“Balık hafızalı olmak” deyimi, balıkların hafızasının birkaç saniye sürdüğü yanılgısından geliyor, ancak gerçek oldukça farklı. Balık hafızasının sanıldığı kadar kısa olmadığını gösteren birçok bilimsel araştırma var. Balıklar, karmaşık hatırlama yeteneklerine sahipler ve uzun vadeli belleği kullanabiliyorlar. Japon balıkları, çiklitler ve somonlar gibi farklı türlerin gösterdiği öğrenme ve hatırlama becerileri, “balık hafızası” kavramının yanlış olduğunu kanıtlıyor. Yani anlayacağınız bu deyimi kullanmadan önce iki kez düşünmek gerekiyor.
Gel gelelim balıkların adını hafıza konusunda temize çıkarırken, bu konuda boşta kalan deyimler sözlüğümü kendimizle mi doldursak diye düşünmüyor değilim. Bu memlekette neler neler olup bitiyor da 2 gün konuşup 3. gün yüzüne bakmıyoruz. Üstüne üstlük o kadar jet hızıyla değişiyor ki gündem, bir dönem çok konuştuğumuz konu ile ilgili devam niteliğinde gelişme olduğunda bile başlıkları ilişkilendirmekte zorlanıyoruz. Madem bugün deyimlerle, benzetmelerle başladım oradan devam edeyim. Jet hızıyla demişken az evvel, bir dönemin çok konuşulan “jet skanadalı”nı, bugünün çok konuşulan bir başka başlığı ile bağlayıvereyim…
Dün ellerinde bayraklarla bir belediye başkanını, o belediyenin personelini, bölge halkından bir kaç temsilciyi ve bir sendika başkanını Lefkoşa Kaza Mahkemesi önünde görenler ne olduğunu belki de pek anlamadı. Oysa alınan ara emri ile durdurulan “marina ihalesi” için yapılan protestonun ve basın açıklamasının ucu 2020’ye kadar gidiyor. Zira karantina koşullarında canının derdindeyken çoğunluk; bazı “muteber”ler özel uçakla, karantina koşulları uygulanmaksızın bir gece ansızın ülkeye girivermiş ve Lapta’da yapılacak marina için incelemelerde bulundukları açılanmıştı. Dönemin bakanı ile belediye başkanının karşılıklı birbirini yalanladığı açıklamalara konu olayda çıkılan 2 ihale, uzmanların verdikleri görüş çerçevesinde çevre örgütlerinin itirazı ile ara emri alınarak hayata geçirilemedi. Mart başında yapılacak karar duruşması öncesi konunun “bölgenin kalkınması” üzerinden gündeme getirilmesi işte bu noktada önemli.
Hem “Ekonomiyi Kalkındıracak” Hem “İstihdam Sağlayacak” Projeye Çevreciler Neden Karşı?
Öncelikle, konuyu mahkemeye taşıyıp ihalenin iptaline neden olan ara emri kararlarını aldıran Yeşil Barış Hareketi Başkanı Feriha Tel, söz konusu ihaleye ait bir proje olmadığı için herhangi bir ÇED Raporunun da olmadığını belirterek, konunun belediyenin bölgeye bir marina yapması olarak aksettirildiğini ancak söz konusu ihalenin, Jet Skandalı döneminde adrese teslim kararla bölgeye marinası da olan 5 Yıldızlı Otel ve Casino yapılması planından başka bir şey olmadığını söylüyor. KTMMOB’nden uzmanların, o bölgeye bahsedilen nitelikte bir marina yapılmasının mümkün olmadığı yönünde görüşü olduğunu belirten Tel’e göre, Lapta Sahil Yürüyüş Yolu’nun bir bölümü de bu projeye verilecek. İhalenin iptal edilmesini ve bölgenin bu nitelikte bir yatırıma ihtiyacı varsa, ekonomik ve çevresel tüm boyutlarıyla ele alınacak yeni bir proje için birlikte çalışılması yönünde çağrı yapan Tel’in ddiasına göre LAÇ Belediye Başkanı Fırat Ataser, projenin hayata geçirilebilmesi için İhale Yasası’nda değişiklik yapılmasını dahi sağlamakta kararlı!
HAFIZA ÖNEMLİ, HATIRLAMAK KIYMETLİ…
Bugün “Lapta’ya Marina” denilerek ekonomi ve istihdam bağlamında sağlayacakları üzerinden ara emrinin kaldırılması istenen Otel ve Casino projesi, “muteber yatırımcılar”ının pandemi koşullarında KKTC’ye özel jetle ve karantinasız girişiyle gündeme gelmişti! Nam-ı diğer Jet Skandalı, aradan geçen 5 yıla rağmen halen pek çok soru işareti ile anılıyor. Konuya dair yürütüldüğü belirtilen polis soruşturmasının akıbeti ise bilinmiyor. Sahi ne oldu o polis raporu?
Bölge halkı ve belediye personeli, belediyenin bölgeye bir marina yapacağını zannederken,
* Planın sahile 5 yıldızlı otel ve casino yapmak olduğunu,
* Üstelik sahil yürüyüş yolunun bir bölümünün bu otele verileceğini,
* Mühendislerin bölgeye bir marina yapılamayacağı yönündeki uzman görüşlerini biliyorlar mı?
Haftalarca konuştuğumuz, dönemin bakanı Ünal Üstel’in görevden alınmasına ve kabinede revizyona neden olan Jet skandalında Başbakan olan Tatar artık Cumhurbaşkanı, Bakan Üstel ise şimdi Başbakan. Projedeki ısrarın nedenini bu noktada anlamak sanırım artık zor değil.
Jetle ülkeye gelip inceleme yapan “muteber”ler de henüz projesi olmayan ihalenin “yatırımcı” tarafı
Alın size “Lapta Marina” icraatı!
Balık Hafızası Üzerine Bilimsel Araştırmalar için Bkz. J
Goldfish Deneyi (1960’lar – Günümüz)
Yabanıl Balıkların Belleği (2001, Culum Brown & Kevin Warburton)
Labirent Deneyleri (2014, McGill Üniversitesi)
