Gaz yok, kavga var

TOTAL ÇEKİLİYOR: Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölge olarak ilan ettiği alanda doğal gaz arama çalışmaları yapan Fransız TOTAL S.A. şirketi, sismografik araştırmalarda kayda değer kaynağa rastlamadığı gerekçesi ile sondaj yapmaktan vazgeçti

BAKAN HAVADİS’E AÇIKLADI: Rum Enerji Bakanı Lakkotrypis, Havadis’e konuştu, Fransız TOTAL’in sismografik araştırmalarda kayda değer kaynağa rastlamadığını, sondaj yapmaktan vazgeçtiğini ve büyük ihtimalle Kıbrıs’tan çekileceğini söyledi

ÖNGÖRÜLEN ZARAR 70 MİLYON DOLAR: Enerji uzmanları, TOTAL’in sondajdan vazgeçerek göze aldığı zararın yaklaşık 20 milyon dolar olduğunu, sondaja başlaması halinde, kuru çıkan her kuyuda 70 milyon dolar zarar edeceğini belirtti

BİRBİRİ ARDINA KÖTÜ HABERLER: Noble 12. blokta beklentilerin altında rezerv bulurken, geçtiğimiz ay da, ENI/KOGAS’ın 9. bloktaki Onasagoras haznesinde ticarileştirilebilir doğal gaz kaynağına ulaşamadığı açıklanmıştı

Esra AYGIN
Kıbrıs’ın hidrokarbon kaynaklarının olası gelirlerinin paylaşımı, Kıbrıs Türk ve Rum tarafları arasında, müzakerelerin askıya alınmasına kadar varan bir gerginliğe neden olsa da, doğal gaz arama çalışmaları yapan çok-uluslu şirketlerden birbiri ardına kötü haberler gelmeye devam ediyor.
10 ve 11. bloklarda doğalgaz arama ve işletme ruhsatını elinde bulunduran
TOTAL şirketinin şu anda Kıbrıs ile ilgili planlarını gözden geçirmeye başladı. Boş çıkan her kuyu kazımı sonrasında ortalama 70 milyon dolar zarar öngören şirket yetkilileri, 20 milyon dolar harcanan sismik araştırmaların ardından, bölgeden çekilme eğilimine girdi.
Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölge olarak ilan ettiği alanda doğalgaz arama çalışmaları yapan Fransız TOTAL S.A. şirketi, sismografik araştırmalarda kayda değer kaynağa rastlamadığı gerekçesi ile sondaj yapmaktan vazgeçti.

Bakan Havadis’e konuştu
10 ve 11. bloklarda doğal gaz arama ve işletme ruhsatını elinde bulunduran
TOTAL şirketinin şu anda Kıbrıs ile ilgili planlarını gözden geçirdiğini belirten bakan Lakkotrypis, hidrokarbon konusunda iki taraf arasında yaşanmakta olan gerginliğin bu gelişmede etkili olup olmadığı sorusuna; “Kesinlikle yok. Şirketin kararı tamamıyla jeolojik ve ekonomik gerçeklere dayalı. Yoksa bu tarz şirketler siyaseten hassas bölgelerde faaliyet göstermeye çok alışkın” diye yanıt verdi.

Belli yükümlülükler var
TOTAL’in Kıbrıs’tan çekilmesi durumunda herhangi bir ceza ödemesinin söz konusu olup olmadığına karşılık ise bakan, “Bu konuda şu anda bir yorum yapmak istemiyorum. Tabii ki TOTAL’in hükümet ile bir sözleşmesi var ve bu sözleşme kapsamında da belli yükümlülükleri var” dedi.

Kuyu başına zarar 70 milyon dolar
Enerji uzmanları, TOTAL’in sondajdan vazgeçerek göze aldığı zararın yaklaşık 20 milyon dolar olduğunu, sondaja başlaması halinde ise kuru çıkan her kuyuda 70 milyon dolar zarar edeceğini belirtti.
Henüz resmi bir açıklama yapmayan TOTAL şirketi yetkilileri Havadis’in bu konudaki sorularını yanıtsız bıraktı.

Birbiri ardına kötü haber
2011 yılının Eylül ayında Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölge olarak ilan ettiği alanda, 12. bloktaki Afrodit haznesinde gaz arama çalışmalarına başlayan Noble Energy, 2013 yılının sonunda tahmini rezerv beklentilerini ortalama 7 trilyon ayak küpten ortalama 5 trilyon ayak küpe düşürmüştü. Bir kısmı İsrail’in Münhasır Ekonomik Bölgesi’nde olan Afrodit haznesinde, son verilere göre tahmini 4.54 trilyon ayak küplük bir rezerv var. Noble Energy Afrodit haznesinin yine kendisi tarafından işletilen İsrail’deki Leviathan haznesi ile birlikte geliştirilmesini- yani birleştirilmesini planlanıyordu. Ancak İsrail rekabet kurulu, geçtiğimiz ay, Noble ve partneri Delek’in, ülkenin doğalgaz kaynakları üzerindeki tekel konumunun kırılması gerektiğini söyleyerek Noble Energy’nin İsrail çalışmalarını askıya almasına neden olmuştu. Bu konuda İsrail’in nihai kararı bekleniyor.

ENI/ KOGAS da boş çıktı
2, 3 ve 9. bloklardaki doğal gaz arama ve işletme ruhsatını elinde bulunduran İtalyan-Kore ortaklığı ENI/KOGAS ise 9. blokta yaptığı ilk sondaj çalışmasını elleri boş olarak tamamlamıştı.
Rum Enerji Bakanı Lakkotrypis, Aralık 2014’te ENI/KOGAS’ın 9. bloktaki Onasagoras haznesinde ticarileştirilebilir doğal gaz kaynağına ulaşamadığını açıkladı.
ENI/KOGAS şu anda yine 9. blokta olan ve Onasagoras’tan 55 km uzaklıktaki Amathusa’da sondaj çalışmalarını yürütüyor.
Son olarak ise, TOTAL şirketinin sondaj yapmaktan vazgeçip Kıbrıs’tan çekilmeyi düşündüğü ortaya çıktı.

Bir bardak suda fırtına

Havadis’e konu ile ilgili değerlendirmelerde bulunan deneyimli enerji analisti Fiona Mullen, TOTAL’in henüz resmi bir açıklama yapmadığını hatırlattı, ancak haberin doğru olması durumunda, Kıbrıs’ın doğal gazdan herhangi bir gelir elde etmesinin beklenenden de daha uzun bir zaman alacağını vurguladı. Bu durumda siyasi alanda hidrokarbon gelirleri konusunda yaşanan gerginliğin anlamsızlığına dikkat çeken Mullen, “Biz buna bir bardak suda fırtına koparmak diyoruz” dedi.

Noble’ın da beklentisinin altında
Mullen, “Noble 12. blokta beklentilerin altında gaz buldu. Dahası, bulunan gazla ilgili ne yapılacağı İsrail rekabet kurulunun kararından dolayı net değil. ENI/KOGAS Onasagoras’da gaz bulmadı.
TOTAL’in 10 ve 11. bloklarında ise sondaj riskini alacak kaynak yok. Tüm bunlar bize, Kıbrıs’ın doğal gazdan yakın gelecekte herhangi bir gelir elde etmeyeceğini gösteriyor. Sonuç olarak, aslında hiç de fazla olmayan bir şey için çok büyük bir yaygara çıkarıldı” diye konuştu.