Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Umut Altunç, okullarda El Ayak Ağız Hastalığı vakalarının arttığını kaydederek, bu hastalığı geçiren çocukların izole edilmesi gerektiğini kaydetti.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Umut Altunç, okullarda artış gösteren El Ayak Ağız Hastalığı vakalarına ilişkin uyarılarda bulundu.
Dr. Altunç, “Okulların açılması ile birlikte özellikle 3-5 yaş arası kreş çağı ve ilkokul çocuklarında el ayak ağız hastalığı yaygın olarak görülmeye başlandı” dedi.
El Ayak Ağız Hastalığı’nın 2-10 yaş arası çocuklarda sık görüldüğünü belirten Dr. Altunç, hastalığın Coxsackie virüsü kaynaklı olduğunu ve çocuklar arasında temas yoluyla bulaştığını ifade etti.
Dr. Altunç, hastalığın koruyucu aşısı veya virüse özgü bir tedavi yöntemi olmadığını belirterek, hastalığın dirençli ateş, ağız yaraları, döküntüler ve iştahsızlık gibi semptomlarla kendini gösterdiğini aktardı.
Virüsün özellikle kreş ve okullarda hızla yayıldığını söyleyen Dr. Altunç, hastalığı önlemek için hasta çocukların izole edilmesi gerektiğini vurguladı.
El Ayak Ağız Hastalığı Nedir?
El-ayak-ağız hastalığı, ağızdaki mukoza zarlarında küçük lekeler, el ve ayaklarda kırmızı renkte kabarcıklar ve küçük, içi berrak sıvı ile dolu döküntülere neden olan viral enfeksiyon hastalığıdır. Çocuklarda en sık görülen döküntülü hastalıklardan biri olan el ayak hastalığı coxsackie virusünün neden olduğu bir hastalıktır. Hastalık adını özellikle etkilediği elleri, ayakları, ağız içinde çıkan döküntülerden almaktadır. Bu döküntüler bazen genital bölge ile kalçayı da etkileyebilmektedir. Öksürük, hapşırma, dışkı ve damlacık yoluyla bulaşabilen el ayak hastalığı; yara ve döküntüler dışında ateş ve boğaz ağrısı gibi belirtilere de neden olur.
El Ayak Ağız Hastalığı Nedir?
El ayak ağız hastalığı, daha çok bebeklerde ve çocuklarda görülen viral bir döküntüdür ve enterovirüs ailesinden coxsackievirus virüsünden kaynaklanan oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Nonpolio enterovirüsler adı verilen bir virüs grubuna ait olan coxsackievirus 16 virüsünün neden olduğu el ayak hastalığı ağızda çıkan yaralar ile ellerde ve ayaklarda görülen döküntüler ile karakterizedir.
El-ayak-ağız hastalığında görülen döküntüler genellikle avuç içlerinde kabarcık benzeri ağrılı döküntülere neden olur. Döküntüler cilt tonuna bağlı olarak farklı şekilde görünür. Ayaklarda görülen döküntüler ayak tabanlarında yoğunlaşan yine kabarcık benzeri ağrılı döküntüler şeklinde ortaya çıkar.
El ayak ağız hastalığında kuluçka süresi 3-6 gündür. El ayak hastalığında ateş ve boğaz ağrısı, iştah kaybı ve halsizlik ortaya çıkabilir. Ateş semptomundan 1-2 gün sonra ağız veya boğazın ön tarafında ağrı yapabilen yaralar, ellerde, ayaklarda ve daha az yaygın olarak kalça bölgesinde döküntüler ortaya çıkar.
El Ayak Ağız Hastalığı Neden Olur?
El ayak hastalığı, koksaki virüs A16 ve enterovirüs 71 olarak adlandırılan iki virüsün bulaşmasıyla meydana gelmektedir. Bu virüsler temas yoluyla bulaşır. Mesela hastalığı alan bir kişinin hapşırması, öksürmesi yoluyla havaya saçılan salgılar herhangi bir nesnenin üzerine yapışır. Bu nesnelere dokunanlar da hastalığı alır. En sık çocuklarda görülür.
Bunlarla birlikte el ayak ağız hastalığına neden olan durumlar şunlardır:
- Burun salgıları,
- Tükürük,
- Dışkı
- Solunum damlacıkları
El Ayak Hastalığı Bulaşıcı mı?
El, ayak ve ağız hastalığı bulaşıcıdır ve diğer insanlara kolayca bulaşır. Öksürük, hapşırma, dışkı ve damlacık yoluyla yayılan el ayak ağız hastalığı genellikle kızarıklık ortaya çıkmadan önce en bulaşıcı halindedir. Genellikle hasta olunan 7 ila 10 gün boyunca bulaşıcılığı en yüksek dönemdir ancak semptomlar ortadan kalktıktan sonra bile virüs başkalarına bulaşabilir.
Bulaşıcı önlemek için hasta kişiler ellerini sık sık sabunla ve suyla yıkamalı, öksürük ya da hapşırık durumunda ağız ve burun mendille kapatılmalı, mendiller çöpe atılmalı, havlu-bardak-çatal-bıçak gibi ortak ev eşyaları paylaşılmamalı, okul-kreş ya da işe gidilmemelidir.
El Ayak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
El ayak ağız hastalığı, pek çok belirti ile kendini gösterebilir ancak başlangıç aşamasında bazen belirti vermeyebilir.
El ayak hastalığı (el ayak ağız hastalığı) belirtilerini şöyle sıralamak mümkündür:
- Ateş
- Boğaz ağrısı
- Dil, diş etleri ve yanakların iç kısmında kabarcık şeklinde lezyonlar
- Avuç içi ve ayak tabanlarında döküntü
- Bebek ve küçük çocuklarda huzursuzluk
- İştah kaybı
- Yutma zorluğu
- Burun akıntısı
İlk enfeksiyondan semptomların ortaya çıktığı zamana (kuluçka dönemi) kadar olan olağan süre 3 ila 6 gündür. Çocuklarda ateş olabilir ve boğaz ağrısı gelişebilir. Bu dönemde çocuklar bazen iştahlarını kaybederler ve kendilerini iyi hissetmezler. Ateş başladıktan bir veya iki gün sonra ağız veya boğazın ön kısmında ağrılı yaralar gelişebilir. Ellerde ve ayaklarda ve bazen de kalçalarda kızarıklık da görülebilir. Ağzın arkasında ve boğazda gelişen yaralar, herpangina adı verilen ilgili bir viral hastalığa işaret edebilir. Herpangina’nın diğer özellikleri arasında ani yüksek ateş ve bazı durumlarda nöbet bulunur. Nadir durumlarda eller, ayaklar veya vücudun diğer kısımlarında yaralar oluşur.
El Ayak Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?
El-ayak-ağız hastalığı, küçük RNA virüsleri olan enterovirüslerden coxsackievirusün etken olduğu döküntülü bir hastalıktır. El ayak hastalığı şüphesi olan çocuklarda pediatri hekimi çocuğun anamnezini alır. Sonrasında fiziki muayeneyi yapar. Fiziki muayenede çoğunlukla hekimler çocuğun el ayak hastalığına yakalandığını teşhis eder ama emin olmak için muayenede çocuktan boğaz sürüntüsü ve dışkı örneği ile kan örneği alınır. Laboratuvar testleri sonuçlarıyla teşhis konulur.
El Ayak Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
El ayak ağız hastalığı tedavisi için özel bir uygulama yoktur. El ayak ağız hastalığının belirtileri genellikle 7 ila 10 gün içinde düzelir. Ağız yaralarının ağrısını hafifletmek için topikal bir oral anestezikler, çeşitli ağrı kesici ateş düşürücüler semptomlar azaltmak için kullanılmaktadır.
Hastalık döneminde sıvı tüketiminin artırılması, liften zengin, probiyotik içerikli gıdalarla beslenilmesi iyileşme açısından önemlidir. Ayrıca çocuk hastalık süresince dinlendirilmelidir. Eğer 4 yaş ve üzerinde bir çocuksa ıhlamur, adaçayı gibi seçeneklerden de faydalanılabilir.
Çocuğun süreci rahat geçirmesi için aşırı sıcak içecekler ve yiyecekler tüketmemesi, yumuşak besinlerle beslenmesi, ağzında çıkabilen ağrılı kabarcıklar için turunçgillerden, soda gibi asitli içeceklerden uzak durması faydalı olabilir. Bunun yanında tuzlu suyla ağzın çalkalanması da çocuğu rahatlatabilir. Çocuklarda el ayak hastalığı sıklıkla görülebilir.
El Ayak Hastalığından Korunmak İçin Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
Ellerinizi sık sık yıkayın: Ellerinizi en az 20 saniye yıkayın. Tuvaleti kullandıktan veya bebek bezini değiştirdikten sonra ellerinizi yıkadığınızdan emin olun. Ayrıca yemek hazırlamadan veya yemeden önce ve burnunuzu sildikten, hapşırdıktan veya öksürdükten sonra ellerinizi yıkayın. Sabun ve su bulunmadığında ise el dezenfektanı kullanın.
Hijyen kurallarını çocuklarınıza öğretin: Çocuklarınıza ellerini nasıl yıkayacaklarını gösterin ve sık sık yapmalarına yardımcı olun. Onlara genel olarak iyi hijyeni nasıl uygulayacaklarını gösterin. Parmaklarını, ellerini veya başka herhangi bir nesneyi ağızlarına sokmamanın neden en iyisi olduğunu açıklayın.
Ortak alanları dezenfekte edin: Kalabalığın yoğun olduğu alanları ve yüzeyleri önce sabunlu suyla iyice temizlenmesini sağlayın. Eğer çocukların yoğun olduğu bir ortam varsa hijyen prosedürü neyse onlar iyice uygulanmalıdır. Kapı kolu, tuvalet, oyuncaklar gibi ortak kullanım alanlarında virüsler günlerce yaşayabildiğinden iyice hijyen sağlanmalıdır.
Yakın temastan kaçının: El ayak ağız hastalığı oldukça bulaşıcı olduğundan, hastalığı olan kişiler semptomları varken başkalarına maruz kalmalarını sınırlamalıdır. El ayak ağız hastalığı olan çocukları, ateşi düşene ve ağız yaraları iyileşene kadar çocuk bakım ortamından veya okuldan uzak tutulmalıdır. Yetişkinseniz ve bu hastalık sizde varsa işe gitmeyin, evde kalın.
