'Kıbrıslı Türkler devrede olmalı' - Havadis Gazetesi

HENÜZ ERKEN: 12. parseldeki doğal gaz rezervi üzerinde çalışan Nobel Enerji ile Türkiyeli iş adamlarının gazın pazara taşınması konusundaki görüşmelerini “doğal bir süreç” olarak değerlendiren Kıbrıslı Türk iş insanları, Kıbrıs Türk liderliğinin sürece dahil olması gerektiğini söyledi

ÖNCE ÇÖZÜM: Kıbrıs Türk Ticaret Odası başkan adayı Fikri Toros, Kıbrıs’ta iki toplum arasında BM’nin önerdiği çözüm planı çerçevesinde çözümün olmasının şart olduğunu belirterek çözüm olmadan gaz hattının Türkiye’ye gitmesinin olası çözümü olumsuz etkileme potansiyeli olduğunu savundu

Yağmur DÜŞER- Malhun GAZİ
Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Güney Çerkez, Başkan adayı Fikri Toros ve eski başkanlardan Erdil Nami ile Ali Erel Kıbrıs’taki doğal gazın Türkiye üzerinden pazara ulaştırılması tartışmalarını Havadis için değerlendirdi.
Kuzey Kıbrıs iş çevreleri Güney’deki doğal gaz rezervlerinin miktarı konusundaki bilgiler kesinlik kazanmadan bunun hangi yolla pazara ulaştırılacağı tartışılmasının erken olduğu görüşünde.
12. parseldeki doğal gaz rezervi üzerinde çalışan Nobel Enerji ile Türkiyeli iş adamlarının gazın pazara taşınması konusundaki görüşmelerini “doğal bir süreç” olarak değerlendiren Kıbrıslı Türk iş insanları, gazın hangi yolla pazara ulaştırılacağını ise miktar netleştikten sonra kesinleşeceği kansında.
Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Güney Çerkez, başkan adayı Fikri Toros ve eski başkanlardan Erdil Nami ile Ali Erel, Kıbrıs’ın güneyindeki doğal gaz rezervlerinin ve söz konusu gazın pazara ulaştırılması konusunu Havadis’e değerlendirdi.
KTTO’nun 2 eski başkanı ile şimdiki ve gelecekteki başkanı gazın miktarı, gazın pazara ulaşım yöntemleri konusunda farklı görüşlerde olsa da, bu gazda Kıbrıslı Türklerin de payı olduğu konusunda hemfikir.
Dört iş insanının hemfikir olduğu diğer konu ise gazı pazara ulaştıracak organizasyonda Kıbrıslı Türklerinde yer alması gerektiği ancak Kıbrıs sorunu çözülmeden Kıbrıslı Türklerin güneydeki gazdan yarar sağlayamayacağı yönünde.

“Noble, Türk şirketlerle görüşüyor” haberini görmek için tıklayınız…

Çerkez: Nobel Enerji ile görüşme yapıldı

Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Günay Çerkez, Türkiyeli iş adamlarının Nobel Enerji ile 12. parseldeki gazın pazara ulaştırılması konusundaki görüşmeleri teyit etti.
Çerkez, yapılanın bir ön görüşme olduğunu belirterek, “Gaz konusu konuşuldu müzakere edildi ve imzalandı diye bir şey yok. Şu anki süreçte ticaret dünyasında görüşmeler yapmak gayet doğaldır” dedi.

Nabız yoklanıyor
İlgili şirketlerin prensipte bu işe nasıl baktığının önemli olduğuna da dikkati çeken Güney Çerkez, şu şekilde konuştu:
“Henüz gaz bile yok meydanda. Gazın ne kadar olacağını bilmiyoruz, sadece böyle bir şey olursa diye olasılıklar üzerinden ön sondaj yapılmaktadır. Yalnız ilgili şirket buna karar vermeyecek.
ABD’deki şirketlerin de tavsiyesi tabi ki alınacaktır. Bazı gelişmekte olan verilerde bu gazın çok da fazla olmadığı konusunda bilgiler var. Bu aşamada Türk şirketleri buna sıcak bakar mı diye bir durum var.”

“Gaz varsa KKTC onayı şart”
Günay Çerkez, Kıbrıs açıklarında söylendiği kadar çok gazın olması halinde, Kıbrıs sorunu çözülmeden bunun Türkiye üzerinden pazara ulaştırılması için KKTC’nin de onayı gerekeceğini ifade ederek, “Henüz bunlar için çok erkendir. Şu anki durumda gidip oradaki şirketlerin duruşuna bakılıyor. Türkiye’deki şirketler sıcak bakar mı diye. Bu safhada bizim KKTC’li yetkililer olarak bir açıklama yapma durumumuz da yoktur” dedi.

***
Nami: Kıbrıs Türk tarafı desteklemeli
Kıbrıs Türk Ticaret Odası eski başkanlarından Erdil Nami ise, Kıbrıs Türk tarafının, İsrail ve Kıbrıs Gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınmasına olumlu bakmak gerektiğini söyledi.
Gazın Türkiye üzerinden pazara ulaştırılmasının Kıbrıs Türk tarafına da yarar sağlayacağını ifade eden Nami, “Katılımımız ne türde olacak diye ilgili taraflarla bu görüşme sürecinde temasa geçilmeli. Hem Dışişleri Bakanı hem de müzakereciler bu konuyu ele almalı. Rum kesimi bize her zaman biz ‘Türklerin de hakkı vardır’ diyor. Bu işin hissedarı isek bizim de bir temsilcimiz olması lazım” dedi.

Türk tarafı sisteme dahil olmalı
Türk tarafının bugünden itibaren bu sistemin içinde olması gereğine dikkati çeken Nami, şöyle konuştu:
“Bir kurul oluşturup bu işin fizibilite çalışmasını yapmamız gerekiyor. Kavgayı başından yapalım ki sonradan tatlı tatlı uzlaşalım. Bu noktada ayrılıyorum. Gazın paylaşımı da güven artırıcı önlemlerden biridir. Gaz işine olumlu bakalım ama tedbirlerimizi de alalım. Önce karar mekanizmasını kuralım, bizden bir iki adamın kurulda olması lazım. Bu olayda başından sonuna kadar bizimde içinde olmamız lazım.”

***
Erel: Gaz konusunda çok bilinmeyen var
Kıbrıs Türk Ticaret Odası eski başkanlarından Ali Erel ise Kıbrıs açıklarında bulunan gazın miktarı, çıkarma maliyeti ve pazar ulaştırılması tasarılarının içinde birçok bilinmeyen olduğu görüşünde.
“Kıbrıs’ta bulunduğu söylenen gaz konusunda çok fazla bilinmeyen var. Bu gazın miktarı henüz kesinleşmedi. Denizin 5500 metre derinlikte bulunan gazın maliyeti belli değil. Bu maliyetin çok yüksek olacağı söyleniyor” diyen Ali Erel, maliyeti rekabet edebilecek miktarda bir gaz varsa bunun üç yöntemle Avrupa’ya taşınabileceğini söyledi.

“Avrupa pazarı için 3 yöntem var”
Ali Erel gazın Avrupa’ya taşınma yöntemlerini şu şekilde özetledi:
“Avrupa’ya taşınacaksa bu gaz, sıvılaştırılmış gaz veya sıkılaştırılmış gaz olarak taşınacak. Bunların hepsi için farklı işlemler gerekiyor. Sıvılaştırılacak ya da sıkıştırılacaksa deniz yolundan tankerlerle gidecek, gaz olarak gidecekse boru hattı kullanılacak ki bu çok daha maliyetli olacak. Şu anda bu gazın Türkiye’den geçme ihtimali üzerinden yorum yapmak erkendir.”

Girit ve Yunanistan da alternatif…
AB Derneği Başkanı Kıbrıs Türk Ticaret Odası Eski başkanı Ali Erel, gazın Girit ve Yunanistan üzerinden de Avrupa’ya ulaştırılabileceğini, yanı sıra Avrupa yerine Afrika’ya götürülebileceğini de kaydetti.

Gazın taşınma yöntemi Kıbrıs sorununu etkilemez
Erel şöyle devam etti:
“Kıbrıs sorunun çözümüne çok etki yapacağını sanmıyorum. Bu konu çok abartılıyor. Kaldı ki bu gazın 2025’ten önce piyasaya sürülmesi mümkün değildir. Bilinmeyenlerin gözden geçirilmesi için çok uzun bir süreye ihtiyaç vardır.”

***

Fikri Toros: Çözüm olmadan yararlanmak imkansız
Kıbrıs Türk Ticaret Odası yönetim Kurulu Üyesi ve başkan adayı Fikri Toros, gaz hattının Türkiye üzerinden taşınması için öncelikle Türkiye’nin Kıbrıs Cumhuriyeti ile olan siyasi ilişkilerinin normalleşmesi gerektiğini söyledi.
Toros, Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti’nin birbirlerini tanımadıkları için aralarında herhangi bir münasebet olmadığına değindi. Toros, Kıbrıs’ta iki toplum arasında Birleşmiş Milletler’in önerdiği çözüm planı çerçevesinde çözümün olmasının şart olduğunu belirterek çözüm olmadan gaz hattının Türkiye’ye gitmesinin olası çözümü olumsuz etkileme potansiyeli olduğunu savundu.
Toros, Kuzey ile Güney Kıbrıs arasında herhangi bir siyasi ekonomik ilişki olmadığını söyleyerek çözümsüzlük devam ettiği sürece adının kuzeyinin gazdan yaralanmasının mümkün olmayacağına vurgu yaptı.
Toros, enerji kaynağından şu anda sadece Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yaralanacağını buna da uluslar arası toplum kabul etmediğini söyledi.