“BİZ DE ZAM YAPARIZ”: 2007 yılında kısa bir süreliğine uygulanan “süt imalatçı ve ihracatçılarına litre başına verilen 24 kuruşluk teşvik priminin kaldırılması” uygulaması, yeniden gündeme geldi. Süt imalatçı ve ihracatçıları uygulamanın hayata geçirilmesi halinde süt ve süt ürünlerinin de yüzde 30 zamlanacağını açıkladı
“KKTC İTHAL CENNETİNE DÖNECEK”: KKTC’deki yıllık süt üretiminin yüzde 45’inin ihracatta tüketildiğini söyleyen süt imalatçılar ve ihracatçıları, “Uygulama hayata geçirilirse ithal ürünlerle rekabet edilebilirlik bitecek, KKTC yine ithal cennetine dönecek” dedi
Tarım, Gıda ve Enerji Bakanlığı tarafından 6 yıl sonra yeniden gündeme getirilen “Süt imalatçı ve ihracatçılarına litre başına verilen 24 kuruşluk teşvik priminin kaldırılması” uygulaması, süt imalatçılarının tepkisine yol açtı.
Sütteki sübvansenin kalkmasının hiçbir kesime hizmet etmeyeceğini savunan imalatçılar, uygulamanın hayata geçirilmesi halinde, süt ve süt ürünlerinin de yüzde 30 zamlanacağını açıkladı.
İmalatçılar, “Sütte sübvansenin kaldırılması ile birlikte süt ve süt ürünleri de aynı oranda zamlanır, tüketici mağdur olur. Öte yandan iç piyasada eli zayıflayan imalatçı, üreticiden daha az süt almak durumunda kalır, tonlarca süt üreticisinin elinde kalır. Dış piyasada güçlükle pazar edinen imalatçı, uygulamanın geçmesi durumunda rekabet edebilirliğini kaybeder” diye konuştu.
Hükümete, “KKTC, yeniden ithal cennetine döner” uyarısında bulundu.
İmalatçı da 1.20 kuruştan alacak
Tarım, Gıda ve Enerji Bakanlığı’nın “sütte sübvansenin kaldırılması” kararı, Bakanlar Kurulu tarafından da onaylanırsa, devlet tarafından karşılanan 24 kuruş kaldırılacak, normal piyasada sütün litresi 1.20 kuruşa satılırken sütün litresini 0.96 kuruşa alan süt imalatçıları da artık sütün litresini 1.20 kuruştan alacak.
“Çaktırmadan çiğ süte zam yapılıyor”
Süt imalatçıları ve ihracatçıları, sütte sübvansenin kaldırılmasıyla, imalatçı firmalar ile birlikte üretici ve tüketicinin de olumsuz etkileneceğini savundu.
“Sütte sübvansenin kaldırılmasının çiğ sütün zamlanması” ile aynı anlamı taşıdığına vurgu yapan süt imalatçıları, “Bu prim bize değil, üreticiye veriliyor. Hayvan üreticisi der ki, imalatçının ödediği 96 kuruş bana yetmez, 1.23 olması lazım. Devlette kabul eder ve aradaki 34 kuruşluk farkı hayvan üreticisine kendi bütçesinden öder. Ancak şimdi vaziyet değişti. Devlet, şimdi havyan üreticisine diyor ki, ben bu 34 kuruştan 24 kuruşunu vermek istemiyorum. Ben ancak 10 kuruş verebilirim, sen de gerisini git imalatçılardan al. Bu durumda da süt fiyatı 96 kuruştan 1.2 TL ye geliyor. Böylece, devlet aslında hem elini cebine atmıyor hem de çaktırmadan çiğ süte zam yapmış oluyor” şeklinde açıklamada bulundu.
Avunduk: Süt ürünleri sektörüne darbe vurulacak
Süt İmalatçıları Birliği Başkanı Candan Avunduk, “Sütte sübvansenin kaldırılması, çiğ süte zam, süt ve süt ürünlerine zam demektir” diye konuştu.
Uygulamanın hayata geçirilmesi ile birlikte iç piyasada süt ve süt ürünlerine yüzde 30 zam yapılacağını ifade eden Candan Avunduk, “Bugün iç piyasada kilosu 15-16 TL’ye satılan Hellim, yüzde 30 zamlı fiyatı ile 19-20 TL’ye satılacak. Diğer ürünler de artan oranlarda zamlanacak” dedi.
Dış piyasada ise imalatçının elinin zayıflayacağını söyleyen Avunduk, açıklamasında daha sonra şu ifadelere yer verdi: “Bu fiyatlarda, gerek Türkiye’de gerekse üçüncü ülkelerde hellim ve kaşar piyasasında rekabet gücümüz zayıflayacak. Mal satamaz duruma geleceğiz. Hal böyle olunca da imalatçı süt alamayacak, üreticinin elinde tonlarca süt kalacak. Kısacası, ülke ekonomisine en büyük katma değeri veren süt ürünleri sektörüne darbe vurulacak.”
“Dünyada destekleniyor, KKTC’de köstekleniyor”
KKTC’de ortalama yıllık süt üretiminin yüzde 45’inin ihracatta, yüzde 55’inin de iç piyasada tüketildiğine vurgu yapan Candan Avunduk, “Sütte sübvansenin kaldırılması ile birlikte, imalatçılar, ithal ürünlerle rekabet etmede de zayıflayacak. Ülkemiz yine ithal cennetine dönecek. Belki de yapılmak istenen budur. İhracatta ise KKTC toplam ihracatının yüzde 27’si süt ürünlerinden olduğunu kaydedebiliriz. Süte yapılan zamla bin bir güçlükle kazanılan dış pazarlardan geri çıkmamız aşikardır. Hem orada hem burada kaybedeceksek bu uygulamanın manası nedir” dedi.
Sektörde yaklaşık 50 bin kişinin ekmek yediğini hatırlatan Candan Avunduk, “Süt imalatçısından hayvan üreticisine, yemcisinden çiftçisine kadar toplumdaki geniş bir yelpaze bu sektör sayesinde ayakta durmaktadır. Dünyada, bu tür sektörler desteklenirken bizdeki bu kösteklemeyi anlamakta güçlük çekiyorum” diye konuştu.
“Çözüm gayet basit”
Süt İmalatçıları Birliği Başkanı Candan Avunduk, çözümün çiğ süte yapılacak zam ile değil herkesin elini taşın altına koyarak daha mümkün olacağını savundu.
Avunduk, şöyle konuştu: “Eğer elimizi taşın altına koyacaksak, bunu devlet, üretici ve imalatçı olarak üç koldan yağalım. Herkes taşın altına elini eşit miktarda koysun. Böylelikle topluma yansıyacak olan zam miktarı yüzde 30 aşağı iner. Madem sorun üreticiye verilecek olan 24 kuruşluk teşvik primidir. Ya bunun 8 kuruşu üreticiden düşülsün. Kalan 16 kuruşu da 8 kuruş devlet tarafından ödesin, 8 kuruş da imalatçı tarafından ödensin. Böylelikle kimse zarar görmez.”
İmalatçılar ne dedi? İmalatçılar ne dedi? İmalatçılar ne dedi? İmalatçılar ne dedi?
Özdeğirmenci (Mis Yoğurtları):
Yüzde 30 zam kaçınılmaz
Mustafa Mis LTD. Mis Yoğurtları Direktörü Mustafa Özdeğirmenci, sütte sübvansenin kaldırılması halinde süt ve süt ürünlerinde de yüzde 30 zammın kaçınılmaz olduğunu kaydetti.
Mustafa Özdeğirmenci, konuyla ilgili açıklamasında, “Duyumlarımız, çiğ süte yüzde 30 civarında bir zam yapılacak. Birde sütte sübvanse kaldırılırsa tüketici, toplum ve çalışanlar olarak zor günler geçireceğiz. Devlet bana teşvik verecek ben ihracat yapacağım bu bir başarı değildir. Dolayısıyla, ihracatı yapılan Hellim, kaşar ve peynire verilen teşvik primi vardır. Bence ihracata verilen teşvik pirimi kaldırılıp çiğ süte ya da yeme yansıtılırsa daha doğru olur” dedi.
“Üretici korunmalıdır”
Bir karar alıp, uygularken üreticinin emeğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydeden Mustafa Özdeğirmenci, “2013-2015 ekonomik pakette tüm primlerin kaldırılmasına ilişkin bir madde olduğunu duyuyoruz. Sanırım buna da başlandı. Fakat ne olursa olsun üreticiyi ezmemek, hakkını vermek lazımdır. Üreticinin emeği küçümsenemez. Bayramı, tatili yok. Sütü üretmek için çok uğraşıyor. Para kazanması bir yana en azından mağdur olmasın. Ülke ekonomisine büyük katkısı olan üreticileri korumalıyız” diye konuştu.
Betmezoğlu (Gülgün Süt Mamülleri):
Sütte sübvanse kalkarsa yüzde 30 zam kesin
Gülgün Süt Mamülleri Direktörü Mustafa Betmezoğlu da sütte sübvansenin kaldırılması halinde süt ve süt ürünlerinin yüzde 30 zamlanacağı konusunda görüş bildirdi.
Betmezoğlu, “Sütte sübvanse kaldırılırsa süt ve süt ürünlerinde de yüzde 30’luk bir zam olur. Bu da hem imalatçıyı hem tüketiciyi hem de üreticiyi zor duruma düşürür. İmalatçı malını satamaz, üreticiden süt alamaz, dış ülkelerde rekabet edemez bir duruma gelir” dedi.
Seren (Seren Yoğurtları):
Sübvansenin kaldırılmasının kimseye faydası olmaz
Seren Yoğurtları Direktörü Şevket Seren, sütte sübvansenin kaldırılmasının süt ve süt ürünlerinin yüzde 30 zamlanacağı anlamına geldiğini savunarak, bu durumun devlet dair hiç kimseye faydasının olmayacağını söyledi.
Akbıçak (Akbıçak ve Özgünel Tic. Ltd.):
Önce sütte verimlilik artırılmalıdır
Akbıçak ve Özgünel Tic. Ltd. Direktörü Halil Akbıçak, sübvansenin kaldırılmasının yanlış bir karar olacağını belirtti. Akbıçak şöyle dedi: “Zaten ülkemizde süt fiyatları bayağı yüksek. Şu anda yıllık süt üretiminin yüzde 60’ı Türkiye ve üçüncü dünya ülkelerine ihraç ediliyor. Bununda tüketilebilmesi için teşviklere ihtiyaç vardır. Gönül ister ki, ülkede süt verimliliği arttırıldıktan sonra kademe kademe kaldırılmasın” dedi.
Halil Akbıçak, “Verimlilik arttığında zaten süt fiyatları düşecek. Bugün Türkiye’de süt verimliliği inek başına günlük 30 litre KKTC’de ise 18 litredir. Tabi ki, ülkemizin kurak olmasından dolayı yem fiyatlarını da düşünürsek rakamlar üreticiyi kurtarmıyor. İşletmelerin kuraklık ve verimsizlikten ötürü fiyat arttırması şart ama bu da sonuçta vatandaşın cebinden çıkacak. Dolayısıyla bir kesimi refaha ulaştırırken diğer kesimi sıkıntıya sokulacaktır” dedi.
“Geçmişte tecrübe edildi, başarısızlıkla sonuçlandı”
Sütte sübvansenin kaldırılması ile süt ve süt ürünlerinin tüketilmeyeceğini ve ülkede üretimin duracağını kaydeden Halil Akbıçak, “Biz ürünlerimizi satamayacağımız için üreticiden süt almayacağız. Üretici de zarar görecek” dedi.
KKTC’de sütte sübvansenin 2007 yılında da kaldırıldığını ancak kısa süre sonra karardan geri adım atıldığını hatırlatan Akbıçak, “2007-2008 tarihlerinde, sırf hayvan sayısını ve süt miktarını azaltmak amacı ile sütün fazla olduğunu söyleyip ihracat priminden kurtulmak için dişi hayvanları keselim dediler. 12 aydan büyük olan büyükbaş hayvanlar için hayvan başına 500 TL pirim vererek kestirdiler. Bu durumdan ötürü de ülkede, korkunç bir kaçakçılık başladı. Günlük politikalarla problemi gidermeye çalışıyor, gerisini düşünüyorlar. 2007 yılında primleri kaldırdılar, dört ay sonra başarısızlık görünce primleri 1.6 iken 6 TL’ye yükselttiler. 700 ton da süt çöpe gitti. Geçmişte tecrübe edilmiş bir karar yeniden uygulanmaya geçilirse büyük bir hata olur” diye konuştu.
