Havadis Gazetesi yazı işleri müdürü Hüseyin Ekmekçi sosyal medyadan Ekonomi Bakanı’na “TL’ye nasıl güvenelim” diye sordu. Bakan Sunat Atun o soruya böyle cevap verdi
Sayın Hüseyin Ekmekçi mesajınız için teşekkür ederiz.
Güçlü para birimi, güçlü ekonomi anlamına gelmiyor.
Biz bu değerlendirmeleri makro odaklı yapıyoruz, sadece tüketim odaklı yaklaşmakla . Mükemmel para birimi nedir, küresel alanda böyle bir kavram varmı?
Güney Kıbrısta işsizlik AB ortalamasının üzerinde doğru tırmanıyor. Ağustos 2016: %10,2, Kasım 2016: % 14,2. Güney Kıbrısta işsizlik en ağır sorun haline geldi ve çok süratle tırmanıyor. Eurostat’dan bakabilirsiniz.
Baktım ki bu açıklama ile mevzilenmiş olanlar yerlerinden fırlamış. Birkaç noktanın anlaşılması önemlidir:
1- ekonomik sorunların küresel kaynaklı olduğunu görebilmeliyiz. Tek başına Türkiye ve TL ile alakalı değildir. Küresel büyüme beklentisi 2017 yılı için tüm dünyada aşağı yönlü revize edildi.
2- gelişen ülke para birimleri süratle değer kaybediyor. Tüm bu ülke para birimlerinin dahil olduğu “gelişmekte olan para birimleri endeksi (100)”nde TL’ nin puanı 105,95. Yani GOPB en az değer kaybı ve nisbi değer demektir.
3- TL /döviz kuru dengesi sadece birikim odağında değerlendirilir anlayışını sorumlu bir anlayış şekli olarak göremiyorum.
4- Euro güçlü bir para birimi, ilk adımda bireysel faydanız düşünülebilir ancak elinizde var ise…. elinizde olması için Euro ortamında kazanmalısınız… Bu işsizlik, daralan ekonomi ve gelir ortalaması gerilemesi ile kazanç arasında farklı bir denge var. Hangi yönde, takdir edebilenin. AB de büyüyememe sorunu var. İşsizlik ortalamaları % 15-20 bandını aşmıştır.
5- Bu konjektürel dengelerin ışığında para birimi dönüşümü, TL ye güvenmediğini söylediğiniz para birimlerinin de dalgalandığı ve haliyle riske açık olduğu gerçeğini ortada tutuyor. Sterlin Aniden 4 TL altına inip, sonra 5 TL na yaklaşabiliyor. Demekki, her halükarda sıfır risk ortamı yok. Konjektürel küresel durumun gerçeklerini görerek buna göre kendimizi pozisyonlayabilmeliyiz.
6- Ekonomilerin üretmesi, büyümesi, istihdam ve gelir artışı, yatırım gerektirir. Yatırım ise finanse edilme ihtiyacı duyar. Yabancı para birimi ağırlığı artar ise, finans kaynaklarının kur riski büyür, plase edilemeyecek dercede artar. Yatırım durur. Bu da işsizliği artırır, ve gelir artışını düşürür.
7- Bu nedenle, büyük yatırım, sermaye, esnaf ve mikro işletme kredilerinde 2016 yılında kısmen TL’ye dönüşümü başlattık. 2017 yılnda bunu daha da güçlendireceğiz. Bu yılın yatırım ve finansman programları dahilinde 320 Milyon TL üzeri bir hacim imkanı meydana getirilmiş olacak. Haliyle TL cinsi yatırım, yarırım finansmanında kur riskini de ortadan kaldıracaktır.
8- Mevzilerden fırlayanların galeyanı ile değil, finansal akılla hareket etmek önemlidir diye düşünüyorum. Bu nedenle halkımıza bir kez daha geliri hangi para birimindeyse -ki ağırlıklı TL’dir-, borçlanma ihtiyacını o para biriminden sağlamasının en doğru hareket şekli olacağı yönündeki tavsiyemi yineliyorum.
