EkonomiKöşe Yazarları

KKTC küçülüyor







Dünya COVID-19 salgınını etkilerini durdurabilecek, hırpalanmış dünya ekonomisinin  normale dönmesine izin verebilecek bir aşı bekliyor. Olumlu beklentilerin yanında olumsuz görüşler de ortaya atılıyor. Literatürdeki yeni bir çalışma[1], krizin gelecekte aşırı olumsuz bir şoka neden olma olasılığının olduğunu ve üretimin yıllarca negatif yönlü etkileneceğini belirtiyor. Beklentilere göre kısa dönemde yaşadıklarımız uzun dönemde yaşayacağımız sıkıntıların bir fragmanı olacak.

Ülkenin dört bir yanındaki şehirler Mart ayında tecrit uygulamaya ve iş yerlerini kapatmaya başladığında, çoğu işletmeci muhtemelen yalnızca geçici bir mola vereceklerini varsaydılar. Bunu göz önünde bulundurarak, birçok restaurant ve işyeri değişen derecelerde başarı ile  paket servis ve teslimat hizmetleriyle hayatta kalmayı denedi. Süreç uzadıkça krizle mücadele edebilenler bile aylar süren kayıp veya azalan işlerden dolayı hayatta kalıp kalamayacaklarını sorgulamaya başladılar. COVID-19 vakalarının ülkenin çeşitli yerlerinde artması nedeniyle yeniden kapanmalar ve kısıtlamalar başladığında birçok işyeri pes etti. En işlek caddelerden birinde dereboyunda bile işyerlerinin kapandığını veya el değiştirdiğini görmekteyiz.

Kapanmaların etkileri artık yayınlanan raporlarda tüketim ve gelir azalması olarak görülmektedir. Devlet Planlama Örgütü raporuna göre KKTC Maliye Bakanlığı’nın yerel gelirleri son 3 yılın ortalamalarına göre mart ayında 21 milyon dolar, nisan ayında 42.7 milyon dolar, mayıs ayında 8.7 milyon dolar ve haziran ayında 9.7 milyon dolar azalma göstermiştir.

95 oktan benzin, 95 oktan benzin satışları, araç kayıtları, avrupa, Benzin, Benzin tüketimi, COVID-19 salgınını, devlet gelirleri, Devlet Planlama Örgütü, Dr. Erdem Öncü, Dünya, Ekonomi, Erdem Öncü, Finans, KKTC, KKTC Maliye Bakanlığı, Turizm ve Eğitim, Yrd. Dr. Erdem Öncü

95 oktan benzin satışları son 3 yılın ortalamalarına göre mart ayında 3.9 milyon avro, nisan ayında 7.3 milyon avro, mayıs ayında 4.3 milyon avro ve haziran ayında 3.2 milyon avro azalma göstermiştir.

95 oktan benzin, 95 oktan benzin satışları, araç kayıtları, avrupa, Benzin, Benzin tüketimi, COVID-19 salgınını, devlet gelirleri, Devlet Planlama Örgütü, Dr. Erdem Öncü, Dünya, Ekonomi, Erdem Öncü, Finans, KKTC, KKTC Maliye Bakanlığı, Turizm ve Eğitim, Yrd. Dr. Erdem Öncü

Araç kayıtları ise nisan ayında pandeminin etkisiyle görülmemiş düzeyde düşük gerçekleşmiş ve nisan ayında yeni araç kayıtı 63 sayısına ulaşmıştır. Araç kayıtları ilerleyen aylarda hızla artmış ve göstergeler arasında en pozitif hareketlenmeyi göstermiştir.

95 oktan benzin, 95 oktan benzin satışları, araç kayıtları, avrupa, Benzin, Benzin tüketimi, COVID-19 salgınını, devlet gelirleri, Devlet Planlama Örgütü, Dr. Erdem Öncü, Dünya, Ekonomi, Erdem Öncü, Finans, KKTC, KKTC Maliye Bakanlığı, Turizm ve Eğitim, Yrd. Dr. Erdem Öncü

Benzin tüketimi, araç kayıtları ve devlet gelirlerinin azalması ekonominin küçüleceğinin işaretleridir. Devlet Planlama Örgütü son yayınladığı rapora göre ekonomi %11 küçülecek ve yıl sonu enflasyonu %12.90 olacaktır. Beklentilere göre KKTC birçok Avrupa ülkesinden daha fazla küçülecektir. Beklentiler temmuz ayı rakamlarına göre şekillenmiştir. Eylül ayı için ise durum daha kötüye gitmektedir. Yurtiçinde el değiştiren paranın sadece %13 yerel alışverişlerden kaynaklanmaktadır. Eylül ayı itibari ile KKTC’nin lokomotif sektörleri Turizm ve Eğitim sektörlerinde olumlu gelişmeler yaşanmamıştır. Kısacası KKTC için pandemi döneminde uygulanan sağlık politikalarının ekonomiye negatif etkisi görülmeye başlamıştır. KKTC küçülmektedir. Küçülmenin etkisi işsizlik rakamlarının artmasına ve sosyal patlamaların yaşanmasına neden olabilecek durumdadır.

95 oktan benzin, 95 oktan benzin satışları, araç kayıtları, avrupa, Benzin, Benzin tüketimi, COVID-19 salgınını, devlet gelirleri, Devlet Planlama Örgütü, Dr. Erdem Öncü, Dünya, Ekonomi, Erdem Öncü, Finans, KKTC, KKTC Maliye Bakanlığı, Turizm ve Eğitim, Yrd. Dr. Erdem Öncü
2020 GSYİH DEĞİŞİMİ

[1] https://s3.amazonaws.com/real.stlouisfed.org/wp/2020/2020-009.pdf








Başa dön tuşu