1700’lü yıllarda Osmanlı’nın başı Yürüklerle dertteydi.
…
O sıralar Avrupa’da heyecanlı gelişmeler vardı.
…
Piyano 88 tuşludur.
52 beyaz, 36 siyah tuş.
Bu çalgı, son şeklini alana kadar belirli evrelerden geçmişti.
Avrupa’da 1700’lü yılların başıydı.
Ki ilk piyanoyu yapan Bartolommeo Cristofori, piyanonun üzerinde kafa patlatmaktaydı.
…
Osmanlı’da dert başkaydı.
Osmanlı, kendisine karşı muzırlık çıkaran Yürükleri Kıbrıs’a sürerken, İtalyan piyano yapımcısı da çekicin tellere vurduğunda nasıl geri çekilip, herhangi bir ses kaybı olmadan diğer tuşlara nasıl indirilebileceğini düşünüyordu.
Bunu başarmıştı da.
…
Osmanlı başaramamıştı.
Yürükler dolduruldukları sandalları ele geçirerek tekrar geldiklere yerlere kaçmışlardı.
Zaten gerileme dönemi çoktan başlamıştı.
Dergahlarda, tekkelerde tüm teka tüm tek havası vardı.
…
Osmanlı’da da müzik vardı.
“Padişah Marşları” çaldığı bilinen Mehter’in 1362 yılında doğduğu söylenir.
Mehteran takımı devşirme bir ordu olan Yeniçeri’ye bağlıydı.
Ki Padişah meydana buyurduğunda şöyle söylenirdi:
“Allah Allah İllallah, baş üryan, göğüs kalkan, dide al kan, sine püryan;
Bu meydanda nice başlar kesilir hiç olmaz soran;
Kahrımız, kılıcımız düşmana ziyan, kulluğumuz, padişaha ayan;
Sayılmayız parmakla, tükenmeyiz kırmakla;
Üçler, Beşler, Yediler, Kırklar Nur-û Nebi, Kerem-î Âli, Hacı Bektaş-ı Veli;
Dem-ü, devranına hü diyelim, Hüüüüüüü.”
…
Mehteranla birlikte Yeniçeri yüzyıllarca hüü çekerken,
Avrupa’da da piyano son şeklini almıştı bile.
Piyano yapımlarında Bach ve Beethoven gibi ünlü besteciler devreye girmiş,
Yapımcılara çeşitli tavsiyelerde bulunmuşlardı.
Piyanonun önce dizlere bağlı pedalleri, daha sonra yerini bilinen pedallere bırakmış,
1800’lü yılların başında da keçeli çekiçler bulunmuştu.
…
O sıralarda, 1826’da Mehteran Takımı kapatılmıştı.
…
Piyano, klasik müzik henüz Türk besteci veya müzisyenlerini etkilememişti.
Halbuki Mehteran Avrupalı bestecileri etkilemiş ve Türk Marşı’nın doğmasına neden olmuştu.
Ama Türk Marşı’nın bestecisi Mehterandan değildi.
“Rondo alla Turca” bütün zamanların müziği haline gelirken, mehter müzikleri gürültülü bölge müziğinin dışına çıkamadı.
…
Eğer III. Mehmet, I. Elizabeth tarafından kendisine gönderilen orgu (1520-1566) yaygınlaştırabilmiş olsaydı, belki işler başka türlü olabilirdi.
Ama heykelden, matbaadan, dört ayaklı masadan korkulduğu gibi, piyanodan da korkulmuştu.
…
Cumhuriyet döneminde yapılanlar yıkılmak istendiğine ve Fazıl Saylar da hain olarak görüldüğüne göre,
Piyano yeniden Kalaşnikof gibi tehlikeli görülmekte…
