Her açıdan geri kalmış bir ülkenin örneklerini yaşamak, insanları çileden çıkarmaya devam ediyor. 21. yüzyıldayız ancak buraları hala daha 17 veya 18. yüzyılın toplumsal yapılanmasıyla idare edilmekte. İnsanların önüne konan inanılmaz engeller. Ne için ve neden diye sorarsanız, inanın cevap bulamazsınız.
Halbuki 21. yüzyılın çağdaş toplumlarının yapılanması “insanlara yardımcı olmak” üzerine kurulmuştur. Çağdaş insan da odur: insanlara yardımcı olan insan. Ancak buralarda insanlara engel çıkarmak veya birilerinin kendi egolarını tatmin etmesi, hala daha geçerli insan niteliği; ne yazık ki. Gelen şikayetlerin hemen hemen tamamı da bu doğrultuda. Doğru ve yerinde bir uygulama örneği, sonunda geldi dayandı geri kalmış ülke uygulamasına. YÖDAK ve Maliye Bakanlığı Bütçe Dairesi yeniden sorun yaratan yerler.
YÖDAK’ın web sitesinde de hala daha yer alan Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖÜYP) mevcut*. Program YÖDAK ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi Arasında İşbirliği Protokolü ile hayat bulmuş; protokol de web sitesinde yer almakta.
Program, KKTC üniversitelerinin ihtiyacı olan alanlarda öğretim üyesi yetiştirmek ve ODTÜ ile KKTC üniversiteleri arasında araştırma, sosyal, kültürel ve sportif alanlarda işbirliği sağlamak, öğrenci ve öğretim üyesi değişimini özendirmek amacıyla hayata geçirilmiş. KKTC üniversiteleri ve genel olarak eğitim sistemi açısından mükemmel bir uygulamaya imza atılmıştı. Program devam etmeli. Çünkü YÖK’ün de KKTC üniversitelerinin “kalite” açısından sorunlu olduğu ve “kalite” artırımı için zaman zaman eleştirileri mevcut. Ayrıca KKTC eğitiminin temel problemleri arasında öğretim üyesi sıkıntısı en önemlisidir. Öğretim üyesi problemini ve eğitim kalitesini artıracak olan bu programın devam etmesi, büyük fayda sağlar.
Ancak burası KKTC, insanlara engel çıkarmak lazım. Programda gelinen nokta şu; ÖÜYP’ye katılıp, ODTÜ’de master ve doktora öğrenimlerine devam eden öğrenciler tam 7 aydır maaşlarını alamıyorlar. Öğrenciler açlığa mahkum edilmiş durumda. Bu problem acil olarak çözülmedir.
Protokolde, 31 Ocak 2007 tarihinde taraflarca iki nüsha olarak imzalanacağı ve 5 yıllık bir süre için geçerli olacağı ve süre sonunda karşılıklı mutabakatla protokolün uzatılabileceği yer almaktadır. Protokol uyarınca ilk öğrenci 2007 yılında alınmış. Programa toplamda 21 öğrenci dahil olmuş, 3’ü ayrılmış, 3 öğrenci de doktorasını tamamlayarak KKTC’ye dönmüş. Bu 3 öğrenci de KKTC üniversitelerinde göreve başlamış. Programın ne kadar doğru bir uygulama olduğu da ortaya çıkmış oldu.
Şu anda ÖÜYP’ye devam eden 15 öğrenci var ve bu öğrenciler de 2-3 yılda eğitimlerini tamamlayıp, KKTC üniversitelerindeki ihtiyaca cevap verecekler. Ancak tam bu noktada sorun oluştu; öğrencilerin maaşları kesildi. Tam yedi aydır maaşlarını alamıyorlar. KKTC Maliye Bakanlığı Bütçe Dairesi sözleşmenin sona erdiği gerekçesi ile sözleşmeyi kabul etmiyor. O nedenle de maaşları ödenmiyor.
Bir doktora öğrencisi ile 31 Ocak 2009’da protokol imzalanmış, 5 yıllık da geçerliği mevcut. 31 Ocak 2014 yılında protokol süresi tamamlanmış ancak protokolde ek olarak ‘süre sonunda karşılıklı mutabakatla’ uzatılacağı maddesi var. YÖDAK proje yürütücüsü, Bütçe Dairesi de ödeme kurumu olarak, bu maddeyi yok sayıyor.
Protokole göre KKTC’li ÖÜYP öğrencileri, tıpkı TC’li öğrenciler gibi ODTÜ Lisansüstü Yönetmeliği’ne tabidirler. Yani öğrencilerin mezun olmaları için yasal hakları 10 yıldır (Bilimsel hazırlık 1, Yüksek lisans 3, doktora 6 yıl). ÖÜYP 5 yıllık süreye göre planmış ama 10 yıllık öğrenci hakları düşünülerek, süre sonunda karşılıklı mutabakatla protokolün uzatılacağı da protokole eklenmiş. Çok haklı bir düşünceyle.
Şimdi gelinen noktada protokol 5 yıl olarak kabul edilmekte ve uzatılma maddesi de kabul edilmiyor. Öğrencilerin hakkı olan 10 yıl süre hesaba katılmıyor. Dolayısıyla öğrenciler 7 aydır maaşlarını alamıyorlar. Bazı öğrenciler tazminat davası açma hazırlığında. Eminiz ki davayı da kazanırlar.
Ancak bizim üzüldüğümüz nokta, doğru ve yerinde bir uygulamanın gereksiz nedenlerle çıkmaza sürüklenmesi. Maddi kaynak yok dense kimse inandırılamaz. Ek ödeneklerin 30 milyon TL fazlalık olduğu bolluk içerisindeki! bir ülkede, maddi kaynak yetersizliğine kimse inandırılamaz. YÖDAK kurumsallaşamadı problemleri çok, Bütçe Dairesi kendi başına buyruk… İşte KKTC; geri kalmış toplumsal yapılanma. İnsanların önüne engel çıkarma. Kurumsallaşma tamamlandığı zaman çağdaşlık yakalanacak ama şimdilerde öğrenciler yani geleceğin akademisyenleri açlığa mahkum…
*https://www.ncyodak.eu/turkce/odtuyodak.html
