Okullar kapanır kapanmaz vatandaş yine her yıl olduğu gibi kayıt ve üniforma parası yüzünden okul yönetimleri ile yüzgöz oldu. İlgili bakanlığa sorarsanız “kayıt parası almak yasaktır” der…
Okul yöneticilerine sorarsanız “aldığımız kayıt parası değil, yıl içinde yapacağımız, kağıt, fotokopi makinası tamiri ve servisi, gezi, dergi, spor aktivitelerine gitmek için otobüs parası ve okulun ufak tefek tamiratların parası vs.” der…
Olan vatandaşa olur. Aslında anayasamız 18 yaşına kadar eğitimin ücretsiz olduğunu yazar ama 30 seneden fazladır eğitimin içindeyim, eğitimin ücretsiz olduğunu görmedim. Yıllardır söylüyoruz “okula dayalı bütçe” sistemine geçmek gerekiyor.
Merkezi otorite her okula öğrenci sayısına göre bir bütçe ayırırsa, hem kendi üzerindeki yükü azaltacak hem de okullar ellerindeki bütçeye göre hareket etmek zorunda kalacak. Ancak ne hikmetse merkezi idare bu yetkiyi elinden bırakmak istemiyor.
Vatandaş kayıt sırasında ödediği ücretle kalmıyor. Sene içerisinde ekstra verdiği paralar da var. Halbuki tüm bu yukarıda saydığımız masrafları devletin karşılaması gerekiyor. Aslında bir anlamda devleti yönetenler kendi elleri ile anayasayı ihlal ediyor.
Vatandaşın biraz daha ısrarcı ve talep eder durumda olması, daha örgütlü bir çalışma yapması gerekiyor. Her geçen yıl, üniforma ve kayıt ücreti diye alınan masraflar artıyor. Gördüğüm kadarı ile üniforma konusunda bir anlamda bir örgütlenme yaşanıyor. Sosyal medya üzerinden bir paylaşım platformu kurulmuş ve üniformalar ihtiyaçlı olanlarla paylaşılıyor. Bu son zamanlarda unuttuğumuz dayanışma kültürümüzü yeniden canlandırdı.
Üniforma meselesi başlı başına bir sorun… Toplam masrafın 10 bin TL’ye kadar çıktığı konuşuluyor. Yani 180 sterlin… Kesinlikle İngiltere’de bile bir devlet okulunun üniforma masrafları 180 sterlin tutmaz. Anladığım kadarı ile okul yönetimleri yıl içindeki masrafları karşılayabilmek için üniforma satışlarından da belli bir yüzdelik alıyorlar. Tabii ki olan vatandaşa oluyor.
Kabul etmek gerekir ki bugün artık değişen nüfus yapımızla birlikte devlet okuluna gidenlerin önemli bir kısmı dar gelirli aile çocuklarıdır. Asgari ücretle geçinmeye çalışan bir ailenin 10 TL üniforma parası vermesi mümkün değildir. Halbuki üniformanın en önemli amacı okula giden zengin ile fakirin eşit olmasıdır. Üniforma okul ruhunu canlı tutar ve aidiyet duygusunu pekiştirir.
Normalde üniforma bir anlamda maddi külfeti azaltmak için tasarlanmıştır ancak görünen o ki KKTC’de artık üniforma bir lüks haline gelmiş… Vatandaşın üstündeki yük bununla da kalsa iyi… Okulların açılacağı dönemde bir de okula hazırlık masrafları var. Okul çantası ve kırtasiye malzemeleri derken çok ciddi miktarlarda paralar harcanıyor. Hele kolejler ve devlet ilkokullarındaki İngilizce kitap paralarına harcanan paraları duymak bile istemezsiniz.
Devletimiz zeval görmesin, fakir düşmesin!!! Vatandaş bir yolunu bulur öder. Öder de, ay sonunu nasıl getireceğini düşünen binlerce aile var. Her ne kadar da İstatistik Kurumu tahmini yıllık enflasyonu %35 gibi gösterse de, vatandaş enflasyonun en az bunun iki katı olduğunu biliyor. Çarşıya çıkan zaten bunu anlıyor.
Çocuklarımıza üniforma alamaz duruma geldik. Bir geriye doğru düşündüm, kendi çocukluğuma gittim. 1974’ün birkaç yıl sonrası… Üniforma alamayan aileler var mı diye bir düşündüm. Belki tek tük vardı ve o da toplumsal dayanışma ile çözülürdü.
Bugün geldiğimiz nokta o dönemden çok daha kötü… Okullara aç giden, gece aç yatan çocuklar var.
