Fed Başkanı Janet Yellen’in dün yaptığı konuşmasında faiz artırımı sinyali vermesiyle dolar/TL 3.40’ı da geçerek yeni rekor kırdı. Trump’ın başkan seçilmesinin ardından Fed’in faiz artırımını ertelemesi de ihtimaller arasında gösteriliyordu. Euro/TL ise 3.61 seviyesini aştı.
Dolar/TL ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Janet Yellen’ın faiz artışına yönelik açıklamalarının ardından dolarda global değer kazancı ve içerideki siyasi endişelerle 3.39’u aşarak tarihi zirveye yükseldi.
Fed Başkanı Janet Yellen, ABD’de açıklanan verilerin istihdamda artışa ve enflasyonda yükselişe işaret etmesi halinde faizlerin “görece yakın” dönemde artırılabileceğini söyleyerek, faizlerin gelecek ay artırılabileceğine dair açık bir ipucu verdi. Dolar/TL ise bu açıklamaların ardından 3.40’ı aştı.
Diğer taraftan yurtiçinde başkanlık, anayasa değişiklikleri, referandum gibi unsurlar ile jeopolitik riskler TL’deki kırılganlığın artmasına neden oluyor.
EURO/TL DE REKORA KOŞUYOR
Dolar rekor kırarken öte yandan euro/TL de yükselişe geçti. Gün içinde 3.6124’ü aşan euro rekoruna yaklaştı. Euro/TL Donald Trump’un ABD Başkanı seçildiği 8 Kasım akşamı 3.69’u aşarak rekor kırmıştı.
SPOT ALTIN 5,5 AYIN DİBİNDE
Altın fiyatları özellikle Fed Başkanı Yellen’ın Aralık ayında faiz artışına dair güçlü sinyaller vermesinin ardından dolardaki güçlenmenin devam etmesi üzerine beş buçuk ayın en düşük seviyesine geriledi.
Spot altının ons fiyatı yüzde 0.6 düşerek 1,208.56 dolardan işlem görürken, erken saatlerde 1,204.99 dolara kadar inerek 30 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyeyi gördü. Yurtiçi altın piyasalarında ise altının gramı 132 liradan, çeyrek altın ise 217 liradan satılıyor.
ABD Merkez Bankası Başkanı Jannet Yellen Fed’in Kasım toplantısında görece yakın bir dönemde faiz artışının uygun olacağı değerlendirmesinde bulunduğunu söyledi. Yellen “Faiz artırımlarını çok uzun süre ertelemek, gelecekte daha hızlı faiz artırılmasına yol açabilir. Göreceli yakın bir tarihte Fed faiz artırımı uygun olabilir.” derken “ABD ekonomisi bu yıl Fed hedeflerine ulaşma konusunda ilerleme sağladı. 2016’da istihdam kazanımları tahminlerin oldukça üzerinde. ABD ekonomisinde büyümenin ılımlı bir hızla devam etmesini diliyorum.Para politikası ileri görüşlü olmaya devam etmeli.” diyerek sözlerini sürdürdü.
Öte yandan ABD’de işsizlik maaş başvuruları 12 Kasım’da sona eren haftada 235,000’e gerileyerek 43 yılın en düşük seviyesine ulaştı. İstihdam piyasanın hızla güçlenmeye devam ettiğine işaret eden veri Fed’in Aralık ayında faiz artırmasını kolaylaştırabilir.
DOLAR’DA YÜKSELİŞ SÜREBİLİR
Destek Yatırım Menkul Değerler Araştırma Müdürü Murat Tufan, dolarda ard arda kırılan rekorları değerlendirdi. Trump haberinin sadece TL Varlıklarından değil gelişmekte olan ülke para birimlerinden de çıkışları beraberinde getirdiğini kaydeden Tufan, “Yeni rekorlarla birlikte Dolar/TL 3.4000-3.4150 seviyelerini görebilir” ifadelerini kullandı. Tufan dolar/TL’deki son durumu şöyle yorumladı:
ABD Seçimleri öncesi piyasalarda ciddi tedirginlik ve belirsizlik yaratan Trump isminin seçildikten sonra da büyüme odaklı politika söylemleri fiyatlamaya başlandı.
Özellikle Trump’ın vaatleri arasında bulunan alt yapı yatırımları ile kamu harcamalarını artırmak ve nihayetinde ülke ekonomisini daha ileri seviyeye taşıyacağı söylemleri borsalarda pozitif olarak fiyatlandı. Ancak bu gelişmeler Türkiye gibi gelişmekte olan ülke para birimlerine rekor düşüşler olarak yansıdı. Gelişen ülke para birimlerinin bu kadar sert değer kaybı yaşamasının temel nedenlerine bakacak olursak ABD Merkez Bankası Fed’in yıl genelinde yapmaya hazırlandığı faiz artışının, Aralık ayı için nerdeyse kesinleşmesi olduğunu söyleyebiliriz. Özellikle Fed Başkanı Janet Yellen’ ın dün görece yakın bir tarihte faiz artırışının uygun olabileceği yönündeki sözleri, kuru bir anda 3.39 seviyelerinin üzerinde yeni rekorlara taşıdı.
Trump isminin gelişenler için bu kadar sert fiyatlamalara sebep olmasının bir diğer önemli nedeni de; Trump’ın senato ve temsilciler meclisinde yeterli çoğunluğu eline geçirmesi de sayılabilir. Çünkü hatırlayacağınız üzere Trump’ın Meksika sınırına duvar örülmesi yönündeki talebi ve Çin’e uygulamak istediği gümrük vergisi de gelişmekte olan ülkeler için orta ve uzun vadede bir çok ekonomik çıkmazı beraberinde getirebilir.
‘TRUMP TÜRKİYE’DEN DE YABANCI ÇIKIŞI TETİKLEDİ
Risk iştahının azalmasıyla birlikte Türkiye’nin de dahil olduğu gelişmekte olan ülke piyasalarından fon çıkışı görüldü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nın açıkladığı menkul kıymet istatistiklerine göre yurt dışında yerleşik kişiler, 11 Kasım haftasında net 305,7 milyon dolarlık hisse senedi, 678,4 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) ve 29,7 milyon dolarlık Özel Sektör Tahvil ve Bonosu (ÖST) sattı. Ayrıca son dönemde döviz mevduat hesapları yükselişini devam ettirerek ekim ayı sonunda toplam mevduatlarda yüzde 3.8’lik artışa ulaştı. Bu da iç piyasada Doalra yöenlik talebin arttığını gösteren bir veri olarak kenara yazılmalı.
GÖZLER TCMB’YE ÇEVRİLDİ
Önümüzdeki hafta TCMB’nin Kasım ayı para politikası kurulu toplantısı gerçekleşecek ve faiz kararı açıklanacak. Merkez bankasından faiz indirimi yönünde bir adım, bu konjonktürde beklenmiyor. Ancak hem aylık (%9) hem de haftalık (%4) bazda TL’nin Dolara karşı gelişen ülke para birimleri arasında en çok değer kaybeden para birimi olması ve emsallerine göre negatif ayrışması piyasalarda gözleri yeniden TCMB’ye çevirdi. Merkez bankasının son dönemde aldığı ek likidite önlemlerinin şu ana kadar piyasada etkisinin sınırlı kalmış olsa da Merkez bankasının ne yönde adım atacağı merak konusu.
DOLARDA YENİ REKORLAR KAPIDA
Teknik görünüme baktığımızda ise kurun sert yükselişinin devam ettiğini görüyoruz. 3.3200-3.3000 geniş bant aralığı önemli bir destek bölgesi olarak izlenebilir. Son durumda bu seviyelerin üzerinde kaldığı sürece dolarda yükseliş isteği sürebilir. Yeni rekorlarla birlikte Dolar/TL 3.4000-3.4150 seviyelerini görebilir.
GÖZLER 14 ARALIK’TA
Kapital FX Araştırma Uzmanı Enver Erkan ise sozcu.com.tr’ye dolar/TL’deki rekoru yorumladı:
Fed Başkanı Janet Yellen’in Senato Ekonomi Komitesi sunumunun metni gösteriyor ki; Fed faiz artırım projeksiyonlarından geri adım atmış değil. Seçim sonuçlarını yorumlamaktan kaçınan Yellen, ekonomide son dönemdeki gelişmeler ışığında faiz artırımının “görece” yakın bir zamanda geleceğine işaret etti ve bu görece yakın zaman bizde 14 Aralık Fed toplantısı olacak.
Enflasyonun genel trendi son birkaç veride nispeten iyiye döndü. Buna son açıklanan verilerde tüketim ve harcama kalemlerinin katkısını eklediğimizde gelinen nokta, hedeflere doğrıu yol alan bir enflasyon olduğunu gösteriyor. Hali hazırda TÜFE bugün açıklanan son veriyle %1,6, PCE %1,2’de, çekirdek PCE %1,7’de. Fed’in nihai hedefinin %2 olduğunu ve enflasyondaki iyileşmenin FOMC politika metnine girdiğini düşünecek olursak; bu gidişle Aralık’ta faiz artar.
Bir diğer unsur; Yellen’in konuşmasında belirttiği faizlerin uzun süre düşük tutulmasının riskleri. Anlaşılan faizlerin uzun süre düşük kalmasının bir varlık balonu oluşturacağı endişeleri var ki, bunu aslında 2014 ve 2015’te de sürekli olarak konuşmuştuk. Sonunda da 2015 Aralık’ta faiz artmıştı, ancak içinde bulunulan ekonomik durum faiz artışlarının devamının gelmesine izin vermedi. Hem büyümede aşağı yönlü riskler, hem enflasyon yaratamama sıkıntı, bir yandan da küresel riskler faiz artırımlarının önüne set çekmişti. Bu noktada da faizleri hızlı artırmanın sakıncaları ortaya çıkıyor. Söz konusu faktörler; ilk ikisinde risk daha az, ancak sonuncuda riskler geçmişe göre daha fazla bile diyebiliriz. Fed gevşek politikayı çok uzun süre devam etirmemekle beraber, kademeli bir geçiş yapmak durumunda olacak. Büyüme isteyen Trump’ın bu kademeli geçişe bir itirazının olacağını sanmıyoruz.
Bu arada açıklanan TÜFE verileri, Ekim ayında manşette kuvvetli bir artışa işaret ediyor. Ekim ayında %0,4 artan TÜFE ile beraber manşet TÜFE de %1,6’ya gelmiş oldu.
Bu noktada USD projeksiyonları kuvvetli kalmaya devam edecektir. Aralık’ta faiz artırım ihtimalinin fiyatlaması ile de beraber USD’nin bizce küresel bazda gerileyeceği zaman dilimleri, sadece dolar endeksinin (DXY) aşırı değerli noktasına geldiği zaman dilimlerine denk gelecektir. Bu da USD’de uzun pozisyon için marj bırakacaktır, bir diğer ihtimal de DXY’nin dur durak bilmeksizin daha üst bir bantta konsolide olmasıdır. Bu durumda da 100 – 120 DXY hareketi ile beraber gelişmekte olan ülkelerdeerde de baskı artacaktır. Gün boyunca yatay seyreden ABD 10 yıllık faizleri Yellen ve TÜFE’den sonra yükselişe geçti. ABD 10 yıllık faizlerinde %2,20 – 2,50 hareketinin devam etmesi durumunda biz USDTRY tarafında da hareketin 3,40 üzerine sarkabileceği düşüncesindeyiz. Mevcut bant aralığında 3,40’ın test edilmesi çok kuvvetli bir ihtimaldir.
