Pelerin’de toplanan komiteler, çalışmalarını dün tamamladı.
“Beyin fırtınası” şeklinde gerçekleşen teknik komite toplantıları, Türkiye, Yunanistan, İngiltere yanında, Kıbrıs Türk ve Rum liderliklerinin “garantilerle” ilgili hassasiyetlerinin ortaya çıkması açısından büyük önem taşıyordu.
Teknik toplantılar, güvenlik ve garantilere ilişkin uyuşma olan, farklılıkları olan noktaları ortaya çıkarması bakımından da büyük önem taşıyordu.
2 günlük maraton toplantılar sonrasında, tarafların pozisyonu ortaya çıkmış oldu. Sorun teşkil eden noktalar açığa çıkarken, siyasi iradenin çözeceği konular da belirlendi.
Başbakanlar ele alacak
Garantilerle ilgili Kıbrıs Konferansı’nın düzeyi de, “Başbakanlar” seviyesine çıkarılacak. Havadis’in güvenilir kaynaklara dayandırdığı bu bilgiye göre, gelinen aşamada BM Genel Sekreteri Guterres’in, Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Kocias’a olan tepkisi de etkili oldu.
Cenevre’de, “Beni bu adamla bir daha aynı masaya oturtmayın” dediği öğrenilen Guterres’e, İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson da destek vermişti.
En geç Şubat başı
Liderlerin 26 Ocak’taki ara bölge zirvesinin ardından, en geç Şubat başında Cenevre’de olması bekleniyor.
Liderler, 26 Ocak’ta bir araya gelecekleri toplantıda, Cenevre’ye yönelik bir yol haritası da belirleyecek.
Ocak sonu, en geç Şubat başı Cenevre’de olmayı planlayan liderler, Kıbrıs Konferansı’nda görüşülen güvenlik ve garantiler konularına paralel, yönetim ve güç paylaşımı, AB, ekonomi ve mülkiyet konularını masaya yatıracakları bir çalışma programı belirleyecek.
