“KONSENSÜS ŞART”: İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanı Teberrüken Uluçay: 28 belediyedeki yöneticilerle ve Belediyeler Birliği ile bir çalışma yürütülecek. Yapılacak bu çalışmanın ülkemiz açısından en olumlu sonuçları üretmesi için siyasal partiler nezdinden de ele alınması ve bir konsensüs sağlanması kaçınılmazdır
BAŞKANLAR TEMKİNLİ: Yeni seçilen belediye başkanları belediye sayısının azaltılmasını içeren bir reform konusunda tavır belirlerken temkinli davrandı. Havadis’e konuşan 21 başkandan büyük çoğunluğu belediye sayısının azalmasının kaliteyi artırmayacağı görüşünde. İki başkan ise sayının 13-14’te düşebileceğini belirtti
ASIL SORUN GELİR DAĞILIMI: Belediye başkanlarının yarıdan fazlası, belediyeler arasındaki hizmet kalitesindeki farklılığın gelir dağılımındaki adaletsizlikten kaynaklandığı görüşünde. Başkanlar, belediye sayısını azaltmak yerine, havalimanı ve limanlardan alınan vergileri de içeren tüm “yerel gelirleri” bir havuzda toplayıp eşit şekilde bölüştürmeyi önerdi
KKTC’de 2008 yılında hayata geçirilen belediyeler reformu ile 116 köy belediye sınırlarına dahil edildi. Reformun ikinci ayağı olarak da belediyelerin sayısının azaltılacağı söylendi. Belediyelerin sayısının azaltılması konusu, 6 yıl sonra yeniden gündeme geldi.
İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanı Teberrüken Uluçay, belediyelerin daha rasyonel bir coğrafi konumlandırma ile hizmet verebilmeleri ve hizmet kalitesini yükseltebilmelerinin temel amaç olduğunu söyledi.
Uluçay, “28 belediyedeki yöneticilerle ve Belediyeler Birliği ile bir çalışma yürütülecek. Yapılacak bu çalışmanın ülkemiz açısından en olumlu sonuçları üretmesi için siyasal partiler nezdindende de ele alınması ve bir konsensüs sağlanması kaçınılmazdır” dedi.
Yeni seçilen belediye başkanları ise belediye sayısının azaltılmasını içeren bir reform konusunda tavır belirlerken temkinli davrandı.
Havadis’e konuşan 21 başkandan büyük çoğunluğu belediye sayısının azalmasının kaliteyi arttırmayacağı görüşünde. İki başkan ise sayının 13-14’te düşebileceğini kaydetti.
Belediye başkanlarının yarıdan fazlası, belediyeler arasındaki hizmet kalitesindeki farklılığın gelir dağılımındaki adaletsizlikten kaynaklandığını öne sürerek belediye sayısını azaltmak yerine, hava limanı ve limanlardan alınan vergileri de içeren tüm “yerel gelirleri” bir havuzda toplayıp eşit şekilde bölüştürmeyi önerdi.
Barbaros: Asla kabul etmeyiz
Akıncılar Belediye Başkanı Hasan Barbaros, belediyelerin sayısının azaltılarak bir reform gerçekleştirilmesine kesinlikle destek vermeyeceklerini belirtti.
Barbaros, bunun yerine belediyelerin mali yapılarının düzeltilmesi yönünde bir çalışma yapılmasının daha doğru ve verimli bir çalışma olacağına vurgu yaptı.
Kaya: İşlevsel ve mali düzenlemeye ihtiyaç var
Lefke Belediye Başkanı Aziz Kaya, belediyelerin sayısının azaltılması konusunda işlevsel ve mali açıdan bir düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Belediyeler Yasası’nın da düzenlenmesi gerektiğini belirten Kaya, “Belediyeler Yasası, belediyelerin daha demokratik yapıya kavuşturulması açısından yapıldı. Ancak yasada, belediye başkanlarının gerek faaliyetlerde gerekse mali olarak gereğinden fazla, istismara açık yetkileri de var. Belediyeler üzerindeki denetim mekanizmasının da işleyişi göz önünde bulundurulduğunda yasada, yeniden bir düzenleme şart” dedi.
Yıkıcı: Önce yasa tadil edilmelidir
Yenierenköy Belediye Başkanı Mesut Yıkıcı, öncelikli olarak Belediyeler Yasası’nın tadil edilmesi gerektiğini belirterek mevcut yasada, istismara açık noktalar olduğunu öne sürdü.
Yıkıcı, “Bazı belediyelerde, Belediyeler Yasası’ndaki boşluklardan kaynaklanan bütçe açıkları doğdu. Bunlar düzeltilmeden belediyelerin sayısında azaltmaya gidilirse sıkıntılar çözümlenmeyecektir” diye konuştu.
Tülücü: Yerel gelirleri artırmak daha doğru
Paşaköy Belediye Başkanı Habil Tülücü, belediye sayısının azaltılmasının daha büyük sorunlara neden olabileceğini savundu. Yerel gelirlerin bir havuzda toplanıp, belediyelerin nüfuslarına göre pay edilmesinin daha doğru bir uygulama olacağını kaydeden Tülücü, şöyle konuştu:
“Belediyelerin sayısının 5’e indirilmesi ile köylere ne kadar hizmet gider tartışılır. Böyle bir karar almadan önce iyi etüt etmek lazım. Bu şekilde de sürdürülebilir bir yapıdan söz etmek mümkün olmadığı bir gerçek. Yerel gelirleri arttırıp kırsal belediyeleri ayakta tutmak daha doğru diye düşünüyorum.”
Adahan: Öküzün altında buzağı aramaktan vazgeçsinler
Vadili Belediye Başkanı Mehmet Adahan, belediyelerin sayısının 5’e indirilmesinin diktatörlük olacağını savundu.
Adahan, “Ben yerinden yönetimi savunuyorum, 28 belediyenin de ideal olduğunu düşünüyorum. Bana göre belediye sayısını azaltmak diktatörlüktür, böyle bir karara destek koyan da aslında merkezi devletin diktatöryasını savunmuş olur” dedi.
Adahan, havalimanı, petrol, deniz limanları ve trafik gibi yerel gelirlerin adaletli şekilde belediyelere dağılımı ile zaten sorunun çözümlenebileceğini ifade etti.
Özçınar: Önce kurumsallaştırılmalıdır
Güzelyurt Belediye Başkanı Mahmut Özçınar, öncelikle belediyelerin kurumsallaşması yönünde bir çalışma yapılması gerektiğini savunarak, kurumsal yapıya girmek için de büyük ölçekli belediyeler yaratılması gerektiğini kaydetti.
Özçınar, “Bugün dünyada veya Türkiye’de son yapılan yerel yönetimler düzenlemelerinde belediyeler büyük şehirler ve ilçeler olarak düzenlendi. Bizde de merkezi belediyeler büyükşehir belediyesi olabilir. Küçük belediyeler de bucak belediyeler olabilir. Mevcut sistemde büyük oranda kaynak israfı söz konusudur. Kurumsal yapıya girmek için büyük ölçekli belediyeler yaratılmalıdır” dedi.
Şuanda belli bölgelerin özel konumlarından dolayı elde ettiği mali yapıların da diğer belediyelerin mali yapısı için ölçek olamayacağını söyleyen Özçınar, “Yerel gelirlerin dağılımı da adil olmalıdır” dedi.
Manisoy: “Kanun yaptım, kapatıyorum” olamaz
Alayköy Belediye Başkanı Hulusi Manisoy, bugünkü koşullarda belediyelerin sayısında bir azaltma yapmanın doğru olmayacağını savundu.
Manisoy, şunları söyledi: “Denetimsizlik nedeni ile Lefkoşa Türk Belediyesi bile battı. Dolayısıyla önce denetim olmalıdır. Belediyelerin mali ve personel yapıları kontrol altına alınmalıdır. Bütçelerin, borçlanmaların da belli kriterleri olmalıdır. Batık belediyeler mevcut durumlarına tek başına gelmedi. Devletin de bunda payı vardır. Şimdi tek başına belediyeyi suçlu görüp kapatmak, sayıda azaltmaya gitmek doğru değildir. Küçük belediyeleri kent belediyelerine bağlamak çözüm de değildir. İlle de böyle bir reforma gidilecekse önce kent belediyelerinin yapısı düzeltilmeli, devletin denetim mekanizması işlevsel hale getirilmeli ve belediye hudutlarında referanduma gidilmelidir. Kanun yaptı hadi kapatıyorum olmaz.”
Bayraktar: Bugünkü gerçeklerin içerisinde mümkün değil
Serdarlı Belediye Başkanı Salih Bayraktar, belediyelerin sayısının azaltılmasının bugünkü gerçeklerle mümkün olmayacağını belirtti.
Bayraktar, şöyle dedi: Yönetimlerin hatalarını bahane edip yerinden yönetim anlayışını terk etmek bana göre yanlıştır. Herkesin yönetime katılması için köylerin belediyelere bağlanması doğru bir karardı ancak bu yapılırken belediyelerin mali yapıları da güçlendirilmeliydi. Biz de ise tam tersi oldu, mali disiplinsizliğe ulaşıldı. Bazı belediler borç batağına sürüklendi. Bazı belediye başkanları yetkilerini doğru kullanmadı. Şimdi Belediyeler Yasası’nda belli bir düzenleme yapılmaya çalışılıyor ama gerekli altyapı oluşturulmadan sayı küçültmek doğru değil.
Sennaroğlu: Yerel gelirlerin artırılması daha doğru
Büyükkonuk Belediye Başkanı Ahmet Sennaroğlu, belediyelerin sayısının azaltılmasının kurtuluş olmayacağını savunarak bu yönde bir uygulamaya geçilmesi durumunda kalan belediyelerin de borç batağına gireceğine inanç belirtti.
Beledilerin sayısının azaltılması ile hizmetlerin de adil şekilde köylere dağılamayacağını belirten Sennaroğlu, yerel gelirlerin arttırılmasının daha doğru bir karar olacağını söyledi.
Sarıçizmeli: Eşit hizmet bakımından mümkün değil
Mehmetçik Belediye Başkanı Cemil Sarıçizmeli, belediyelerin sayılarının azaltılmasının eşit ölçüde hizmet verilebilmesi bakımından şuanda mümkün olmadığını söyledi.
Sarıçizmeli, “Belediyecilik, sadece çöp toplamak değil. Eğer belediyenin mali sorunu varsa sayısından değil yöneticilerin hatasından dolayıdır. Bana göre sayı azaltmak yerine İstihdam kontrol altına alınmalıdır. Başkanların istihdam konusundaki yetkisi de sınırlandırılmalıdır” diye konuştu.
Coşkun: Sayıda azaltma yapılması doğru değil
Dipkarpaz Belediye Başkanı Suphi Coşkun, belediyelerin sayısını azaltmak yerine katkı paylarında düzenlemeye gidilmesinin daha doğru olacağını belirtti.
Coşkun, “Dipkarpaz Belediyesi’nin bugün 3 milyon 338 bin TL. Devlet bu belediyeyi kapatınca ne yapacak. Başkanın maaşından mı kurtaracaklar veya oraya bir idari amir atanmayacak mı? Bana göre sayıda azaltmaya gitmek doğru değil. Katkı paylarında bir düzenlemeye gidilmesi ve yerel gelirlerin eşit dağılımı da yapılırsa daha doğru olur” dedi.
Erdoğan: Gelirleri artırmak daha doğru
Esentepe Belediye Başkanı Cemal Erdoğan, belediyelerin sayısının azaltılmasındansa gelirlerinin artırılmasının daha doğru bir karar olacağı yönünde görüş belirtti.
Erdoğan, “28 belediye ile bile yeterli hizmeti veremiyoruz. Bence sayıyı azaltmak yerine gelirleri arttırmak, belediyelerin araç gereçlerini de günün şartlarına uygun hale getirmek daha doğru bir karar olacaktır” dedi.
Demir: Vatandaş mağduriyeti sayıyı azaltarak giderilmez
Yeniboğaziçi Belediye Başkanı Katip Demir, belediyelerin sayısını azaltmak ile vatandaşın mağduriyetinin azaltılamayacağını söyledi.
Demir, “Köyler, zamanında siyasi bakış açısı ile belediyelere bağlandı, çok da sağlıklı olmadı. Bugün bu belediyelerin borç batağına sürüklenmesinin nedeni ise merkeziyetçi zihniyete sahiplikten kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla 28 belediye vardır ve hükümet bunları denetleyebilirdi. Sayıyı azaltmak vatandaşın mağduriyetini, azaltmaz. Temennim hükümetin böyle bir yanlış adım atmamasıdır” şeklinde konuştu.
Ataser: KKTC böyle bir sistemi kaldırmaz
Alsancak Belediye Başkanı Fırat Ataser, mevcut durumda dahi birçok belediyenin hizmet vermekte güçlük yaşadığını belirterek belediyelerin sayısının azaltılmasının bir kurtuluş olmayacağını savundu.
Ataser, “Belediyelerin sayısı azaltılırsa valilik sistemi olacak. Ayakta olan 14-15 belediye varsa onlar da yıkılacak. Bunun yerine sıkıntılı belediyelerin mali ve personel yapısı gözden geçirilip çözüm üretilmelidir. Fakat sonuçta hükümetin kararı bu yönde olursa biz kalan belediye olmak istiyoruz” dedi.
Orçan: İki fakirden bir zengin doğmaz
Tatlısu Belediye Başkanı Hayri Orçan, “İki fakirden bir zengin doğmaz” diyerek, belediyelerin sayısının azaltılmasının doğru bir karar olmayacağına inanç belirtti.
Orçan, şöyle dedi: Küçük belediyeler kent belediyelerine bağlanırsa var olan fakirlik derinleşir. Bunun yerine, belediyelerin mali yapısını güçlendirecek tedbirler almak, bunu yaparken de yetki ve sorumlulukları da arttırılıp yerinden yönetim ilkesinin yerleşmesi lazım. Ayrıca devlet katkısının derhal yüzde 10’a çıkarılması lazım. Devlet katkısı arttırırken de denetim mekanizmasını da çalıştırılması lazım. Yerel gelirlerin de bir havuzda toplanması, bunun da eşit bir şekilde dağıtılması lazımdır. Tüm bunlar yapıldığında kırsal bölgelerdeki belediyelerin mali sorunları da zaten yüzde 80 oranında çözülmüş olur.
Çelebi: Sayı azaltılacaksa daha güçlü kurumlar oluşturulmalı
Dikmen Belediye Başkanı Yüksel Çelebi, halka daha iyi hizmet götürülebilmesi adına bugüne belediyelerin sayılarının azaltılması da dahil olmak üzere kadar bir çok formül üretildiğini belirtti. Önemli olanın kaliteli ve kesintisiz hizmet olduğunu ifade eden Çelebi, “Belediyelerin sayısı azaltılacaksa daha güçlü kurumlar oluşturulmalıdır” dedi.
Harmancı: Yerinden demokrasi unsuru gözden kaçırılmamalı
Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB) Başkanı Mehmet Harmancı, yerinden demokrasiyi geliştirmenin çok önemli olduğunu söyleyerek “hizmet kalitesini arttırmak bakımından belediyeler büyükşehirleşecekse muhtarlık sisteminin de farklılaşması gerekiyor” dedi.
Harmancı, “Hizmetleri merkezileştirirken demokrasiyi de genişletmek gerekir. Bu tarz kararlar için merkezi otoriteler, bazı fikirler öngörebilir ama karar verici mekanizmalara ışık tutması bakımından halkın nabzını tutmak iyi de olabilir” diye konuştu.
Yeni yasa tasarısında belediyelerin sayılarının azaltılması yönünde bir madde olmadığına da işaret eden Mehmet Harmancı, “Umarım bu yönde bir karar alınacağında bu partizanlıktan uzak şekilde yapılır” dedi.
Işısal: Alternatifler değerlendirilebilir
Değirmenlik Belediyesi Başkanı Osman Işısal, belediyeler reformunun ilk ayağının 2008 yılında köylerin belediyelere bağlanması ile gerçekleştiğini bu gerçekleştirilirken de belediyelerin kalkındırılmadığını bu sebeple birçok belediyenin sıkıntı yaşadığını söyledi.
Reformun ikinci ayağının ise belediye sayısının azaltılması olduğunu kaydeden Işısal, “Küçük belediyeleri birleştirerek daha güçlü bir belediye oluşturmak gerek. Ancak bu yapılmayacaksa da belediyelerin kişi başına düşen katkı oranının arttırılması gerekir” dedi.
Belediyeler Yasası’nın tadili konusunda da çalışmalar yapıldığına işaret eden Osman Işısal, yasanın tadili konusunda daha önceki çalışmaların da dikkate alınıp bir konsensüsün sağlanacağını ve yasanın geçirilmesi için bir çaba gösterileceğini kaydetti.
Öncü: Küçük belediyeler derhal kapatılmalıdır
İnönü Belediye Başkanı Ali Öncü, belediyeler reformu adı altında küçük belediyelerin kapatılmasına yönelik bir karar alınması halinde desteğinin tam olduğunu belirtti.
“Bence küçük belediyeler derhal kapatılmalıdır” diyen Öncü, 28 belediye yerine ülke genelinde toplamda 5 belediye olmalıdır. Ancak böyle bir uygulamada süreç 15-20 yıldır. Kısa vadede değil fakat uzun vadede karlı olacak bir karar olacaktır” dedi.
Edip: Belediyelerin sayısı 13-14’e düşürülebilir
Beyarmudu Belediye Başkanı İlker Edip, belediyelerin sayısının13-14’e indirilmesi ile sorunların da yüzde 40’ının azalacağını savundu.
Edip, “Belediyelerin Avrupa’daki gibi yetkileri arttırılmalı ancak bununla birlikte denetim de arttırılmalıdır. Avrupa’da veya gelişmiş ülkelerde birçok birimler yerinden yönetime bağlıdır” dedi.
Öztaş: 5 belediye az, 10-12 belediye daha ideal
Geçitkale Belediye Başkanı Hasan Öztaş, belediyelerin sayısının 5’e indirilmesinin halka tam ve eşit hizmet verme noktasında doğru bir karar olmayacağını kaydetti.
Öztaş, “Belediyelerin sayısının 5’e indirilerek eşit hizmet verilemeyeceğini düşünüyorum. İlle de sayıda bir azaltmaya gidilecekse en fazla 10-12’ye indirilmelidir” dedi.
Uluçay: Belediye hizmetlerinde kalite artırılmalı
İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanı Teberrüken Uluçay, belediyelerin daha rasyonel bir coğrafi konumlandırma ile hizmet verebilmeleri ve hizmet kalitesini yükseltebilmelerinin temel amaç olduğunu söyledi.
Bakan Uluçay’ın açıklaması şu şekilde: “Köyler belediyelere bağlandıktan sonra gündeme gelen belediyelerin daha rasyonel bir coğrafi konumlandırma ile hizmet verebilmeleri ve hizmet kalitesini yükseltebilmeleri temel amaçtır. Bu çerçevede yeni dönemde 28 belediyedeki yöneticilerle ve Belediyeler Birliği ile bir çalışma yürütülecektir. Ülkemiz açısından en olumlu sonuçların elde edebilmesi adına da bu çalışmanın siyasal partiler nezdindende de ele alınması ve bir konsensüs sağlanması kaçınılmazdır. Bakanlığımızın bu yöndeki çalışmaları bu esaslar dahilinde sürdürülecektir.”
