KanserSağlık

Kolon Kanseri Tedavi Yöntemleri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir?

Kolon (Bağırsak) Kanseri Nedir?

Kolon kanseri, sindirim sisteminizin son kısmı olan kalın bağırsak kanseridir (kolon). Kolon kanserlerinin çoğu, adenomatöz polipler olarak adlandırılan hücrelerin küçük, kansersiz (benign) kümeleri halinde başlar. Zaman içinde bu poliplerin bazıları kolon kanserine dönüşebilir.

Polipler küçük olabilir ve varsa semptomları az olabilir. Bu nedenle doktorlar, kansere dönüşmeden önce polipleri tanımlayıp çıkararak kolon kanserini önlemeye yardımcı olmak için düzenli tarama testleri önermektedir.


Kolon Kanseri Teşhisi

Doktorlar, erken kolon kanseri tanısı için herhangi bir belirti veya semptomu olmayan sağlıklı kişiler için bazı tarama testlerini önermektedir. Kolon kanserini en erken aşamada tespit etmek, tedavi için en büyük şansı sağlar. Taramalar ve erken tanı, kolon kanserinden ölme riskini azalttığını göstermiştir.

Ortalama kolon kanseri riski olan kişiler 50 yaşından itibaren tarama yapmayı düşünebilirler. Ancak, kolon kanseri öyküsü olanlarda olduğu gibi, risk artışı olan kişilerin daha erken tarama yapmayı düşünmeleri gerekir. Afrikalı-Amerikalılar ve Amerikan Kızılderilileri, 45 yaşında kolon kanseri taramasına başlamayı düşünebilirler.

Kendi faydaları ve dezavantajları olan çeşitli tarama seçenekleri mevcuttur. Seçenekleriniz hakkında doktorunuz ile konuşup, birlikte hangi testlerin sizin için uygun olduğuna karar verebilirsiniz. Tarama için kolonoskopi kullanılırsa, polipler işlem sırasında kansere dönüşmeden önce çıkarılabilir.


Kolon Kanseri Tanısı

Kolon kanseri
Kolonoskopi sırasında, doktor tüm kolonunuzda ki anormallikleri kontrol etmek için rektumunuza bir kolonoskop yerleştirir.

Belirtiler Bağırsak kanseriniz olabileceğini gösteriyorsa, doktorunuz aşağıdaki prosedürleri önerebilir:

Kolonoskopi

Kolonoskopi, bir video kameraya bağlı uzun, esnek ve ince bir tüp kullanır ve tüm kolon ve rektumunuzu izlemek için monitörü kullanır. Herhangi bir şüpheli bölge bulunursa, doktorunuz analiz için doku örneklerini (biyopsiler) almak ve polipleri çıkarmak için tüpten cerrahi aletler geçirebilir.

Kan testleri

Kolon kanseriniz varsa kan testi yapamazsınız. Ancak doktorunuz kanınızı, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri gibi genel sağlığınız hakkında ipuçları için test edebilir.

Doktorunuz kanınızı bazen kolon kanserleri (karsinoembriyonik antijen veya CEA) tarafından üretilen bir kimyasal için de test edebilir. Zaman içinde takip edilen, kanınızdaki CEA düzeyi, doktorunuzun prognozunuzu ve kanserinizin tedaviye yanıt verip vermediğini anlamasına yardımcı olabilir.


Kolon Kanseri Evreleri

Kolon kanseri
En erken aşamasında (evre 0), kolon kanseri kolonunuzun iç astarıyla sınırlıdır. Kolon kanseri ilerledikçe kolonunuzda büyüyebilir ve yakın yapılara uzanabilir. Kolon kanserinin en ileri aşaması (evre IV), kanserin karaciğer veya akciğerler gibi vücudun diğer bölgelerine yayıldığını gösterir.

Bağırsak kanseri teşhisi konulduğunda, doktorunuz kanserinizin derecesini (evresini) belirlemek için sizden bir takım  testler isteyecektir.

Evreleme sizin için en uygun tedavileri belirlemeye yardımcı olur.

Evreleme testleri, abdominal, pelvik ve göğüs BT taramaları gibi görüntüleme prosedürlerini içerebilir.

Çoğu durumda, kanserin evresi kolon kanseri ameliyatından sonra saptanamayabilir.

Kolon Kanseri Evreleri

  • Evre I. Kanser, kolon veya rektumun yüzeysel astarında (mukoza) büyümüştür, ancak kolon duvarının veya rektumun ötesine yayılmamıştır.
  • Evre II. Kanser kolon veya rektumun duvarına veya içine doğru büyümüş, ancak yakın lenf düğümlerine yayılmamıştır.
  • Evre III. Kanser, yakınlardaki lenf düğümlerini işgal etti ancak vücudun diğer kısımlarını etkilemedi.
  • Evre IV. Kanser, diğer organlar gibi, örneğin karaciğerinize veya akciğerinize uzak bölgelere yayıldı.

Kolon Kanseri Tedavisi

Doktorunuzun önerdiği tedavi türü, büyük ölçüde kanserin evresine bağlı olacaktır. Üç temel tedavi seçeneği cerrahi, kemoterapi ve radyasyon şeklindedir.

Erken Evre Kolon Kanseri İçin Cerrahi

Kolon kanseriniz çok küçükse, doktorunuz aşağıdakilere benzer, minimal invaziv bir yaklaşım önerebilir:

Kolonoskopi sırasında poliplerin çıkarılması

Kanseriniz küçük, lokalize ve tamamen bir polip içinde ve çok erken bir aşamada yer alıyorsa, doktorunuz kolonoskopi sırasında tamamen kaldırabilir.

Endoskopik mukozal rezeksiyon

Daha büyük poliplerin çıkarılması, endoskopik mukozal rezeksiyon adı verilen bir prosedürde kolon veya rektumun küçük bir miktarının da alınmasını gerektirebilir.

Minimal invaziv cerrahi

Kolonoskopi sırasında çıkarılamayan polipler laparoskopik cerrahi ile çıkarılabilir. Bu prosedürde, cerrahınız karın duvarındaki birkaç küçük insizyonla operasyonu gerçekleştirir, kolonunuzu bir video monitöründe gösteren ekli kameralarla aletleri yerleştirir. Cerrah ayrıca kanserin bulunduğu bölgedeki lenf düğümlerinden de örnek alabilir.

İnvaziv Kolon Kanseri İçin Cerrahi

Kanser kolonunuzda büyüdüyse, cerrahınız şunları önerebilir:

Parsiyel kolektomi

Bu prosedür sırasında, cerrah, kanserin her iki tarafındaki normal doku marjı ile birlikte, kolonunuzun bir kısmını çıkarır. Cerrahınız genellikle kolonunuzun veya rektumunuzun sağlıklı bölümlerini yeniden bağlayabilir. Bu prosedür genellikle minimal invaziv bir yaklaşımla (laparoskopi) yapılabilir.

Atıkların vücudunuzdan atılması için oluşturulan cerrahi yol

Kolonunuzun veya rektumun sağlıklı kısımlarının yeniden bağlanması mümkün olmadığında, bir ostomi gerekebilir. Bu, dışkının açıklık üzerine tam olarak oturacak bir torbaya atılması için geri kalan bağırsağın bir kısmından karın duvarındaki bir açıklığın yaratılmasını içerir.

Bazen ostomi sadece geçicidir, kolon veya rektum ameliyattan sonra zamanla iyileşir. Bununla birlikte, bazı vakalarda, kolostomi kalıcı olabilir.

Lenf bezi çıkarılması

Yakındaki lenf nodları genellikle kolon kanseri cerrahisi sırasında çıkarılır ve kanser için test edilir.

İleri Kolon Kanseri İçin Cerrahi

Kanseriniz çok ilerlemişse veya genel sağlığınız çok zayıfsa, cerrahınız belirtilerinizi iyileştirmek için kolonunuzun veya diğer koşulların bir tıkanıklığını gidermek için bir işlem önerebilir. Bu ameliyat, kanseri tedavi etmek için değil, kanama ve ağrı gibi belirtileri ve semptomları hafifletmek için yapılır.

Kanserin yalnızca karaciğere yayıldığı, ancak genel sağlığınızın iyi olduğu belirli durumlarda, doktorunuz kanserli lezyonu karaciğerinizden çıkarmak için ameliyat önerebilir. Kemoterapi bu tip ameliyattan önce veya sonra kullanılabilir. Bu yaklaşım, uzun vadede kanserden kurtulma şansı sağlar.

Bağırsak Kanserinde Kemoterapi

Kemoterapide, kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlar kullanır. Kanser lenf nodlarına yayılırsa, kolon kanserinde kemoterapi genellikle ameliyat sonrası verilir. Bu şekilde kemoterapi, kanser nüksü ve kansere bağlı ölüm riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Bazen kemoterapi, ameliyat öncesi kanserin daraltılması amacıyla ameliyat öncesinde de kullanılabilir. Cerrahi öncesi kemoterapi, rektal kanserlerde kolon kanserine göre daha yaygındır.

Kemoterapi aynı zamanda vücudun diğer bölgelerine yayılmış kolon kanseri semptomlarını hafifletmek için de verilebilir.

Bağırsak Kanserinde Radyasyon Tedavisi

Radyasyon terapisi, kanser hücrelerini öldürmek için X ışınları gibi güçlü enerji kaynaklarını kullanır, bir operasyondan önce büyük tümörleri küçültülebilir, böylece daha kolay çıkarılabilir veya kolon kanseri ve rektal kanserin semptomlarını hafifletebilir. Radyasyon tedavisi ya tek başına ya da kemoterapi ile kombine edilir, rektal kanserin ilk tedavisi ve bunu takiben ameliyat için standart tedavi seçeneklerinden biridir.

Bağırsak Kanserinde Hedefli İlaç Tedavisi

Kanser hücrelerinin büyümesine izin veren belirli arızaları hedefleyen ilaçlar, aşağıdakiler dahil olmak üzere, ileri kolon kanserine sahip kişiler tarafından kullanılabilir:

  • Bevacizumab (Avastin)
  • Cetuximab (Erbitux)
  • Panitumumab (Vectibix)
  • Ramucirumab (Cyramza)
  • Regorafenib (Stivarga)
  • Ziv-aflibercept (Zaltrap)

Hedefli ilaçlar kemoterapi ile birlikte veya tek başına verilebilir. Hedefli ilaçlar genellikle gelişmiş kolon kanseri olan kişiler için ayrılmıştır.

Bazıları hedefe yönelik olmayan ilaçlardan yardım alırlar. Araştırmacılar son zamanlarda, belirli hedefli ilaçlardan kimlerin yararlanabileceğini belirlemede ilerleme kaydettiler. Daha fazla bilinene kadar, doktorlar, bu tedavileri kullanıp kullanmamaya karar verirken, yan etki riskine ve maliyete karşı, hedefe yönelik ilaçların olası faydasını dikkatli bir şekilde tartmaktadır.

Bağırsak Kanserinde İmmünoterapi

İleri kolon kanseri olan bazı hastalar, pembrolizumab (Keytruda) ve nivolumab (Opdivo) gibi antikorlarla immünoterapiden faydalanma şansına sahiptir. Kolon kanserinin bu immünoterapilere yanıt verme şansı olup olmadığı, tümör dokusunun spesifik bir testi ile belirlenebilir.

Bağırsak Kanserinde Destekleyici (Palyatif) Bakım

Palyatif bakım, ciddi bir hastalığın ağrı ve diğer semptomlarından kurtulmaya odaklanan özel tıbbi bakımdır. Palyatif bakım uzmanları, devam eden bakımınızı tamamlayan ekstra bir destek katmanı sağlamak için siz, aileniz ve diğer doktorlar ile birlikte çalışır.

Tüm diğer uygun tedavilerle birlikte palyatif bakım kullanıldığında, kanser olan kişiler daha iyi hissedebilir ve daha uzun yaşayabilir.

Palyatif bakım, doktorlar, hemşireler ve diğer özel eğitimli profesyoneller tarafından sağlanır. Palyatif bakım ekipleri kanser ve aileleri için yaşam kalitesini iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bakım şekli, aldığınız küratif veya diğer tedavilerin yanında sunulmaktadır.


Kanser ile Başa Çıkmak ve Destek

Kanser teşhisi duygusal olarak zor olabilir. Zamanla, insanlar kendi benzersiz yollarıyla baş etmeyi öğrenirler. Sizin için neyin işe yaradığını görünceye kadar, şunları deneyebilirsiniz:

Sizi ne beklediğini bilin. Kanser hakkında, tedavi kararlarını vermede rahat hissetmek için yeterince bilgi edinmeye çalışın.

Doktorunuza, kanserinizin türü ve aşamasının yanı sıra tedavi seçenekleriniz ve yan etkilerini anlatmasını isteyin. Ne kadar çok bildiğiniz olursa, kendi bakımınız hakkında karar vermek söz konusu olduğunda kendinizden daha emin olursunuz.

Arkadaşlarınızı ve ailenizi kendinize yakın tutun

Yakın ilişkilerinizi güçlü tutmak, kanserle başa çıkmanıza yardımcı olacaktır. Kanserden bunalmış hissettiğinizde size duygusal destek verebilirler.

Konuşacak birini bulun

Umutlarınız ve korkularınız hakkında konuşacak iyi bir dinleyici bulun. Bu arkadaş veya aile üyesi olabilir veya profesyonel destek almayı düşünün.


Randevunuz İçin Hazırlanın

Doktorunuz kolon kanseri olabileceğinizden şüpheleniyorsa, büyük olasılıkla kolon kanserini tedavi eden uzmanlara yönlendirilirsiniz. Aşağıdakileri içeren bir dizi uzmanla görüşebilirsiniz:

  • Sindirim hastalıklarını tedavi eden doktor (gastroenterolog)
  • Kanseri tedavi eden doktor (onkolog)
  • Ameliyatı kullanarak kolon kanserini gideren doktor (cerrah)
  • Kanseri tedavi etmek için radyasyon kullanan doktor (radyasyon onkoloğu)

Randevular kısa olabileceğinden , iyi hazırlanmış olmak iyi bir fikirdir.

Neler Yapabilirsiniz?

Randevular kısa olabileceğinden, iyi hazırlanmış olmak iyi bir fikirdir. Hazırlanmanıza yardımcı olmak için şunları deneyin:

Herhangi bir randevu öncesi kısıtlamadan haberdar olun. Randevuyu hazırlarken, diyetinizi kısıtlamak gibi önceden yapmanız gereken bir şey olup olmadığını öğrenin.

Randevuyu planladığınız nedenden dolayı alakasız görünebilecek olsa bile bütün belirtilerinizi yazın. Belirtileriniz başladığında not alın.

Önemli stresler veya son yaşam değişiklikleri de dahil olmak üzere önemli kişisel bilgilerinizi yazın.

Aldığınız tüm ilaçlar, vitaminler veya takviyelerin bir listesini yapın.

Tıbbi kayıtlarınızı toplayın ve randevunuza giderken mutlaka yanınıza alın.

Bir aile üyesi veya arkadaşınızı yanınıza almayı düşünün. Bazen randevu sırasında verilen tüm bilgileri hatırlamak zor olabilir. Size eşlik eden biri,  unuttuğunuz bir şeyi hatırlayabilir.

Doktorunuza sormak için sorular hazırlayın.

Doktorunuzla geçirdiğiniz süre sınırlıdır, bu yüzden soruların bir listesini hazırlamak zamanınızı en iyi şekilde değerlendirmenize yardımcı olacaktır. Zaman yeterli olamaya bilir, bu nedenle sorularınızı en önemlinden en az önemliye doğru  sıralayın.

Kolon kanseri için, sorulacak bazı temel sorular şunlardır:

  • Kolon kanseri kolonun neresinde bulunuyor?
  • Kolon kanserimin evresi nedir?
  • Patoloji raporumu bana açıklayabilir misin?
  • Patoloji raporumun bir kopyasını alabilir miyim?
  • Kolon kanseri vücudumun diğer bölgelerine yayıldı mı?
  • Daha fazla teste ihtiyacım olacak mı?
  • Kolon kanseri için tedavi seçenekleri nelerdir?
  • Tedavilerden herhangi biri kolon kanserini iyileştirecek mi?
  • Kolon kanserinin iyileşme ihtimali nedir?
  • Her tedavi, kolon kanserinin iyileşme ihtimalini ne kadar artırıyor?
  • Her tedavinin potansiyel yan etkileri nelerdir?
  • Her tedavi günlük hayatımı nasıl etkiler?
  • Benim için en iyi olduğunu düşündüğünüz bir tedavi yöntemi var mı?
  • Benim durumumda bir arkadaşına veya aile üyene ne tavsiyede bulunurdun?
  • Ya tedavi istemezsem?
  • Yaşadığım belirtileri ve semptomları rahatlatmanın yolları var mı?
  • Bir uzman görmeli miyim?
  • Doktorunuza sormaya hazırladığınız sorulara ek olarak, randevunuz sırasında başka soru sormaktan çekinmeyin.

Doktorunuz size bir kaç soru sorabilir.

  • İlk kez semptomları ne zaman yaşamaya başladın?
  • Semptomların sürekli mi yoksa arada sırada mı?
  • Semptomlarınız ne kadar şiddetli?
  • Aileniz de kanser olan biri var mı?

Kaynak: Kolon Kanseri Tedavi Yöntemleri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir?

Daha Fazla Göster



İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı