22/1992 sayılı İş Yasası, çalışma ve iş hayatını ve işçi ve işveren ilişkilerini düzenlemeyi amaçlamakta olup özellikle özel sektör çalışanlarının çalışma hayatına yönelik yasal hakları bu yasada düzenlenmiştir.
İş Yasası’na göre ücret, “bir kimseye bir iş veya hizmet karşılığında işveren ve/veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve nakden ödenen miktarı kapsar” diye tanımlanmakta olup, mahkeme kararı ve/veya çalışanın disiplin suçu işlemesi durumu dışında, işverenin işçinin ücretinden kesinti yapması yasaklanmıştır.
Hepimizin bildiği üzere tüm Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de Covid-19 süreci ile birlikte bir kapanma süreci yaşanmış ve bu nedenle de ekonomik ilişkiler bozulmuş, istihdam noktasında ciddi sıkıntılar yaşanmıştır.
Bu süreçte özellikle de işsizliği önlemek adına Hükümet, kapalı sektör çalışanlarına, birebir hesaplarına yatacak şekilde 1.500 TL destek ödemesi yapma kararı almış ve bu çerçevede genel bütçeden olmamak kaydıyla İhtiyat Sandığı Dairesi İstihdam Destek Merkezi’nden ödeme yapılması yönünde karar üretmiştir.
Buraya kadar her şey normal görülmek ile birlikte sorunlar, bu kararların uygulanması aşamasında, destek ödemelerinin zamanından çok sonra çalışan hesaplarına yatırılması ile baş göstermeye başlamıştır.
Haziran ayında yani kapalı olunan dönemde işçi maaş alamazken, hak ettiği 1.500 TL’yi de zamanında alamamış ve Haziran ayı destek ödemeleri Ağustos ayının son günü hatta Eylül aylarının ilk günlerinde çalışanların hesaplarına yatırılmıştır.
Buna binan bir çok işveren, Ağustos ayında işletmesi açık olup çalışanlarını bilfiil tam mesai olarak çalıştırmasına rağmen, Haziran ayına yönelik işçiye yatan 1.500 TL’yi adres göstererek işçinin Ağustos maaşını 1.500 TL eksik ödemiştir. Oysa ki işçiye yönelik devlet tarafından ödenen o 1.500 TL zaten sektörün kapalı olduğu ve işçinin hiç bir ücret almadığı Haziran ayına yönelikti.
İlk girişte İş Yasası kurallarında da belirttiğim üzere, tam mesai olarak çalışıp ücret almayı hak eden bir işçiye işveren tarafından maaş kesintisi ancak mahkeme kararı ile ve/veya disiplin suçu işlemesi durumunda mümkün olabilmekte bunun dışında işveren tarafından yapılan tüm kesintiler yasaya aykırı kesintiler olup cezalandırılması gerekmektedir.
Bu çerçevede Ağustos ayında tam mesai olarak bilfiil çalışan işçilerin Ağustos ayı maaşlarından, o kişilerin Haziran ayına yönelik devlet tarafından 1.500 TL destek ödemesi almaları gerekçe gösterilerek işverence işçinin maaşından 1.500 TL kesilmesi yasa dışıdır, suçtur.
Bu suçu işleyenleri denetleyip, gereğini yapacak olan genelde Hükümet özelde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise bugüne kadar bu yönde mevzuatı uygulamayarak hem görev, yetki ve sorumluluklarını yerine getirmemekte hem de işçinin maaşının çalınmasına göz yummaktadır.
