KRİZ YARATTI: KKTC tarihinde hiç değişmeyen Anayasa’yı değiştirmek için dün toplanması beklenen Meclis, sürpriz bir şekilde nisap sorununa takıldı. DP ve UBP milletvekillerinin katılmaması nedeniyle oturum açılamadı, Anayasa değişiklikleri görüşülemedi. CTP ile DP arasında ipler gerildi
BİRÇOK AYRILIK MEVCUT: Meclis’e yansıyan Anayasa Paketi krizi içerisinde birçok görüş ayrılığını da beraberinde getiriyor. Geçici 10. Madde, Vicdani Ret, Meclis’teki nisap tartışması gibi birçok konuda anlaşamayan siyasi partiler, iki günlük zaman diliminde çözüm arayacak
YARIN YENİDEN DENENECEK: Nisap sorunu yüzünden gerçekleştirilemeyen “Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa Önerisi”, Meclis’in yarınki toplantısının gündemine alındı. Nisabın sağlanması ve Meclis’in açılması durumunda genel kurulda, önce Anayasa değişikliğiyle ilgili öneri görüşülecek
SON DENEME: Anayasa Değişikliği Komitesi Başkanı Akansoy, yarın yapılacak genel kurulun son deneme olacağına dikkat çekti. Akansoy: Yarın Meclis nisap sorununu aşıp da toplanamazsa bundan sonra deneme olmayacak. DP’nin tavrı tezatlık içeriyor
Bertuğ TOPAL
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, Anayasa Değişikliklerine İlişkin Yasa Önerisi’ni görüşeceği dünkü olağanüstü toplantısını, nisap sağlanamadığı için yapamadı.
UBP milletvekillerinin katılmadığı toplantıya, CTP-BG milletvekillerinin tamamının, DP-UG ile TDP’den ise bazı milletvekillerin katıldığı gözlemlendi.
Meclis Başkanı Siber, toplantıyı kapatırken, bir sonraki toplantının yarın yapılacağını duyurdu.
Meclis’e yansıyan Anayasa Paketi krizi içerisinde birçok görüş ayrılığını da beraberinde getiriyor. Geçici 10. Madde, Vicdani Ret, Meclis’teki nisap tartışması gibi birçok konuda anlaşamayan siyasi partiler, iki günlük zaman diliminde çözüm arayacak.
Yarınki gündeme alındı
Dün nisap sorunu yüzünden gerçekleştirilemeyen “Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa Önerisi”, Meclis’in yarınki toplantısının gündemine alındı. Nisabın sağlanması ve Meclis’in açılması durumunda genel kurulda, önce Anayasa değişikliğiyle ilgili önerinin görüşüleceğini, ardından da güncel konuşmalar yapılacak.
Yorgancıoğlu: Umarım yarın görüşülüp onaylanır
Başbakan Özkan Yorgancıoğlu, çok emek verilerek hazırlanan Anayasa değişiklikleriyle ilgili, DP-UG ve TDP’de bazı milletvekillerinin endişeleri bulunduğunu; bu milletvekillerinin ikna edilmesinin ardından Meclis’in Perşembe günü yapacağı toplantıda “Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa Önerisi”nin görüşüleceğini söyledi.
Yorgancıoğlu, Cumhuriyet Meclisi’nin Anayasa değişikliğiyle ilgili dün yapması gereken olağanüstü toplantıyı nisap sorunu yüzünden yapamamasını, Meclis’teki gazetecilere değerlendirdi.
“Endişeler su yüzüne çıktı”
Geçici komitenin, çok uzun ve yorucu toplantılarından sonra birçok partinin endişelerini de dikkate alarak, Anayasa’da yapılması öngörülen değişikliklerde bir sonuç üretildiğini belirten Başbakan Yorgancıoğlu, “Ancak dünden başlayarak DP-UG’nin bazı milletvekilleri ile TDP’nin bazı maddelerdeki endişeleri bugün su yüzüne çıktı” dedi.
Başbakan Yorgancıoğlu, “Çok emek verilen ve birçok alanda yeni özgürlükler getirecek Anayasa değişikliklerinin sonuçsuz kalmaması için, DP-UG’de endişesi olan bazı milletvekillerinin ikna edilmesi adına bu partide bir çalışma yürütüldüğünü” söyledi.
Başbakan Yorgancıoğlu, “TDP’yle de bu endişeleri gidermek için görüşme fırsatı yaratmak amacıyla, Meclis Genel Kurulu’nun dünkü olağanüstü toplantısının yarına ertelenmesinin daha uygun olacağını düşündüklerini ve böyle bir ertelemenin söz konusu olduğunu” ifade etti.
Yorgancıoğlu, hükümet ortağı DP-UG’nin kendi milletvekillerini ikna etmek için yaptıkları talebin de etkili olduğunu kaydetti.
Başbakan Yorgancıoğlu, “Umarım perşembeye bu sorunlar aşılır ve büyük bir özveriyle yürütülen ve gerçekten hassasiyetler de dikkate alınarak bu noktaya getirilen Anayasa değişiklikleri perşembe günü görüşülüp onaylanır” dedi.
Yorgancıoğlu, bir soru üzerine, önerinin perşembe günü görüşülmesi halinde, Anayasa değişikliğinin referanduma sunulma takvimindeki hedefte sarkma olmayacağını ifade etti.
***
Çeler: Vicdani ret ve 10. Madde yok
Toplumcu Demokrasi Partisi Girne Milletvekili Zeki Çeler Meclis yaşanan Anayasa Değişikliği krizinin TDP üzerine yıkılmaya çalışıldığını ifade ederek bunun doğru olmadığını söyledi. Çeler, ilk oturuma zamanında yetişemediğini ancak ikinci oturumda bulunduğunu söyleyerek “Kimse bu krizi Zeki Çeler’e bağlamaya çalışmasın” dedi. Çeler, “Biz kendilerine çekincemizi söyledik. Geçici 10. Madde ve vicdani reddi Anayasa değişikliğine koyacaklarını söylediler ancak sonra yine paketten çıkardılar. Bunları yapmalarına rağmen biz nisap için gittik” dedi. Çeler ilk oturuma katılmayı yetiştirememesinden dolayı özür dileyerek kendisinin bulunmasının bile bir etki etmeyeceğini çünkü onay için 34 vekilin hazır olması gerektiğini söyledi.
“TDP ile uğraşmasınlar”
“TDP ile uğraşmasınlar. Hükümet programında da var. Anayasa değişikliğini yapacaklarını söylediler. Hükümet ortağı DP neredeydi” diyerek tepkisini ifade eden Çeler, TDP’nin 3 kişi olduğunu ve bazı çevrelerin TDP üzerinden siyaset yapmaya çalıştıklarını söyledi.
Çeler şöyle devam etti: “Halkı kandırmaya çalışırlar. Halkın bana karşı olan sempatisini azaltmaya çalışıyorlar. Perşembe günkü toplantıya gideceğiz. Uygun bulmadığımız bir şey varsa söyleyeceğiz. Değiştirirlerse kabul edeceğiz. İnsanlara tam anlatılmadığını da düşünüyorum. Kendi kendilerine bile anlatamadılar. Kendi ortaklarıyla anlaşsınlar”
***
Çakıcı: Utanç duyuyorum
TDP Milletvekili Mehmet Çakıcı, Anayasa değişikliği konusundaki komiteye TDP adına katıldığını hatırlatarak, “Ya toptan retçi olursunuz ya da mümkün olanı yaparsınız” dedi. Yargıda öngörülen değişikliklerin devrim niteliğinde olduğunu kaydeden Mehmet Çakıcı, değişikliklere karşı yapılan eleştirileri “Böyle bir Meclis’te yer almaktan utanç duyuyorum, bugün yaşananlardan sonra duygularım budur” ifadesiyle yorumladı. Anayasa Değişikliği Paketi’nin bir kısım değişiklik içermesine karşın desteklerinin olacağını kaydeden Çakıcı, bir yerden başlamak gerektiğini söyledi. Çakıcı, Çocuk haklarının geliştirildiği, Sayıştay’ın, Ombudsman’ın güçlendirildiği, bireylerin anayasa mahkemesine başvuru hakkı kazandığı, milletvekillerinin dokunulmazlığının sınırlandığı bir anayasa değişikliğinin toplumun yararına olduğunu söyleyerek şöyle devam etti: “Bunun çeşitli gerekçelerle reddetmek 1985 faşist anayasanın devamından başka bir şeye hizmet etmez. 1985 Anayasası’nın değiştirilmeye bir paketle başlanması gerek. Geçici 10. Madde ve vicdani rette bulunması için bir önerim olacaktı.”
“DP’nin kendi içinde kuşkuları var”
Çakıcı DP’nin Meclis oturumuna katılmamasını ise “Kendi içerilerinde kuşkular var. Partisel gerekçelerle orada bulunmaması anlaşılır bir tutum değildir. Hükümet programında bunları yapacaklarını yazdılar. Komiteye de katıldılar” diye konuştu. Çakıcı, toplum için önemli olan bu değişikliği ertelemek veya çeşitli gerekçelerle reddetmeye hakları olmadığını söyledi.
***
Akansoy: DP’nin yaptığı tezat
Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler Gazimağusa Milletvekili ve Anayasa Değişikliği Komitesi Başkanı Asım Akansoy, komite çalışmalarına DP’nin de katıldığını ancak bugünkü manzaranın tezat oluşturduğunu söyledi. “Bu durum partilerin kendi içerisinden de kaynaklanıyor olabilir. Günlük siyasi hesaplar bağlamında da ele alınabilir. Değişiklik Meclis’teki siyasi partilerle ilgili değil değişiklik tüm toplumla ilgilidir. Toplumun bu yöndeki beklentileri ile çalışmalar bu kadar ilerletildi” diyen Akansoy, gelinen durumun üzüntü verici olduğunu söyledi.
“Her açıdan düşündürücü”
Akansoy, dünkü oturumun her açıdan düşündürücü olduğunu ifade ederken üzüntü içerisinde olduğunu söyledi. Akansoy şöyle devam etti: “Ümit ederdim ki siyasi partiler komitede yapmış olduğumuz çalışmalara ve önerilere sahip çıksınlar. Fakat bu yönde bir sonuç alamadık. Bu konuda Perşembe günü bir toplantı yapılacak.”
“Son deneme”
Anayasa değişikliği için yarın Meclis’te yapılacak toplantının zaman bakımından son deneme olacağına dikkat çeken Akansoy, dünkü oturumu demokrasi sınavı olarak değerlendireceğini söylediğini ancak sınava dahi giremediklerini ifade etti. Akansoy, “Perşembe günü Meclis toplanamazsa bundan sonra deneme olmayacak. Eğer olumlu olmazsa diyalog, söyleyecek bir şey yok. Bu kadar ciddi çalışma sonunda gelinen aşamayı ‘aceleye getirildi ya da yeterince tartışılmadı’ yorumlarına boğamayız” dedi.
***
Atun: Demokratik açılım getirmiyor
Ulusal Birlik Partisi Genel Sekreteri Sunat Atun ise Anayasa değişikliğinin çok kapsamlı bir çalışma gerektirdiğini belirterek toplumun tüm kesimlerinin görüşünün alınması ve insanların sağlıklı bir şekilde bilgilendirilmesinin önemine vurgu yaptı. Anayasa değişiklik taslağının son derece aceleye getirildiğinin belli olduğunu kaydeden Atun, Anayasa ile ilgili vizyon ortaya konamadığını söyledi.
Atun, “CTP kanadı hoş cümleler sarf etti. Ama getirilen değişikliklerin demokratik açılım getirdiği görülmez. Anayasalar ilkeleri belirler ve çerçeveyi çizer. Bu değişikliğe baktığımızda yasalar ve tüzüklerle yapılacak düzenleme değişiklikleri içine konuyor” dedi.
“Takvimlendirmesi doğru değil”
Atun, “halka hükümet programında bir takvim verdikleri için alelacele yapmaya çalışıyorlar” diyerek değişikliğin aceleye getirildiğini söyledi. 2 kişinin koskoca bir devlet anayasasını düzenlemesinin doğru olmadığına da değinen Atun, “Bu işler için Türkiye’de 100’ü aşkın kişi çalışıyor. İhtisas Komisyonu anayasal değişiklikleri uzun süreçler içerisinde hazırlamaktadır” dedi. Atun ülkenin bir anayasa değişikliğine ihtiyacı olduğunu bildiklerini ancak bunun takvimlendirmesinin doğru olmadığını söyledi.
***
Taçoy: Pazartesiye kadar süre talep ettik
Hükümetin küçük ortağı DP-UG’nin Genel Sekreteri Hasan Taçoy, Anayasa değişiklikleri arasında kaygıları olan maddeler için bir çalışma imkanı yaratmak için pazartesi gününe kadar süre talep ettiklerini ancak CTP-BG’nin Perşembeye kalmasını istediğini söyledi.
Taçoy, değişiklikler üzerinde, yetkili kişiler ve uzmanlarla daha detaylı çalışmak ve kıyaslı bir çalışma hazırlamayı istediklerini, böylece Anayasa’nın halkın hayatına ne denli etki edeceğini, ne kadar önemli olduğunu halka daha iyi anlatabileceklerini belirtti.
“Biz Anayasa’nın değiştirilmesi konusunda karşıt fikirde insanlar değiliz, aksine Anayasa’nın değiştirilmesini isteyen milletvekilleriyiz” diyen Taçoy, “Ancak aceleyle ve hiç kimsenin anlamadığı bir ortamda, seçimlerle birlikte bu Anayasa değişikliklerinin halkın önüne gitmesi, bir kuru gürültüye gideceği ve bu kuru gürültüden de anlamlı bir kararın çıkmayacağını iddia ederek bir çalışma istedik” dedi.
Taçoy, bu nedenle ek zaman istediklerini vurgulayarak, konuyu yetkili kurullarda görüşüp halka bilgi vereceklerini söyledi. Bugün bir grup hukukçunun parti bünyesinde çalışma başlattığını; yarın DP-UG Parti Meclisi’nin toplanacağını; ona göre bir karar üretileceğini söyledi.
“Perşembe günkü Meclis toplantısına da katılmayacak mısınız?” sorusunu yanıtlayan Hasan Taçoy, “Şu anda öyle bir görüş yok. Partimiz yarın akşam eğer bu değişikliklerin hepsine onay verirse bizim anlattıklarımızdan sonra ve çapraz olarak incelediğimizde gördüğümüz sıkıntılarda bir düzeltme yapabileceğimiz anlayışına girersek olabilir” dedi.
Taçoy, Anayasa değişikliğinin ne denli etkili olacağını sorgulamanın milletvekillerinin görevi olduğunu ifade ederek, eğer ‘evet’ diyeceklerse bunu halkın anlayacağı şekilde anlatmaları gerektiğini belirtti.
“Biz pazartesi demiştik”
Hasan Taçoy, “Anayasa değişikliği perşembe günü görüşülecek mi?” sorusuna, “Kimse bir şey söyleyemez, bu çalışma perşembeye kadar biterse biter, bitmezse ona göre zaman istenecektir. Biz pazartesiye kadar zaman istemiştik. Hükümet ortağımız perşembe dedi. Büyük bir ihtimalle Perşembe de olmaz, mantıklı olan bu…” ifadelerini kullandı.
Denktaş: Yarın Meclis’te olmayacağız
Demokrat Parti Ulusal Güçler Genel Başkanı Serdar Denktaş ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada DP UG’nin yarın da Meclis’e gelmeyeceğini söyleyerek pazartesine kadar CTp’den süre istediklerini söyledi. Denktaş, DP’nin yarın Meclis’te olmayacağını, Anayasa Değişiklik Önerisi’nin haftaya görüşülebileceğini belirterek, “CTP’ye acele etme be gardaş diyorum” ifadesini kullandı.
