Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

KKTC’deki gelir dağılımı bozukluğu ne zaman düzeltilecek

 

2014 yılı bütçesi oluşturuldu. Yapılan açıklamalarda 2014 yılında büyüme % 9,6 olacak. 2014 yılı bütçesi 2013 yılı bütçesine oranla %9,6 daha büyük.
Sayın Maliye Bakanımızın açıklamasında bütçe hedefleri kısmı genel politikası 360 istihdam, yeni fon yaratılması düşünülmüyor, TC yardım ve kredilerinde artış öngörülüyor, bütçe açığında da artış söz konusu. Devletin borçlarının faiz ödemeleri bütçede yerini almış. Önemli konu olan kayıt dışı ekonomik aktiviteleri kayıt altına almak bütçe hedefleri arasında.
Belirtilmeyen ve/veya hiç söz konusu yapılmayan ve son beş yılda bozulan ve git gide daha da kötüleşen gelir dağılımı bozukluğunun nasıl giderileceği Maliye Bakanımızın açıklamalarında yer almıyor.
Ülkemizde en son 2008 yılında hane halkı bütçe çalışmaları yapılmıştır. İlgili yıldan sonra herhangi bir çalışma DPÖ İstatistik bölümü tarafından yapılmamıştır. Bu ülkemizde büyük bir eksiklik olurken KKTC’de ki gelir dağılımının yani GSYH’nin kimler tarafından ne oranda paylaşıldığını maalesef bilmiyoruz. Ülkemizdeki gelir dağılımı bozukluğunu kendimiz kendi yöntemlerimizi kullanarak saptıyor ve yorum yapıyoruz.
Finansal olarak bağlı bulunduğumuz Türkiye Cumhuriyeti’nde ki gelir dağılımı nasıldır? Bu konuyu araştırırken TÜİK’in verilerinden faydalandım. 2001 krizinden sonra yılda 0,44 gibi bir düzeyde olan Gini katsayısı 2003’te 0.42, 2004’te 0.40 ve 2005’te 0.38 ile düzelmenin en üst noktasına çıkmış görünüyor. Fakat 2006’da 0.43’e tekrar çıkan Gini katsayısı 2007 ve 2008 yıllarında 0.41 oranında kalmış, yani 2005 Türkiye’nin gelir dağılımının en düzgün olduğu yıl olmuş. Türkiye’de 2009 yılından sonra Gini katsayısı yine bir iyileşme göstermiş ve 2011 yılında 0.40 olarak gerçekleşmiş.
Türkiye Cumhuriyeti’nde ki gelir dağılımı katsayılarına baktığımızda ve buna ilişkin yorum yaptığımızda 2008 yılına kadar benzer durum bizde de, yani KKTC’de de vardı. Fakat 2008 yılından sonra Türkiye’de Gini katsayısı iyileşirken yani düşerken, KKTC’de bunun tam tersi olduğunu, yaşam şekli ve hane halkı göstermektedir. 2008 yılından sonra KKTC’de uygulanan politikalar sonucu bozuk olan gelir dağılımının daha da bozulduğu ve orta sınıf diye tabir edilen halkın yaratılan gelirden aldığı pay düşmüştür ve en düşük yıllık ortalama gelir ile en yüksek yıllık ortalama gelir arasındaki fark artmıştır. Dünyada ki duruma baktığımızda Gini katsayısının 0.25 ile 0.50 arasından yaygınlaştığını görüyoruz. İsveç, Norveç gibi sosyal demokrasi rejimi uygulayan Kuzey ülkelerinde Gini katsayısı 0.25-0.30 gibi oranda çıkıyor. Sosyalist ülkelerde de bunun gibi düşük Gini katsayıları mevcut.
KKTC’de bu konuda önemli saptamalar yapılabilinir. Özellikle özel sektör çalışanlarının büyük çoğunluğu yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Asgari ücret yoksulluk dahilindedir. Hane halkının büyük çoğunluğu taksitli ve borçlu yaşıyor. Hepimiz biliyoruz ki dolaylı vergiler gelir dağılımını daha da bozar. KKTC’de de maalesef dolaylı vergiler önemli bir yer tutuyor. Yeni hükümetin asıl görevlerinden bir tanesi de bu çarpıklığı düzeltmek. İlerleyen süreçte, ama yakın bir zamanda bu konuda ki adımların atıldığını görmek benim büyük arzumdur.