GELİR TL, TAKSİTLER DÖVİZ: Türk Lirası olarak kazanan ancak ev kirasını, dükkan kirasını, okul taksitini ya da banka borcunu Sterlin, Euro ya da Dolar olarak ödemek zorunda kalan vatandaş isyan etti. Vatandaş devlet yetkililerinden kira, okul taksiti gibi ödemlerin TL olarak yapılması için yasal düzenleme talep etti
Ceren ÖZBİL
Dövizin Türk Lirası’na karşı değer kazanması piyasayı alt üst etti. Vatandaş da esnaf da sterlin, dolar ve Euro’nun, Türk Lirası karşısındaki değerinin yükselmesinin tedirginliğini yaşıyor.
Özellikle döviz borcu olan vatandaşın geçen aya göre bu ay cebinden çıkan para kat kat arttı. Vatandaş çareyi kemerleri sıkmakta ararken, vatandaşın giderlerini kısması da esnafın işlerinin düşmesine neden oldu.
TL ödenip, döviz ödüyoruz…
Havadis’e konuşan vatandaşların en büyük şikayeti TL ödenip, ev kirası, ev taksiti, dükkan kirası, çocuklarının okul taksiti gibi giderlerini döviz olarak özemek zorunda olmak. TL ödenip borçlarını döviz olarak ödeyen birinin bir ay sonra elinde ne kadar para kalacağını hesaplayamayacağını anlatan vatandaş ülkede para birimi olarak TL kullanılmasını önerdi.
Cenk Ceral: 24 Şubat’ta kadar devam eder
Erdinç Döviz Direktörü Cenk Ceral, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la TC Merkez Bankası yöneticileri arasında 24 Şubat gerçekleşecek toplantıya kadar dövizdeki dalgalanmanın devam edeceğine inandığını söyledi. Ceral şu şekilde konuştu:
Tayyip Erdoğan ve Merkez Bankası arasında bir uyuşma olmaması ve TC Cumhurbaşkanı’nın ilk başta faiz indirimi istemesi ve Merkez Bankası’nın ilk başta buna soğuk bakması daha sonra yayında yer alacağını yavaş yavaş belirtmesinden dolayı dış piyasanın da etkisinde TL’nin yavaş yavaş değer kaybetmesidir. 20 günlük bir süreçte bunları yaşıyoruz. Son günlerde dış verilerde Amerikan Doları’nın TL bazında değer kazanması kolaylaştırdı. O yüzden TL değer kaybediyor. Amerikan doları sterlin değer kazanıyor. 24 Şubat’ta yapılacak ilk merkez bankası toplantısı var o güne kadar da bu olay sürünceme de kalacak. Radikal bir çözüm bulunmazsa böyle sürecek. Enflasyon oranının yükselmesi ile faizi indirme konusu imkansız hale geldi. Faizi indirmek enflasyonu tetiklemek demektir. Bence çözüm olmaz. Olay bu.
“Piyasayı etkiledi”
Dövizin kısa süre içinde bir yükselip bir düşmesinin piyasayı alt üst ettiğini kaydeden Ceral, herkesin TL ödendiğini ancak borcunu döviz olarak ödediğini kaydetti. Ceral bu nedenle vatandaşın bir ay sonra cebinde ne kadar para kalacağını tespit edemediğini belirtti ve vatandaşlara borçlanırken TL olarak borçlanmayı önerdi. Eğer kısa süreli döviz borcuna girilecekse bunun sıkıntı yaratmayacağını söyleyen Ceral, ancak uzun süreli borçlanmada sıkıntı yaratabileceğini anlattı.
Vatandaş ne dedi?
Arman Lord:
Ülkedeki alım gücü iyice düştü. Birde bunun üstüne dövizin yükselmesi eklenince insanların elinde kalan para daha da düşüyor. Örneğin döviz borcu olan biri geçen ay borcu için 500 TL ödemişse bu ay 700 TL ödüyor. Bu da TL’nin döviz karşısında eridiğini gösteriyor. Artık insanlar bir şey alırken tereddüt etmeye başladı. Bir şey alsam nasıl öderim endişesi yaşıyor ve mümkün oldukça daha az alış veriş yapıyor.
Mustafa Avcı
“Benim döviz borcum yok. Ancak çocuklarımın var. Bu da beni ister istemez üzüyor. Geçen ay daha düşük olan döviz borcunun taksit miktarı bu ay daha fazla geliyor. Böylece elimizdeki para eriyip gidiyor. En mantıklısı borçlanırken TL olarak borçlanmaktır. Ancak ev kiraları okul paraları hep döviz üzerinden. Birçok ülke kendi para birimi dışında bir para birimini ülkesine koymuyor. Örneğin Fransa’da bir oteli sterlin olarak ödeyemezsin, kabul etmezler. Kendi paralarının değer kazanması için döviz girişine izin vermiyorlar. Ancak bizde öyle değil.”
Yelda Türkseven
“Ev kiram, dükkan kiram arttı. Çocuklarımızın okul taksitleri hep döviz üzerinden. TL olarak maaş alınan bir ülkede ev kiralarının, dükkan kiralarının ve okul taksitlerinin döviz üzerinden olması doğru değildir. Çünkü her döviz yükseldiğinde biz TL olarak ödendiğimiz için maaşlarımız otomatik olarak düşmüş sayılıyor.”
Ömer Cabacaba
“İnsanların alım gücü iyice düştü. Çarşı bomboş. Birde dövizin yükselmesi alım gücünü daha da düşüyor. TL ödenen biri döviz olarak taksitlerini ödediğinde eline geçen para miktarı daha da azalıyor. Bu da otomatik olarak maaşların düşmesi anlamına geliyor. Alım gücü düşen vatandaşta giderlerinden kısmaya çalışıyor. Bu giderlerde gıda olamayacağından dolayı giyim alış verişleri kısılıyor. Dünyanın hiçbir yerinde farklı bir para biriminden ödenip farklı bir para biriminden borçlanmak yoktur. Ev kiraları, dükkanları her şey döviz üzerinden ancak vatandaş TL ödeniyor.”
