Sonay ORBAY
Hükümetin TL’nin hızlı değer kaybı karşısında almaya çalıştığı tedbirler henüz vatandaşın yüzünü güldürmedi. Vatandaş kurları sabitleme kararının gündelik yaşama etkisini kısa sürede görmek istiyor. Ev kirası, okul harcı ev taksiti ve banka borcu gibi birçok gideri döviz üzerinden olan vatandaşlar TL gelirle faturaları ödemekte güçlük çekiyor. Hükümetin, sektör temsilcileri ve ilgili bakanlıkların bürokratları ile gerçekleştirdiği görüşmeler sonrasında, ortaya çıkan eylem planı, kanun gücünde kararname olarak yürürlüğe girdi. Buna göre devletin devlet nezdindeki bazı işlemlerde kurlar 3 ay süreyle sabitlenmiş oldu. Buna göre dolar 2.70, sterlin 4.14 ve Euro 2.97 olarak uygulanacak.
Yapılan düzenlemenin halka hiçbir şekilde yararı olmadığını öne süren bazı yurttaşlar r, bu düzenlemenin sadece devleti ve bazı önemli tüccarları korumak amacıyla yapılmış bir göz boyaması olduğunu iddiasını dile getirdi.
Ahmet Çakıcı: Bu sabitlemenin bir tek tüccarlara yararı var
Emlakçılıkla uğraşan Ahmet Çakıcı, Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararın halkın üzerinde hiçbir yararı bulunmadığını kaydetti. Adada ev satışlarının halen daha sterlin üzerinden yapıldığını ifade eden Çakıcı, bu durumun sadece kiralık olan evlerin fiyatıyla ilgili bir değişikliğe yol açabileceğini belirtti.
Çakıcı, yapılan bu sabitlemenin tapu harcı ve stopaja bir etkisi olmadığı sürece halkın hiçbir şekilde bu durumdan bir kazanç sağlamasının imkanı olmadığını da sözlerine ekledi.
Hüseyin Şevki: Piyasadaki döviz kuru sabitlenmeli
Lefkoşa’da ikamet eden Hüseyin Şevki isimli yurttaş ise bankaların kendi bünyelerinde böyle bir sabitleme işlemi yapmasını istedi. “Kazandığımız para aynı ama ödediğimiz borçlar katlanarak artıyor” diyen Şevki, döviz kurlarına müdahale edecek bir yasa çıkarılmasını istedi. Şevki, “Maaşların TL olarak verildiği bir ülkede, araba, ev ve diğer çok sayıdaki ürünün sterlin üzerinden satılması halkı çok zorlayan bir faktör. Her şey TL üzerinden satılırsa bizim için ödemesi daha kolay olur” dedi.
Mehmet Şanlıer: Gümrük işlerinde kur sabitlemek yetmez
Lefkoşa Terminal bölgesinde karpuzculukla uğraşan Mehmet Şanlıer, kurt sabitlemenin yapılmasına rağmen sterlinde çok büyük bir değişiklik olmadığını söyledi. Bu sabitlemenin halkı kandırmaktan başka bir şey olmadığını ifade eden Şanlıer, sadece gümrük işlerinde değil, ev ve araba tapu harçlarında da aynı işlemin yapılması gerektiğini belirtti. Şanlıer, bu yapılandırma sayesinde aslında vatandaşın değil, tüccarın korumaya alındığını da ifade etti.
Yorgancıoğlu: Kimse geleceğe güvenle bakamıyor
Bu yapılandırmanın halkı iyi yönde etkileyen bir durum olmadığını iddia eden Havva Yıldırımer Yorgancıoğlu, borçlar yüzünden artık kimsenin geleceğe güvenle bakamadığını söyledi. Adanın en önemli gelir kaynaklarından birinin öğrencilerden alınan kira parası olduğunu ifade eden Yorgancıoğlu, bu sabitleme sistemiyle kiralarda artış olabileceğini ve bu sebepten dolayı adada öğrenci kaybı yaşanabileceğini de sözlerine ekledi.
“Devlet böyle bir sabitlemeyi gerçekleştirmek istiyorsa, o zaman adadaki büyük bankalarla konuşup ortak bir çözüm bulmalı” diyen Yorgancıoğlu, bankaların, eğer devlet zararlarını karşılayacaksa, o zaman sabitleme kararı almalarının mümkün olduğu şeklinde bir tavır takınmalarının, halkın tamamen zarar etmesine sebep olacak bir durum olduğunu söyledi.
İşte tedbirler
Bakanlar Kurulu kararına göre 90 gün sürecek tedbirlere göre dolar 2.70, sterlin 4.14 ve Euro 2.97 olarak uygulanacak. Kurlar için, KKTC Merkez Bankası’nın mart-ağustos kur rakamları dikkate alındı. Turizm ve eğitim gibi inşaat sektöründe de kur artışından dolayı yaşanacak olumsuzlukları engellemek amacıyla tapu devir harç ve stopajlarında sabit kur uygulanacak. Tüzel kişilerin yaptığı sözleşmelerin TL üzerinde yapılması amacıyla TL için stopaj yüzde 7, yabancı para birimi için yüzde 13 olacak.
