Birleşik Krallık’ta geçtiğimiz Perşembe günü tarihi bir referandum yapıldı. Halk küçük bir farkla Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı aldı. Avrupa’da yükselen milliyetçilik ve yabancı düşmanlığı ilk olarak Birleşik Krallığı AB’nin dışına itti. Yakın zamanda AB’nin diğer önemli ülkelerinden Fransa ve Hollanda’da benzer referandumların olması muhtemel görünüyor.
AB kanunlarına göre AB ile Birleşik Krallık iki yıl boyunca ayrılma sürecini tamamlayacak, tamamlayamazsa Birleşik Krallık ek süre alabilecek. Bu ayrılmanın yaratacağı olumsuzluklar ne zaman etkisini göstereceğini yakın zamanda göreceğiz.
Ülkede bulunan %5 civarındaki işsizliği Avrupa’nın doğusundan gelen AB vatandaşlarına bağlasalar da, aslında özellikle Polonya, Romanya ve Bulgaristan’dan giden işçilerin servis sektöründe önemli görevler yerine getirdiği ve Birleşik Krallık ekonomisine önemli katkılar yaptığı biliniyor.
AB’den ayrılma kararı alan Birleşik Krallık’ta yaşayan Kıbrıslı Türkler de bu karardan mutlaka etkilenecektir. Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportu ile AB vatandaşı olarak Birleşik Krallıkta buluna Kıbrıslı Türklerin referandum sonrasında Birleşik Krallık’ta kalma/yaşama durumu tehlikeye girebilir. Bu konudaki açılımları önümüzdeki günlerde göreceğiz.
Bu referandumda alınan karar Birleşik Krallık’taki üniversiteleri de yakından ilgilendiriyor. Çok sayıda yabancı öğrenciyi bünyesinde bulunduran üniversitelerde, özellikle AB ülkelerinden gelen öğrencilerde ciddi bir azalma yaşanabilir ve bunun da Birleşik Krallık ekonomisine büyük etkileri olur.
***
Peki bu karar Kıbrıs’ta yaşayan Kıbrıslı Türkleri nasıl etkileyecek? Kıbrıs Cumhuriyeti pasaportu ile yani AB vatandaşı olarak Birleşik Krallık’ta üniversite eğitimi almak hakkı ortadan kalkacak. Birleşik Krallık bu konuda yeni bir politika geliştirir mi? Hep birlikte göreceğiz. Birleşik Krallık AB vatandaşlarına üniversite eğitimi sırasında tanınan haklar “aynen devam edecek” der mi? Bunu da göreceğiz.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 2004’te AB üyesi olması ve bu nedenle çok sayıda Kıbrıslı Türk öğrencinin geçen 12 yıllık süreçte Birleşik Krallık üniversitelerinde “kredilendirme” sistemi ile öğrenim gördü veya halen görmekte… 2004 öncesinde hayal bile edemeyeceğimiz sayıda öğrencimiz Birleşik Krallık’ta öğrenim hakkı elde etti. Bu hakkın ortadan kalkabilme ihtimali bile gelecek nesilleri düşündürüyor. Bugün kolejlerde ve özel okullarda kolej programı takip eden öğrencilerin gelecekle ilgili hayalleri sekteye uğrayabilir. Çünkü kredilendirme sistemi olmadan İngiltere’de çocuk okutabilmek Kıbrıslı Türkler için çok zor görünüyor. Geçmişte olduğu gibi ancak üst gelir grubunda bulunan ailelerin çocukları İngiltere’de öğrenim görebilecek. Kıbrıslı Türk öğrenciler için Birleşik Krallık kapısı kapanırsa, bugün az da olsa tercih edilen diğer AB ülkeleri Hollanda, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya gibi ülkelere öğrenciler kayabilir. Tabii ki Türkiye kapısını da unutmamak gerekir. YÖK’ün 2010’da aldığı karara rağmen hala “A Level ile Kıbrıslı Türk öğrenci alma” konusunu içselleştiremeyen Türkiye üniversiteleri bu konuda engeller çıkarmasına rağmen, bu kapı orda duruyor. Geçtiğimiz öğretim yılı sonunda 80 civarında Kıbrıslı Türk öğrenci A Level dereceleri ile Türkiye’deki üniversitelere girebilmişlerdi. Birleşik Krallık referandum sonuçları sonrasında Türkiye’ye giden Kıbrıslı Türk öğrenci sayısında artış olacağını düşünüyorum.
Bu referandum bize gösterdi ki küreselleşen dünyada, bir ülkede olan bir değişiklik değil tüm Avrupa’yı, bizim gibi haritada yeri zor bulunan, tanınmayan bir ülkeyi bile etkileyebiliyor. Eminim ki bu referandumun sonuçları ülkemizde eğitim dışında birçok sektörü de etkileyecektir.
Kıbrıslı Türkler adına herkesin neredeyse bir akrabasının bulunduğu Birleşik Krallık’taki bu referandum sonuçlarının ülkemize ve Avrupa’ya etkilerini önümüzdeki günlerde hep birlikte göreceğiz.
