Havadis Gazetesi | Kıbrıs Haber
Köşe Yazarları

Birlikte hareket edince… (Hafta sonu yazıları 36)

Hacı Abdülbaki Ağa, Oduncu Baki olarak bilinir.

Kıbrıs’ta Larnaka’ya bağlı Clavdia (Klavya) köyünde doğdu.

Osmanlı Döneminde Kıbrıs’a gönderilen muhassıllar bir yıllığına atanırlardı.
Vali yetkileri vardı.
Baki Ağa, bu görevi tam 8 yıl yaptı.
Pek sevilmemesine rağmen, açıkgöz biriydi.
Yaranmasını bilir, hedeflerine ulaşırdı.
Hayatı hile üzerine kuruluydu.
Zorbaydı.
Bu yüzden başı beladan kalkmadı.
Hapislerde yattı.
Bazı kaynaklara göre “Dilenecek duruma geldi.”
1771’de Muhassıl İsmail Ağa, kimi çevrelere duyduğu öfkesinden Oduncu Baki’yi defterdar yapar.
Böylece Baki, kendini göstermenin yolunu bulur.
Şans da yüzüne gülmektedir.
İsmail Ağa’nın yerine gelen yeni Muhassıl Kasım Ağa, Oduncu Baki’nin ne mal olduğunu bilir.
Onu görevden alacağı sırada, hayatını kaybeder.
Onun yerine Kâhya geçer.
Ancak Muhassıl Kâhya 40 gün kadar sonra ölmez mi?
Bunun üzerine din büyüklerini kandıran Oduncu Baki, vali olması için Babıali’ye yazı yazmalarını sağlar.
İstediği olur.
Dönem sonuna kadar validir artık.
Dönem sonu gelir ve yeni Muhassıl Hüseyin Ağa görevine başlar.

O sıralarda Filistin’e gitmekte olan Kaputan-ı Derya Hasan Paşa Kıbrıs’a da uğrar.
Bunu duyan zorba ve hilekar Oduncu Baki, Hasan Paşa’ya koşar; gözüne girer.
Bu yağcılığı karşılığında Oduncu Baki bir yıl sonra adanın muhassılı olarak atanır.
Ve muradına ermiş olur.

Oduncu Baki, önceleri ahaliye iyi davranır.
Onların gönlünü çalmaya çalışır.
Çalar da, ama bu arada çalıp çırpar da ve nice mülk sahibi olur.
Bağlar, bahçeler, konaklar, sayfiye yerleri…

O dönemlerde papazlar Rum ahaliden vergi toplamaktadır.
Yılda 10 Bin kuruş toplayan papazların gelirleri dönemine göre azımsanmayacak bir miktardır.
Bunu bilen Oduncu Baki, Rumlara yeni bir vergi koyar.
Çıkarlarına çomak sokulan papazlar bu durumu hazmedemezler.
Babıâli’nin yolunu tutarlar.
Bin bir türlü maceradan sonra, Babiâli, Oduncu Baki’nin yaptıklarından haberdar olur.
Ama o sırada Sadrazam değişmiştir.
Baki’nin yüzüne bir kez daha şans gülmüştür, çünkü yeni Sadrazam Oduncu Baki’nin valiliğini onaylamıştır.

Lâkin, Rum ahalinin yanında Türkler de bu atamadan memnun kalmazlar.
Rum-Türk birlikte hareket ederler.
Eğer Oduncu Baki’nin valiliği sürecekse, tüm ada ahalisi adayı terk edecektir şeklinde Babıali’ye mesaj gönderirler.

Türk ve Rumların Babıâli’ye karşı birlikte hareket etmesi meyvesini verir.
Baki görevden alınır.
Sürgünde ölür.

Türk ve Rumların birlikte hareket edip de sonuç aldıkları başka bir olay var mı?