TABLO ÜRKÜTÜCÜ: Kıb-Tek’te mali durumun sürdürülemez olduğunu söyleyen yönetim kurulu başkanı Erkan Okandan, “Rakamları gördüğüm zaman ürktüm. Kıb-Tek maliyetinin altında satış yapıyor. Akaryakıt fiyatı dört yılda yüzde 300 artarken, dövizde de yaklaşık 50 kuruşluk artış meydana geldi. Fiyat düzenlemesi kaçınılmazdır. Yeteri kadar popülist davranıldı” dedi
MEVCUT DÜZENLE KRİZ AŞILAMAZ: Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nda 2009 yılından itibaren başlayarak süregelen borç krizi 2013 yılında aşılamayacak noktaya geldi. 2009’da 140 milyon TL olan borç, yapılmayan ücret düzenlemesi yüzünden 2010’da 215 milyon TL, 2011’de 307 milyon TL, 2012 sonunda ise 356 milyon TL oldu
ARTIK SUÇ İŞLEMEYECEĞİM: Kıb-Tek Yasası’nda belirlenen “Kurum gelirlerinin belirlenmesinde tüm tüketicilerin enerji tüketim bedellerinin ortalama satış fiyatı maliyetin altında olmayacak şekilde düzenlenecek” şeklindeki maddenin bugüne kadar uygulanmadığını kaydeden Okandan, “Yönetimler maliyetin altında enerji satışına izin verdi. Her kilowatta 8 kuruş zarar var” dedi
SUÇ DUYURUSUNDA BULUNACAK: Okandan, fiyat düzenlemesi yapmayarak yasaya aykırı davranan geçmiş yönetim kurulu üyeleri hakkında suç duyurusu yapacağını açıkladı. Okandan fiyat düzenlemesi ile ilgili öneriyi Başbakan’a verdiğini belirterek, “Onay bekliyoruz. Eğer hükümet fiyatlarda düzenleme kararı almazsa suç işlemeye devam etmeyeceğim” diyerek “istifa” sinyali verdi
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Erkan Okandan, kucaklarında buldukları Kıb-Tek krizini ve Kıb-Tek’in ayakta kalması için gereken çözüm önerilerini Havadis’e açıkladı. Kıb- Tek’te mali durumun sürdürülemez olduğunu söyleyen yönetim kurulu başkanı Erkan Okandan, rakamları gördüğünde ürktüğünü itiraf etti. Akaryakıt fiyatlarında dört yılda yüzde 300 artış olduğunu da ifade eden Okandan, fiyat düzenlemesinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.
Kıb-tek bu noktaya gelmemeliydi
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Erkan Okandan, Kıb-Tek’teki mali tabloyu gördüğü zaman ürktüğünü ve kurumun bu noktaya gelmemesi gerektiğini söyledi. Kıb-Tek’in özel bir şirket olması durumunda bu noktaya gelmesine kesinlikle izin verilmeyeceğini ifade eden Okandan, kurumun içinde bulunduğu durumdan çıkması için çalışmalar yapıldığını söyledi.
Kurum artık borçlanmaya gidemez
Kurumun geldiği aşamada artık borçlanmaya gidemeyeceğini söyleyen Okandan, “ne kadar borçlanırsanız borçlanın, maliyetinin altına ürün satan bir kurumun düze çıkması mümkün değildir” şeklinde konuştu. Okandan AKSA ile geçmiş dönemlerde yapılan bir alım anlaşması olduğunu ve AKSA’dan alınan enerjinin üzerinde ülkenin tüketim ihtiyacının Kıb-Tek tarafından karşılandığını belirtti. Kıb-Tek sattığı elektrik ile geriden gelen borçların faizlerini olsun ödemesi gerektiğini söyleyen Okandan, bu faizleri bile ödeyemez durumda olduklarını söyledi.
8 kuruş zarar
Kıb-Tek’in şu an için sattığı her kilowat enerjide 8 kuruş zarar ettiğine de değinen Okandan, üretim maliyetinin altında satış yaptıklarını bunun da dünyada hiçbir işletme de olmadığını söyledi. Okandan, kurumun arz güvenliğini sağlayabilmek için finansal yönünü düzeltmeleri gerektiğini de söyledi.
Kıb-Tek üretimde de zarar ediyor
Okandan, Kıb-Tek olarak sadece sattıkları enerjiden değil üretim aşamasında da zarar ettiklerini söyledi. Kıb-Tek’in makinelerinin tam kapasite çalışmamasından dolayı bir zararın olduğunu söyleyen Okandan, “Bizim santralimizin tam kapasite çalışmamasından dolayı bize maliyetleri de artıyor. Şu an kurum nakit sıkıntısı çeker. Her sattığı kilowatta zarar etmektedir” dedi.
Giderler katı
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Erkan Okandan, kurumun giderlerinin katı olduğunu ve ödememe gibi bir lükslerini olmadığını söyledi. Okandan şöyle devam etti: “Kamu ağırlıklı alacaklar var, ayrıca kurum ve kuruluşlardan gerçek ve tüzel kişilerden de yüklü alacaklar var. Taksitlendirmenin bile bu kuruma zararı vardır çünkü kurumun nakit akışını bozar. Yakıt almak zorundayım para yoksa vadeli alırım. Navluna da para vermek zorunda kalırım. %77 daha fazla para veririm. Giderler katı derken kurum elektrik üretmek için yakıt almak zorundadır. Bu yakıtı alırken de üç yılda ciddi bir şekilde yükselen bir trendi oldu yakıt fiyatlarının. Kur da yukarıya oynadığından kur riski de taşırız. Kredilerin maliyeti kurumun içinde bulunduğu durum nedeniyle bankaların kredi verme notu düşüktür.”
Mevcut düzenle kriz aşılamaz
Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nda 2009 yılından itibaren başlayarak süre gelen borç krizi 2013 yılında aşılamayacak noktaya geldi. 2009’da 140 milyon TL olan borç yapılmayan ücret düzenlemesi yüzünden 2010’da 215 milyon TL, 2011’de 307 milyon TL, 2012 sonunda ise 356 milyon TL oldu.
“Suç işlemeyeceğim”
Kıb-Tek Yasası’nda belirlenen “Kurum gelirlerinin belirlenmesinde tüm tüketicilerin enerji tüketim bedellerinin ortalama satış fiyatı maliyetin altında olmayacak şekilde düzenlenecek” şeklindeki maddenin bugüne kadar uygulanmadığını kaydeden Okandan, “Yönetimler maliyetin altında enerji satışına izin verdi. Her kilowatta 8 kuruş zarar var” dedi.
Suç duyurusunda bulunacak
Okandan, fiyat düzenlemesi yapmayarak yasaya aykırı davranan geçmiş yönetim kurulu üyeleri hakkında suç duyurusu yapacağını açıkladı. Okandan fiyat düzenlemesi ile ilgili öneriyi Başbakan’a verdiğini belirterek, “Onay bekliyoruz. Eğer hükümet fiyatlarda düzenleme kararı almazsa suç işlemeye devam etmeyeceğim” diyerek “istifa” sinyali verdi.
Okandan şöyle devam etti: “Bundan sonraki süreçte ben yasal olmayan bir şeyi yapmak istemiyorum. Yasada geçen maddeleri uygulamak istiyoruz. Normalde yetki bendedir zam yapabilirim ancak bu karar böyle akşamdan sabaha verilecek bir karar değildir. Bunun sonucu bize yetkili mercilerden geldiğinde uygulamaya koyacağız. 1 aydır biz de suç işliyoruz. Ben işin makyaj kısmında değilim. Uzun süre suç işlemeye devam etmeyeceğim. Yasa bize maliyetin altında iş yapmayın diyor ben bunu uygulayacağım.”
4 yılda sadece bir kez artış oldu
Okandan, bugüne kadar 4. maddenin hiçbir şekilde uygulanmadığını dört yıl boyunca sürekli borçlanmayla yönetilen kurum için sadece 2011 yılında bir artış yapıldığını söyledi. Kurumun sürekli borç alarak işletmeye çalışıldığını söyleyen Okandan, “Niçin zamanında önlem alınmadı. Bunu halk sorgulamalı. %60 maktu ücretlere tüketim ücretlerinde ise %29 oranında artış yaptılar. 30 ay boyunca hiçbir şey yapmadılar. Yakıta ton başına şu an 1230 TL veriyoruz. Neden bu zaman kadar akaryakıt fiyatlarında yapılan düzenleme yapılmadı. Bu kurumun bu duruma gelmemesi için akaryakıt düzenlemesinin yapıldığı gibi elektrik ücretlerinde de yapılmalıydı.”
Kıb-Tek Yasası’nın 4. maddesi ne diyor?
4. Madde Bütçenin Finansmanı: Kurum gelirlerinin belirlenmesinde tüm tüketicilerin enerji tüketim bedellerinin ortalama satış fiyatı maliyetin altında olmayacak şekilde düzenlenecek aylık faturalarla tahsil edileceği ve geçmiş yıllara ait tüm Kamu ve özel enerji tüketim bedellerinin kuruma ödeneceği varsayımı dikkate alınmıştır.
Uygulama ve denetim esasları:
Bütçede öngörülen geliri tarh, tahakkuk ve tahsili ile harcamaların yapılması ve denetimi bu yasa ile konan koşul ve kurallar çerçevesinde kurum yönetim kurulunun alacağı kararlara göre yürütülür.
Yukarıdaki genel kurallar ve uygulama denetim esasları maddesinde görüldüğü gibi siyasi atama olan Kıb-Tek Yönetim Kurulu çok ciddi sorumluluğu bulunan bir konumdadır. Maddelerden de görüldüğü gibi maliyetin altında olmayacak şekilde fiyatlandırma olacaktır diye belirtilmektedir.
