Yaşını, başını almış, emekli maaşıyla geçinen ve Lefkoşa’da tamire muhtaç tek katlı bir evde oturan tanıdığıma “200 bin sterlin veririz, evinizi alırız” tanıdığım önce teklif edilen rakamı algılamakta zorlanmış. Sonra 200 bin sterlinin Türk Lirası karşılığının 1 milyon 500 bin Türk Lirası ettiğini öğrendiğinde şok geçirmiş.
“Yıllar önce emekli ikramiyem olan 170 bin lirayı elime aldığımda Allah’ım ne kadar ne kadar çok para” demiştim şeklinde belirtiyor duygularını.
Tanıdığım evini sattı ve 200 bin sterlini aldı. 70 bin sterlin ödeyerek kendine asansörü de olan bir apartman dairesi satın aldı. 130 bin sterlini ise bankaya faize koyarak aylık gelirini artırdı. Şimdilerde ise gideceği tatillerin planını yapıyor.
Tanıdığımın evine 200 bin sterlin ödeyen müteahhit evi yıktı ve yerine 8 katlı bir apartman yapacak. Muhtemelen her bir daireyi 70 bin sterlinden satışa sunacak ve bu satış karşılığında iyi para kazanacak.
Bu anlattığım örnek Lefkoşa’dadır.
Girne’de, Mağusa’da ve özellikle son dönemde Yeni İskele’de inşaatlar hızla yükselmekte ve ekonominin bu çarkı iyi bir katma değer yaratmaktadır.
***
Akıl dışı teşviklerle hormonlanan birkaç turizmcinin bağırtılarına kulak asmayın.
Lefkoşa surlar içinde, Mağusa kale içinde, Girne’de turistten adım atacak yer kalmadı.
Üstelik “bir şişe su bile almazlar” safsatası da çöktü.
Cafeler, restoranlar, alışveriş yerleri tıka basa doludur.
Mesele bu yeni duruma karşı ekonomik pozisyon alma meselesidir.
Sınır kapılarında turistlere işkence çektirmeden, mesaiye göre çalışan müze ve ören yerlerini yeniden düzenleyerek ve her bir turistten daha fazla para nasıl kazanılacağının yollarını bularak.
***
Üniversite sektörü de akıl dışı teşviklerle hormonlandı.
Bu hormanlama birkaç özel üniversite sahibinin aşırı zenginleşmesine neden oldu.
Onun dışında on binlerce insan üniversitelerin karattığı katma değerden gereği gibi faydalanmıyor.
Kayıt dışılığı kayıt altına alınmasıyla kamu maliyesi de yalvar kakar olduğu paraları kazanacak duruma gelecektir elbette.
***
Yani özetle diyeceğim şudur;
Bu memlekette yaşanan para kıtlığı değildir.
Bu memleketin ihtiyacı olan kayıt altına alınacak bir ekonomide akıl dışı teşviklerden kurulup kamu maliyesini sadece maaşlar değil tüm giderleri karşılayacak şekilde ayağa kaldırmaktır.
Bunun için de gerekli potansiyel vardır.
Dar gelirlinin boğazına sarılmadan…
