KKTC 2023 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı, Cumhuriyet Meclisi komitelerinde görüşülmeye başlandı. 2023 bütçesi 35 milyar 850 milyon TL olarak öngörüldü. İşin eğitim kısmına baktığımızda, bütçede Milli Eğitim Bakanlığı için ayrılan miktar 4 milyar 130 milyon 908 bin 200 TL.
Uzun yıllardır Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi, Maliye Bakanlığı’ndan sonra genel bütçeden en fazla pay alan bakanlık durumunda… Bu yıl da durum aynı. 2023 genel bütçe içerisinde Eğitim Bakanlığı bütçesinin oranı %11.52…
Bu oran son on yılın en düşük oranı. Eğitim Bakanlığı bütçesi 2013 yılında genel bütçe içerisindeki oranı %14,2; 2015 yılında %13,8; 2018 yılında %12,6, 2020’de %11,55’ti. Yani on yıl önceye göre Eğitim Bakanlığı’nın genel bütçe içerisinde oranı %3 azaldı.
Buna rağmen hükümet yetkililer her bütçe döneminde Milli Eğitim Bakanlığı’nın bütçeden en fazla pay alan bakanlıklardan biri olduğunu söyler. Eğitim Bakanlığı bütçesinin her geçen yıl genel bütçe içerisinde payının düştüğünü söylemezler, söylemeyecekler.
4 milyar 130 milyon 908 bin 200 TL’lik Eğitim Bakanlığı bütçesinin yaklaşık %80’i personel giderlerine gidecek. Bu paranın sadece %8.34’ü eğitim hizmetlerine harcanacak. Esas can alıcı rakam işe şu; Eğitim alanında proje, yatırımı ve gelişimi için ayrılan pay ise sadece binde 12. Çok iyi hatırlıyorum ki bu rakam 5-6 yıl önce binde 68 idi ve biz yine bu satırlarda bu rakamın çok az olduğu söylemiştik. Şimdi durum daha da vahim… Rakam 6 kat azalmış. Yatırım için neredeyse para ayrılmamış.
Şimdi bu binde on iki oranının kısaca anlamı şudur. 2023’te eğitimde bir gelişme ve yatırım yapılamayacağıdır. Bu konuda bir beklentiniz olmasın. Bir yıl daha eğitimde yatırım beklemek hayal.
Hal böyle iken eğitimi yönetenler 2023-24 öğretim yılı için tam gün eğitimden bahsediyor. Yatırım için bütçede para yokken nasıl yatırım yapılacak, nasıl tam gün eğitime geçilecek çok merak ediyorum.
Bu bütçe ile eğitimin kalitesini artıracak ne projeler üretebilir ne de öğretmenin eğitimine katkı yapacak çağdaş hizmet içi eğitim planlayabilirsiniz.
Anadili Türkçe olmayan çocuklar artık okullarda kendini gösteriyor. Bu eğitim sistemimizin önemli bir sorunu durumda… Bu konuda proje geliştirmek ve bu çocuklara yatırım yapmak gerekiyor. Peki bu bütçe ile bu nasıl yapılacak?
Covid-19 salgını sonrasında çocuklarda oluşan olumsuz davranışlar tüm dünyada ciddi bir sorun olarak ele alınıyor. Pandemi döneminde okulların en çok kapalı kaldığı ülkeler arasında yer alan KKTC’de pandemi sonrasında çocuklarda oluşan davranış problemlerini giderecek ve dezavantajlı çocukları destekleyecek projelere ihtiyaç var. Bu düşük bütçe ile bunları yapabilecek bir irade var mı?
Bu liste uzayıp uzayıp gider. Bu bütçeyi gördükten sonra 2023’ün eğitim adına iyi geçeceğini söylemek saflık olur. Kabul etmek gerekir ki yatırım için binde 12 bütçe ayrılan eğitimden bir şey beklemek çok zor. Öyle görünüyor ki tüm ekonomik zorluklara rağmen, yine aileler çocukların eğitimine destek vermek için okul sonrasında para ile hizmet almak zorunda kalacak.
Bu bütçe ile bu kadar…
