KARA PARA MI? KAYIT DIŞI PARA MI? - Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Cumartesi, Mart 2, 2024
EkonomiKöşe Yazarları

KARA PARA MI? KAYIT DIŞI PARA MI?

Mahmut Sezinler

Kara para yasadışı faaliyetler sonucu kazanılan para, mal veya değerlerdir. Genel anlamı ile kaçakçılık, uyuşturucu ticareti, fuhuş, silah kaçakçılığı, insan kaçakçılığı gibi suçlardan elde edilen mal varlığıdır. Elde edilen ve gizli tutulan bu varlıklar bir miktar vergi verilerek paranın kaynağı bu vergiye koymuş gibi yapılır. Örneğin büyük işletmeler açılıp bu işletmeler sürekli yüksek gelir elde ediyormuş gibi fatura keserek yasadışı gelirleri aklamak bilinen en yaygın yöntemdir. Bilinen diğer bir yöntem ise finansal sistemler üzerinden gerçekleşir. Bir ekonominin kara paraya karşı savunmasız olması finansal sektör üzerinden güven ve itibar kaybı gibi büyük zararlara yol açmaktadır.

Ülkemiz geçmişten günümüze finansal suçlarla mücadelede sorunlar yaşamıştır. ‘Kara Para Aklama Cenneti’ ünvanı bile verilmişti. Bu mesele uluslar arası araştırmalara konu olmuş ve ülkemiz uyarılmıştı. 1999 yılında ‘kara paranın aklanmasının önlenmesi’ yasasını çıkarmıştık. Bu yasa tekrar 2008 yılında AB Direktifleri doğrultusunda tekrar düzenlenmiş ve konunun araştırılması için birim kurulmuştur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kara para aklanan ülkeler listesinden 2008 tarihinde çıkartılmıştır. Ülkemizde finansal sistem içinde kara para aklanması çok mümkün olmamaktadır. Çıkan yasayla birlikte finansal sistemimiz 10,000.00 Euro veya muadili paranın bankalarca MŞ’si istenmekte paranın kaynağı sorulmakta ve KKTC Merkez Bankasına bildirim yapılmaktadır. Yani sistem sıkı çalışmaktadır. Eğer KKTC’de kara para aklanıyorsa başka yöntemlerle aklanıyordur. Ülkemizde kara para aklanması ile ilgili çıkan yasalarla mekanizma oluşturulmuştur. Dolayısıyla finansal sistem içinde kara parayı temizlemek pekte mümkün değildir. Eğer mekanizma sürekli çalıştırılıyorsa yani ülkemizde kara para aklanması denetim sisteminin çalışması halinde hiç de kolay değildir.


Kayıt dışı ile kara para genelde karıştırılsa da temelde farklı kavramları temsil etmektedir. (Gri para)doğrudan vergi ödemelerinden kaçmaya yönelmekle belge ve yasal defter düzenine aykırılık taşımakta. Gelir servet işlemlerinin gizlenmesidir. Genellikle kayıt dışının yoğun olduğu ülkeler kara para aklama konusunda daha çok imkanlar sunar. Fakat bizde mali denetim mekanizması ile hukuk düzenimiz bu konuda oturmuştur.

Bizde esas olan kayıt dışılık olmakla birlikte bahis oyunlarının finansal işlemlerin, kripto işlemlerin döndüğü mekanların denetim eksikliğinden dolayı kara para aklama işlerinin de olduğu bilinen bir olgudur ve maalesef Türkiye Cumhuriyeti’nde meydana gelen her para aklama olayının ucu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine dokunmaktadır. Bunun sebebi ise kara para aklama merkezi değil. Yasal çerçevede denetim eksikliğinin yarattığı boşlukların değerlendirilmesidir. Kripto varlıklar yasasının da bir an evvel çıkartılması ve bu işlemlerinde denetime tabi tutulması elzemdir.

Bu, netice itibariyle piyasada serseri para dediğimiz bir varlığın oluşması olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu sistem dışı yaratılan finansal varlıklardır.

 

Tepki göster
Bayıldım
0
Bayıldım
Huzurlu
0
Huzurlu
Hahaha
0
Hahaha
Üzüldüm
0
Üzüldüm
Hayran Kaldım
0
Hayran Kaldım
Facia
0
Facia
Web tasarım ve geliştirme : Baba Bilgisayar