Mont Pelerin’de müzakereler kıran kırana bir pazarlıkla devam ediyor.
Taraflar toprak konusunda ortak kriterlerinin belirlenmesi için yoğun bir mesai harcıyorlar.
Ortaya bir mutabakat kağıdı çıkarmak için çalışıyorlar.
Bu yazı yazılırken tarafların çalışmaları devam ediyordu.
İki tarafın da yazılı bir şekilde ortaya koyduğu ve tek bir kağıt üzerinde toplanan toprakta kriterlerle ilgili pozisyonlarının nasıl yakınlaştırılacağı eksersizi yapılıyordu.
Bu yazıyı kriterlerle ilgili müzakerelerde nasıl bir sonucun ortaya çıktığı bilgisi olmadan yazıyorum.
Gelinen aşamada Mont Pelerin’de masadan çıkması öngörülen en iyi senaryo tarafların toprakla ilgili kriterlerde ortaya bir yakınlaşma kağıdı çıkarmalarıdır. Ve bu yakınlaşma kağıdında yer alacak kriterleri bugün harita üzerinde uygulama eksersizlerine geçerken eş zamanlı bir şekilde garanti ve güvenlik konusunun görüşüleceği çok taraflı toplantının tarihinin belirlenmesi için görüşme yapmalarıdır.
Böylece Mont Pelerin’deki görüşmelerle birlikte son aşamasına geçilen Kıbrıs müzakerelerinde bir tık daha ileriye gidilebilecek yol açılmış olur.
Tüm konuların masaya yatırılıp bütünlüklü bir müzakerenin ve buna bağlı olarak ‘al-ver’in yapılabileceği koşullar yaratılır.
Ve ortaya kapsamlı bir siyasi çözüm anlaşmasının çıkıp çıkmayacağı konusu netleşir.
Mont Pelerin’den çıkması beklenen en iyi senaryo bu olmakla birlikte bunun çok zor olacağı da biliniyor. Ama imkansız da değildir.
Peki bu senaryo gerçekleşmezse ne olacak? Görüşmeler bitecek mi?
Hayır kesinlikle bitmeyecek…
Mont Pelerin’de konuşulan ikinci senaryo burada devreye girecek.
Taraflar toprak kriterlerini Lefkoşa’da görüşmeye devam edecekler. Bir taraftan kriterleri belirleyip bunları harita üzerinde uygulama eksersizlerini yaparken, diğer taraftan da garantörlerin de yer alacağı çok taraflı toplantı için tarih belirleme çalışacaklar.
Böylece kriterleri belirlemek için yapılan çalışmalarında biraz daha zaman kazanılmış olacak.
Peki kriz ya da sürecin çökme riski bu aşamada yok mu?
Gelen bilgilere göre yok.
Kimse en kötü senaryo olarak görülen böyle bir şeyin hayata geçmesine izin vermez.
Kısacası Mont Pelerin’de masa devrilmez.
Bir şekilde müzakerelerin bir süre daha devam etmesi ve uzlaşma arayışlarının sürmesinin sağlanması için adımlar atılır.
Geldiğimiz noktada bizi bekleyen olasılıkları yukarıda sıraladım.
Umarım geride kalan gecede ve bugün gün içinde çok zor olduğunu bildiğim bir numaralı senaryo hayata geçer ve süreç hızla çözüm yününde ilerlemeye devam eder…
***
Bu arada Rum Sözcü’nün açıklamalarına atfen dün toprak konusunda ortak bir belgenin ilk kez hazırlandığına ilişkin haberler basında yer aldı.
Aslında ortak belge denilen tarafların pozisyon kağıtlarının birleştirilmiş şeklinden başka bir şey değildi.
Dün gün boyunca liderler ve ekipleri tarafların bir birinden farklı olan pozisyonlarını yakınlaştırmak için çalıştılar.
Ortaya ortak bir yakınlaşma kağıdı çıkarabilmek için müzakere ettiler. Bugün de devam edecekler.
Eğer uzlaşırlarsa ortaya toprak konusundaki kriterlerde bir yakınlaşma kağıdı çıkacak.
Dileyelim çıksın…
Gelinen aşamada Mont Pelerin’de ilk kez tarafların toprak kriterleri konusunda önerileri kağıda yazıldı ve bunlarla ilgili çetin bir pazarlık başlamış oldu…
Mont Pelerin’de ilk dört konuda sağlandığı bildirilen ilerlemelerden sonra bence bu da önemli bir ileri adım oldu.
