Türkiye, Rusya ve İran, Suriye sorununa askeri değil siyasi çözüm bulunması için uzlaştı. Uzlaşı için oluşturulan formüle göre Suriyeli muhaliflerle rejim arasında imzalanacak anlaşmada Rusya Türkiye ve İran garantör ülke olacak
AYRI GÖRÜŞME ORTAK AÇIKLAMA: Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Suriye sorununa siyasi çözüm arayışı çerçevesinde Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ve İran dışişleri Bakanı Zarif ile ayrı ayrı görüştü. Varılan mutabakat ortak basın toplantısıyla açıklandı
EGEMENLİK VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ: Türkiye, Rusya ve İran’ın vardığı anlaşmaya göre Suriye’nin, egemenlik ve toprak bütünlüğü korunacak. Suriye’nin tam, demokratik, laik, çok uluslu ve çok dinli bir devlet olarak muhafaza edilmesi sağlanacak. Bu prensipler üç ülkenin ortak bildirisinin de temelini oluşturdu
BARIŞIN GARANTÖRLERİ: Lavrov: Suriye krizinin çözümü ve yaşanan süreçteki duraklamanın üstesinden gelebilmek için en verimli ve etkin format, bu üçlü formatımız. Rusya, İran ve Türkiye olarak Suriye rejimi ve muhalifler arasında imzalanacak anlaşmanın garantörleri olmaya hazırız
TERÖR ÖRGÜTLERİ ENDİŞESİ: Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Suriye genelinde sağlanacak bir ateşkes IŞİD, El Nusra ve Hizbullah gibi terör örgütlerini kapsamamalı. İran Dışişleri Bakanı Zarif: İran ve Rusya uzun süredir teröristlere karşı ortak mücadele verdi. Suriye’de artık siyasi bir sürece geçme zamanı geldi
Rusya’nın başkenti Moskova’da, Halep’teki durum başta olmak üzere Suriye konusunun değerlendirildiği Türkiye-Rusya-İran üçlü dışişleri bakanları toplantısı dün yapıldı.
Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov’a önceki akşam düzenlenen suikastin gölgesinde geçen görüşmelerden Suriye’de işbirliğinin güçlendirilerek devam ettirilmesi mesajı çıktı.
Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Rusya Dışişleri Konukevinde, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve İranlı mevkidaşı Cevad Zarif ile üçlü görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Bakan Lavrov, üç ülke olarak Suriye’nin toprak bütünlüğü çerçevesinde ve askeri bir çözümün bulunmadığı ortamda krizin siyasi yollarla çözülmesi konusunda mutabık olduklarını söyledi.
Masum insanların acılarının sona erdirilmesinin önem taşıdığını ve insani yardım meseleleri ile terörle mücadele konularının kendileri için ön planda olduğunu ifade eden Lavrov, Suriye krizine çözüm bulmak adına bir bildiri kabul ettiklerini belirtti.
Bildirinin hazırlanmasında savunma bakanlarının da büyük katkı sunduğunu söyleyen Lavrov, “Suriye, egemenlik ve toprak bütünlüğü tam, demokratik, laik, çok uluslu ve çok dinli bir devlet olarak muhafaza edilmelidir. Krizin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2254 sayılı kararı uyarınca çözülmesi gerektiğini düşünüyoruz. Rusya, İran ve Türkiye olarak Suriye rejimi ve muhalifler arasında imzalanacak anlaşmanın garantörleri olmaya hazırız.” diye konuştu.
Lavrov: Kazakistan ev sahipliği teklif etti
Türkiye ve İran’ın Suriye’de ateşkes için yeni müzakereler başlatılmasını desteklediklerini belirten Lavrov, Kazakistan’ın Şam yönetimi ve muhalifler arasında başlatılacak yeni müzakere turuna ev sahipliği yapmayı teklif ettiğini söyledi.
Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Suriye’de savaş sonrası düzende Devlet Başkanı Beşar Esad karşıtlarına yer olmayacağını belirterek, “Konu, siyasi müzakerelere başlanmasıdır ve bu konuda teröristlere hiçbir şekilde kulak veremeyiz” diye konuştu. Suriye yönetimi, Rusya ve İran, Esad’a karşı savaşan muhalifleri ‘terörist’ olarak nitelendiriyor.
Suriye krizinin çözümü için diğer ülkelerin çalışmalarına da gölge düşürmek istemediklerini ifade eden Lavrov, şu değerlendirmede bulundu:
“Suriye krizinin çözümü için en verimli ve etkin format bugünkü üçlü formatımız. İran-Rusya-Türkiye üçlüsü pratik ve somut adımlarla gerçekten ihtiyaç duyulan format olduğunu kanıtlıyor. Uluslararası Suriye Destek Grubu birkaç kez toplandı ve önemli kararlar aldı. Fakat ne yazık ki bu kararlar uygulanamadı. Rusya ve ABD arasındaki müzakereleri de gözardı edemeyiz. ABD, ortak kabul ettiğimiz kararları uygulayamadı. Halep’le ilgili görüşmelerimizde ABD’liler kendi inisiyatiflerini geri çekti. Burada bulunanlar olarak daha geniş formatlar kurmaya çalıştık. Halep’te olası kayıpların önlenmesi için biz daha fazla bekleyemezdik. Herbirimiz Suriye’deki çeşitli güçlere etki etme olanaklarını değerlendirdik. Ve bugün bir araya geldik. Son birkaç haftada ortak tedbirler almış bulunuyoruz. Sivilleri doğu Halep’ten tahliye edebildik. Diğer ülkelerle temaslarımızı kesmiyoruz ve onları bu sürece katılmaya davet ediyoruz.”
Çavuşoğlu: Ateşkes terör örgütlerini kapsamamalı
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da üç ülkenin Halep’in geri alınmasındaki başarılı işbirliğinin Suriye geneline yayılması gerektiğini belirtti. Dışişleri bakanları ortak basın toplantısında konuşan Çavuşoğlu, Suriye’nin genelinde sağlanacak bir ateşkesin IŞİD, El Nusra ve Hizbullah gibi terör örgütlerini kapsamaması gerektiğini vurguladı.
İlk defa bu formatta bir araya geldiklerini dile getiren Çavuşoğlu, bunun bile başlı başına önemli bir husus olduğunu vurguladı.
Çavuşoğlu, toplantıda Halep’teki insani krizin hafifletilmesi, buradaki halkın düzenli ve kesintisiz şekilde tahliyesi ve siyasi bir çözümün unsurlarını ele aldıklarını belirterek, Suriye’de bir ateşkesin tesisi ve bunun tüm Suriye geneline yayılması üzerinde durduklarını ve hangi çabaları sarf etmek gerektiğini değerlendirdiklerini anlattı.
Çavuşoğlu, şöyle devam etti:
“Suriye’de ancak siyasi bir çözümün mümkün olduğunu hepimiz vurguluyoruz. Ve kalıcı çözüm siyasi çözümdür ve siyasi çözümün dışında başka bir çözüm yoktur. Siyasi bir çözüm yolundaki çabalarımızın Birleşmiş Milletler çerçevesindeki sürece tamamlayıcı nitelikte olması hususunu da ele aldık. Sonuç olarak Suriye’de akan kanın durması, kalıcı ateşkesin ülke geneline yayılması, insani yardımların kesintisiz olması için çabalarımızı birlikte sürdürmeye devam edeceğiz. Bugün bizlere ev sahipliği yapan Lavrov ve toplantı için kardeşim Zarif’e teşekkürlerimi sunuyorum.”
Esad rejiminin yanında savaşan Hizbullah, Rusya ve İran tarafından da destekleniyor. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ise basın toplantısında ‘Suriye’de faaliyet gösteren bazı grupların Beşar Esad hükümeti tarafından davet edildiğini’ belirterek, Hizbullah’ın Suriye’de meşru bir güç olduğu imasında bulundu.
Zarif: Suriye’de artık siyasi bir sürece geçme zamanı geldi
İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif de, İran ve Rusya’nın uzun süredir teröristlere karşı ortak mücadele verdiğini belirterek, Suriye’de artık siyasi bir sürece geçme zamanının geldiğini, istikrarlı bir ateşkese varılana kadar işbirliğinin sürmesi gerektiğini belirtti.
Suriye’deki koşulların, uluslararası toplumun el ele vererek terörle mücadeleyi sürdürmesi gerektiğini şart kıldığına işaret eden Zarif, şiddetin bir an önce önlenmesi ve Suriye’ye insani yardımların ulaştırılması gerektiğini dile getirdi.
Zarif, sürecin tüm ilgili ve verimli çalışabilecek tarafların katkılarıyla gerçekleşmesi gerektiğini belirterek, “Rusya, İran ve Türkiye arasındaki iş birliği sayesinde bazı bölgelerden sivillerin ve silahlı grupların tahliyesi konusunda başarı elde edildi. Suriye krizinin çözümünde hızlı ilerleme elde edebiliriz. Siyasi çözüm bulunabileceğine inanıyorum. Toprak bütünlüğü ve egemenliğin sağlanması için çaba sarf edeceğiz. Olabildiğince hızlı şekilde Suriye halkının acılarının sona ereceğini umuyoruz.” sözlerine yer verdi.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de geçen akşam Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde “Suriye halkının teröristlere karşı savaşta yüzüstü bırakılmamasının önem taşıdığını’ vurgulamıştı.
Diğer yandan İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Şamhani, Suriye’de Esad’a bağlı birliklere destek için bir askeri üssü Rusya ile ortaklaşa kullandıklarını ve bu üste İran’ın Rusya’nın yardımıyla Suriye ordusu ve direniş güçlerine danışmanlık hizmeti verdiğini açıkladı. Tsnim haber ajansına konuşan Şamhani, bu üssün aynı zamanda İran hava sahasının kullanımını koordine ettiğini de belirtti.
