Her anne baba çocuğunun düzenli bir uyku alışkanlığı kazanması gerektiğini bilir. Her çocuğun uyku alışkanlığı farklıdır elbette ancak uykuya olan gereksinimleri değişiklik göstermez. Özellikle yeni doğan dönemde beynin gelişimini sağlıklı bir şekilde gerçekleşebilmesi için uyku önemlidir. Yeni doğanlar için günlük uyku süresi %50 oranında iken bu ihtiyaç çocuğunuz 2 yaş civarına geldiğinde azalma gösterecektir.
Uyku ve uyanıklık döngüsü ışıkla düzenlenir ve uyku-uyanıklık ritminin gelişmesi zaman alır. Bu ritim bebeğiniz 6 haftalık iken düzenlenmeye başlar ve yaklaşık 6 aylık döneme geldiklerinde genelde tüm bebeklerin uyku-uyanıklık ritimleri düzenlenmiş olur. Çocuklar 2 yaş civarında zamanlarını daha az uyuyarak geçirmeye başlarlar, uyku oranı günlük olarak %40 civarına düşer. Artık sizden fiziksel olarak giderek bağımsızlaşmaya başlayan çocuğunuzla yatma saatleri ve uyku konusunda sorunlar yaşamaya başlayabilirsiniz.
Uyku çocuklarınızın özellikle zihinsel ve fiziksel gelişimleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Ancak 2 yaş civarında çocuklar gece yatağa gitme konusunda direnç göstermeye başlayabilirler. Özellikle de sizler televizyon önünde mayışırken ya da etrafta hala oyun oynayan başka bir kardeş varken.
Eğer çocuğunuz uyumamak için inatlaşıyor ve yatağa gitmemek için direniyorsa sağlıklı bir uyku alışkanlığı geliştirebilmek için şu adımları denemenizi öneririm:
- Yatmadan önce evde sessiz bir ortam hazırlayın. Bu hazırlık çocuğunuza yatma vaktinin yaklaştığı mesajını verecektir. Eğer siz aile olarak televizyon izlerken bir anda çocuğunuzu “haydi yatma zamanı!” diyerek, alıp yatak odasına götürürseniz bu yaklaşımınız olumsuz bir cevapla ve inatlaşmayla karşılık bulabilir. Bu rutini tüm ev genelinde uygulamalı ve bu süreci çocuğunuza kitap okuyarak ya da sakin bir müzik dinleyerek ya da onu yıkayarak değerlendirmelisiniz.
- Tutarlı ve düzenli olun. Uyku alışkanlığını kazandırabilmek için her gece aynı saatte rutini başlatmalısınız. Bu düzen çocuğunuza ne beklemesi gerektiğini anlamasında ve sağlıklı bir alışkanlık geliştirmesinde yardımcı olacak, uyku öncesi evde yaşanan stresi azaltacaktır.
- Çocuğunuzun yatağa en sevdiği şeyi götürmesine izin verin. Sanıldığının aksine çocuklar uykuya geçişi biz yetişkinlerin yardımıyla öğrenirler. Eğer bu süreçte en sevdiği oyuncağının ya da bir battaniyenin ona eşlik etmesini istiyorsa bırakın etsin. Bu sayede çocuğunuz uykuya daha rahat bir şekilde geçiş yapabilecektir. Bu geçiş nesnesinin güvenli olduğundan emin olun. Bazı oyuncakların üzerinde çocuklarınıza zarar verebilecek küçük parçalar olabilir, dikkat edin. Emin iseniz çocuğunuzun seçtiği bu nesnenin gece boyunca yanında kalmasına izin verin; böylece ufaklık gece uyandığı zaman kendi başına uykuya geri dönüş yapabilecektir.
- Çocuğunuzun konforundan emin olun. Oda sıcaklığını kontrol edin, aç olmadığından emin olun. Belki ılık bir süt ya da su içmek isteyebilir. Odaya loş bir ışık yerleştirin ve kapıyı aralayın. Bu sayede odaya girmeniz gerektiğinde ışık açmak zorunda kalmazsınız ve dışardan gelen uyaranların onun dikkatini dağıtmasını da aza indirmiş olursunuz. Her çocuğun ihtiyaçları kendine özgüdür. Onun konforunu sağlayacak olanın ne olduğunu deneme ve yanılma yöntemi ile keşfetmeye çalışmalısınız.
- Çocuğunuzun sizinle aynı yatakta uyumasına izin vermemelisiniz. Bu davranışınız onun yalnız başına uykuya geçişini zorlaştıracaktır.
- Gece çocuğunuz her uyandığında ya da sizi her çağırdığında odasına gitmekten kaçınmalısınız:
- Cevap vermeden önce birkaç saniye bekleyin ve her seferinde cevap verme zamanını biraz daha geciktirmeye çalışın. Bu tutumunuz uykuya geçişini giderek kolaylaştıracaktır.
- Sizin yakında olduğunuzu bilmesini sağlamalısınız. Uyandığında kendini terk edilmiş hissetmesine neden olmamalı, size ihtiyaç duyduğunda her an yanında olabileceğinizden emin olmasını sağlamalısınız. Ancak, bu çocuğunuz her uyandığında odasına gitmeniz anlamına gelmiyor!
- Eğer odaya girmeniz gerektiğini düşünüyorsanız ışığı açmayın, onunla oyun oynamayın ve yanında çok uzun kalmamaya çalışın.
- Odaya her girişinizde çocuğunuzun yatağından biraz daha uzak bir mesafede durun. Bu mesafe kapı eşiğinde ona görünmeden, sadece sözel olarak yakınında olduğunuzu anlamasını sağlayana kadar, adım adım genişletilmeli.
- Sizi her çağırdığında ona uyku vakti olduğunu yeniden hatırlatmalısınız.
- Zaman verin ve sabırlı olun. Çocuğunuzun iyi bir uyku alışkanlığı geliştirmesi sizi zorlayabilir, uykusuz bırakabilir ve uzun zaman alabilir. Çocuğunuzun sizi gece uyandırmasının ve bu durumun sizi hayal kırıklığına uğratıp yorması çok normal, hemen pes etmemelisiniz. Anlamaya çalışın, doğduğu ilk günden beri onun uykuya geçişini sağlayan sizdiniz.
Bu adımları uyku rutinini kazandırabilmek için bebeğiniz dünyaya geldiği günden itibaren uygulamaya başlayabilirsiniz elbette; ama merak etmeyin uyku alışkanlığı kazanmasını sağlamak için geç kalmış da değilsiniz. Sabırla, azimle ve ne istediğinizden emin bir şekilde bu adımları uygulamaya koyun ve geri adım atmayın. En ufak bir geri adım çocuğunuzun kafasının karışmasına neden olacak ve sınırlarınızı zorlayarak sizi pes ettirmeyi denemeye devam edecektir.
