Kamu Hizmeti Komisyonu’nun açıkladığı münhallere göre, yakın zamanda ilköğretime 9 müdür, 3 müdür muavini ve ortaöğretime de 7 müdür 28 müdür muavini görevlendirilecek.
Bilindiği gibi geçtiğimiz yüzyılda yani 20’nci yüzyılda okul müdürünün en temel görevi okulu yönetmekti ve bu bağlamda görevleri arasında mevcut mevzuatı ve programı uygulamak, okulun ihtiyaçlarını gidermek, okulu güvenliğini sağlamak, kısıtlı bütçeyi dengeli kullanmak ve okulun çevresi ile ilişkileri düzenlemek olarak sıralanabilir.
Peki 21’inci yüzyılda okul yöneticilerinin görevleri sadece bunlar mıdır? Küreselleşen dünya ve buna bağlı olarak ekonomik gelişmeler, nüfus ve öğrenci hareketliliği okulun işlevi ve misyonu hatta yapısında bazı farklılıklar yarattığı bilinmektedir.
Yani aslında bu nedenle günümüz okul yöneticilerinden beklentiler de artmıştır. 21’inci yüzyıl okul yöneticilerinden beklenen liderliktir, öğretim liderliğidir. Bu bağlamda okul müdürünün rolleri okuldaki insanların bilgi ve becerilerini zenginleştirmek, bunların geliştirilmesi gerektiği yönünde kültür oluşturmak, okuldaki değişik birimleri verimlilik esasında bir arada tutmak ve okulda çalışan bireylerin yaptıkları konusunda hesap verebilirlik kültürünü hâkim kılmak olarak özetlemektedir.
Çağdaş okul yöneticilerinin günümüzde beklenen rolleri için yapılan birçok araştırmada okul müdüründen beklenen davranışın işleri kolaylaştırmak olduğu görülmektedir. Bu kapsamda Foley’in yaptığı araştırmada müdürlerinin %77’sinin okulda işleri kolaylaştırma, %30,8’inin zamanı düzenleme, %23,2’sinin ekonomik kaynak bulma ve toplumla ilişkilerin geliştirilmesi rolleri üzerinde durduklarını ortaya koymuştur.
*******
Peki gelelim bize… Yakın zamanda toplam 47 okul yöneticisi atayacağız. Bundan öncekilere veya bundan sonrakilere “okul yöneticiliği” ile ilgili herhangi bir hizmet içi eğitim verildi mi veya verilecek mi? Yeni atanacak okul yöneticilerinin çağdaş birer yönetici olmaları için ne gibi çalışmalar yapıyoruz? Yoksa sınav giriş kriterlerine uyan herkes okul yöneticisi olabilir mi? Okul müdürleri sadece yazılı sınav ve belli kriterlere göre mi seçilmeli? Yoksa bu işin bir de psikolojik ve sosyolojik tarafı da olmalı mı?
Bu tür sorular daha da çoğaltılabilir. Açıkçası bu ülkede okul yöneticisi olmak zor… Tabii ki gerçekten okul yöneticisi olmak isteyen için zor. Herhangi bir hedefi ve vizyonu olmayan okul yöneticileri için müdürlük, bir kademe yükselmesi veya zaman geçirilen bir mevki olmaktan öteye geçmez.
Açıkçası eğitim ortamlarının 20’nci yüzyıldan kalma bir eğitim sistemi içerisinde okul yöneticiliği de 20’nci yüzyıldan öteye geçmesi çok zordur. Elbette bu ülkede de bunun üzerine çıkmayı beceren okul yöneticileri vardır ve onların farkı da görülmektedir.
*******
Mevcut okul yöneticilerine veya bundan sonra olacaklara da haksızlık yapmak da istemem. Çünkü ne kadar çağdaş eğitim sistemi, programı, vizyonu, o kadar çağdaş okul yöneticisi olur diye düşünüyorum. Bugün okullarımızda görev yapan okul yöneticilerinin; bütçe sıkıntıları, devletin kendilerine sahip çıkmamasından dolayı yetkilerini yeterince kullanamaması, bunlardan dolayı düşündüklerini yapamaması, modern dilenci pozisyonunda olmaları en çok karşılaştıkları sorunlar arasındadır.
Bugün ülkenin durumunu düşündüğümde, çağdaş bir okul müdüründen beklenen öğretim lideri, toplum lideri, vizyoner lider, örgütsel mimar, mentor, destekleyici, güvenlik uzmanı, sosyal hizmet uzmanı, değişimin öznesi, denetmen, hukuk uzmanı, zaman yönetici, program geliştirme uzmanı, disiplin figürü ve ekonomist rollerini gerçekleştirmesini bizim müdürlerden bekleyebilir miyiz?
Çok zor!
