Bir gün Atatürk sofrasında otururken bir taraftan da İstanbul Radyosunda İnce Saz heyeti çalıyormuş.
Canlı yapıldığı anlaşılan yayında bir takım gürültüler, sesler ve hatta öksürük sesleri müziği berbat ediyormuş.
Hiddetlenen Kemal “bu ne rezalet” diyerek radyoyu kapattırmış ve,
Ardından da sorumluları çağırtıp azarlamış.
Bu durumdan vaziyet çıkaranlar o günden sonra İnce Saz heyetini radyoya sokmamışlar.
…
Bu gerçek hikaye Atatürk’ün Türk Sanat Müziğini (TSM) kapattığı olarak algınmış.
Bu gün hala tartışması yapılıyor.
…
TSM çalmak yasaklanmış yasaklanmasına da, bu olay nedeniyle değil.
Atatürk’ün 1934 yılında Mecliste yaptığı açılış konuşmasından sonra yasaklanmış.
O da sekiz ay kadar sürmüş.
O konuşmasında Atatürk şöyle diyordu:
“Bu gün acuna (Dünyaya) dinletmeye yeltenilen musikî bizim değildir. Onun için o, yüz ağartacak değerde olmaktan çok uzaktır. Bunu açıkça bilmeliyiz.”
…
Atatürk şöyle düşünüyordu:
“Bize yeni bir müzik gereklidir ve bu müzik, özünü halk müziğinden alan çok sesli bir müzik olacaktır.”
…
Atatürk henüz hayattayken bu işin halk tarafından pek benimsenmeyeceği düşünülüyordu.
Müzik adamları da endişeliydiler üstelik.
Konu ile ilgili birçok eleştiriye göre bir dilde bir de müzikte devrim olamazdı.
Kültürel gelişmelerin zamana ihtiyacı vardı.
…
Atatürk yabancı bir gazeteciye “Bizim müziğimizi geliştirmede Batı gibi 400 yıl beklemeye tahammülümüz yoktur” dediğine göre, müzikte de bir devrim düşündüğü açıktı.
…
Ama dedik ya,
Ahali kendi türkülerinden ve şarkılardan memnundu.
…
Bir gün Atatürk arkadaşlarının sofrasındayken Tamburacı Osman Pehlivan’ı dinler, çok keyif alır ve “Sen bana bu türkülerle annemi hatırlattın” der.
Tamburacı da Atatürk’e radyoda yasağın kaldırılmasını ve kendi türkülerini söyleyerek herkesin annesini hatırlanmasına ihtiyacı olduğunu söyler.
Mustafa Kemal bunun üzerine tamburacıya radyoya gitmesini ve türkülerini söylemesini, eğer kendisine itiraz ederlerse “Burası sizin malınız değil, Türk milletin malıdır” demesini öğütler.
…
Durum kafa karıştırıcıdır.
TSM yasağı gerçekten Atatürk tarafından mı kondu, yoksa ona yaranmak isteyenler tarafından mı?
…
Araştırmacılar, tarihçiler konuyu tartışmaya devam etsinler.
…
Ne diyordu:
“Bize yeni bir müzik gereklidir ve bu müzik, özünü halk müziğinden alan çok sesli bir müzik olacaktır.”
…
Bugün müzikte gelinen noktaya bakarak bir yargıya varmak mümkün…
…
Müzik demişken.
Keşke Fazıl Say gelse de müzik dinlesek…
