Soru 99. Ödeme Kaydedici Cihazın (Yazar Kasa) çalışmaması halinde satışlar sonradan makineye
tek bir rakam halinde girilebilir mi?
Hayır. Aman sakın ha! Eğer Ödeme Kaydedici Cihazınız (Yazar Kasanız) çalışmıyorsa,
Perakende Satış Fişi düzenlemekten kaçınmayınız. Aksi takdirde Vergi Dairesi size, belgesiz
Satış yapıldığı gerekçesiyle her bir işlem için asgari ücretin dörtte biri kadar Özel Usulsüzlük
Cezası kesebilir. Bir başka deyişe astarı yüzünden pahalı çıkacak işlemlere girişilmesin.
Soru 100. Gider Pusulası kullanımına devam edilecek mi?
Evet. Ancak Gider Pusulasının kullanımında dikkat edilecek husus;
1. Vergileri Götürü Usulde saptananlardan;
2. Vergiden Muaf esnaftan;
3. Defter tutmak zorunda olmayanlardan;
Yapılan alımlar ve hizmetlerle ilgili düzenlenecektir. Gider Pusulası, fatura kullanmayanlardan
yapılacak alım veya hizmeti belgelemeye yarayan bir belgedir.
Soru 101. Gider Pusulasını satıcı mı düzenler?
Hayır. Gider Pusulası alıcı tarafından imzalanarak, satıcıya imzalatılır. Fatura kullanma
zorunda olanların, fatura vermediği veya fatura vermekten kaçındığı için sırf belge olsun diye
düzenlenecek Gider Pusulası kanıtlayıcı belge olarak kabul edilmez. Fatura kullanmak zorunda
olanlardan fatura alınamadığı nedeniyle düzenlenecek Perakende Satış Fişi, faturanın
verilmediğinin kanıtı olarak kullanabilecek ve her iki tarafa da Özel Usulsüzlük Cezası
kesilebilecektir. Uygulamada geçici olarak ticari faaliyette bulunanlardan alınan mal veya
yaptırılan işler için düzenlenen belgedir.
Örneğin, bir lokanta sahibi, meze sunumunda kullanmak için kasap olmayan bir kişinin
ürettiği Samarella alımında bu belge kullanılır. Şahsi aracını, yeni araç alımında takasta
kullanmak isteyenlerle ilgili de düzenlenebilir.
Soru 102. Taşıma işlemleri fatura ile belgelenebilir mi?
Hayır. Ücret karşılığı eşya taşıyanların, taşıdıkları eşya için Taşıma İrsaliyesi düzenlemeleri
zorunludur. Taşıma İrsaliyesi üç nüsha halinde düzenlenecek. Bir nüshası taşıttıranda, bir
nüshası taşımayı yapanda, bir nüshası da taşımayı yapan şoförde kalacak.
Soru 103. Sevk İrsaliyesi, faturadan ayrı mı düzenlenir?
Evet. Taşıma İrsaliyesi, malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşınması halinde
düzenlenen belgedir. Fatura yerine geçmez. Bu nedenle Taşıma İrsaliyesine dayanarak
muhasebe kaydı yapılamaz. Taşıma aracında Sevk İrsaliyesinin aslı bulundurulmalıdır. Bunun
dışında taşıma aracında Sevk İrsaliyesinin, fotokopisi veya faksının bulunduğu hallerde Sevk
İrsaliyesi düzenlenmemiş kabul edilir. Bu gibi hallerde Özel Usulsüzlük Cezası kesilebileceği
gibi Resen vergi tarh edilip ceza da kesilebilir.
Soru 104. Sevk İrsaliyesi sadece satıcı tarafından mı düzenlenir?
Hayır. Teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması halinde Sevk İrsaliyesi alıcı tarafından
düzenlenir. Teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması halinde; Sevk İrsaliyesinin
taşıma aracında bulunmaması, gerek satıcıyı gerekse alıcıyı zor durumda bırakabilir.
Soru 105. Şubeler arası mal taşınması da Taşıma İrsaliyesi ile mi olacak?
Hayır. Yükümlülerin şubeler arasında kendi mallarını taşıyor veya taşıttırıyor olması
Halinde araçta Sevk İrsaliyesi bulunmalıdır. Sevk İrsaliyesinde fiyat ve bedel harç olmak
üzere diğer bütün bilgiler bulunmalıdır. Sevk İrsaliyesi iki kopyası taşıyanda bir kopyası
belgeyi düzenleyende kalmak şartıyla üç kopya düzenlenir.
Soru 106. Müşterinin tüketim amaçlı satın aldığı malın taşınmasında Sevk İrsaliyesi gerekli mi?
Hayır. Nihai tüketicilerin tüketim amacıyla satın aldıkları malın taşınmasında veya
taşıttırılmasında fatura tanzim edilir. Faturanın tanzim edilmiş olması halinde Sevk İrsaliyesi
aranmaz. Bir başka deyişle fatura varsa, Sevk İrsaliyesi aranmaz. Ancak her ikisinin
de bulunmaması tarafları zor durumda bırakabilir. Alıcıya belge almadığından dolayı Özel
Usulsüzlük Cezası kesilebilir. Satıcıya da belgesiz satış yaptığı için Özel Usulsüzlük Cezası
kesilebileceği gibi resen vergi tarh edilip vergi cezası da kesilebilecektir.
Soru 107. Araç hareket etmeden de Sevk İrsaliyesi bulundurulması zorunlu mu?
Hayır. Sevk İrsaliyesi, aracın trafiğe çıkması halinde hüküm ifade eder. Önceden hazırlık
yapılması amacıyla yükletilmiş araçta, Sevk İrsaliyesinin bulundurulması zorunlu değildir.
Ancak yükletilmiş, çalışır vaziyette yola çıkmamış araçta Sevk İrsaliyesi bulunmadığı nedeniyle
tutanak tutulması halinde; aracın trafikte olmadığı hususunun belirtilmesini ısrarla talep
ediniz. Tutanak, önünde yoklama yapılan imzalamadı şerhi düşülerek önünüze bırakılırsa,
tavsiyem; aracın trafikte olmadığı hususunun tutanağa ilave edilerek iki şahit tarafından
imzalanmasını sağlayınız.
Soru 108. Taşınan malın faturasının bulunması halinde Sevk İrsaliyesinin bulundurulması zorunlu mu?
Evet. Nihai tüketicilerin tüketim amaçlı aldıkları perakende malların taşınması dışında, taşınan
malın faturası araçta mevcut olsa dahi Sevk İrsaliyesi mutlaka düzenlenecektir.
Soru 109. Serbest Meslek Makbuzunun kullanılması zorunlu mu?
Evet. Yapılan değişiklikle Serbest Meslek Makbuzu miktarına bakılmaksızın alınması ve
verilmesi zorunludur.
Soru 110. Tahsilat Makbuzu ile Serbest Meslek Makbuzu farklı mı?
Evet. Serbest Meslek Makbuzu, serbest meslek sahiplerinin; mesleki faaliyetlerine ilişkin
tanzim edilen belgedir. Tahsilat Makbuzu ise tahsil edilen para karşılığı tahsil edilen
makbuzdur.
Soru 111. Ücretin tahsil edilmediği hallerde Serbest Meslek Makbuzu düzenlenecek mi?
Hayır. Serbest meslek faaliyetinde gelirin elde edilmesinde, tahsil esası kabul edilmiştir. Bu
Nedenle serbest meslek faaliyetinde gelir, Serbest Meslek Makbuzu düzenlendiği zaman elde
edilmiş olur.
Soru 111. Kredili Fatura ve Peşin Satış Faturası şeklinde iki tür fatura kullanılabilir mi?
Evet. Vergi Dairesi’nden izin alınması koşuluyla, bedelin hemen tahsil edilen işlemlerde
kullanılan Peşin Satış Faturası düzenlenebilir. Elektronik kullanımlar dışında iki ayrı fatura
blokunun bulundurulması sıkıntı yaratabilir. Tavsiyem, tek tip fatura kullanılarak, bedelin
tahsilinde de makbuz düzenlenmesidir.
Soru 112. Fatura ve belgeler, elektronik olarak düzenlenebilecek mi?
Evet. Yasal olarak düzenlenmesi zorunlu olan belgeler, yasada belirtilen bilgileri içermek
koşuluyla, elektronik olarak düzenlenebilecektir.
Soru 113. Değişiklikten sonra, yükümlüler diledikleri elektronik aletleri kullanabilecek mi?
Hayır. Yükümlüler, elektronik belgeleri; nitelikleri Maliye Bakanı tarafından belirlenen
elektronik aletleri kullanmak suretiyle düzenleyebilecekler. Bir başka deyişle Maliye
Bakanlığı tarafından kabul edilmeyen elektronik aletlerde düzenlenmiş belgeler, yasal belge
niteliği taşımaz. (Belgelerin kanunen geçerliliği yoktur)
Soru 114. Elektronik belgeler, farklı şekilde hazırlanabilir mi?
Hayır. Belgenin elektronik olması, yasada mevcut hususlardan farklı olması veya farklı bilgi
taşıması hakkını vermez. Vergi Usul Yasası ve Vergi Yasalarında belgeler için var olan kurallar;
Elektronik belge için de geçerlidir. Elektronik belgeler için farklı usul ve esaslar belirlemeye
Maliye Bakanlığı yetkilidir. Maliye Bakanlığı farklı usul ve esaslar saptamadığı müddet, elle
tanzim edilen belgelerde bulunması zorunlu hususlar, Elektronik belgeler için de geçerlidir.
Soru 115. Maliye Bakanlığı elektronik ortamda tanzim edilen belgelerle ilgili bilgi talep edebilir mi?
Evet. Maliye Bakanlığı, elektronik ortamda tanzim edilen belgelerin, internet ortamında
kendisine de gönderilmesini talep edebilir. Bu düzenleme ile Maliye Bakanlığı her ay
elektronik ortamda tanzim edilen faturaların tamamının internet ortamında kendisine de
gönderilmesini talep edebilecek.
Soru 116. Defter ve belgelerin saklanması zorunlu mu?
Evet. Defter tutmak zorunda olanlar, tuttukları defterleri ve bu defterlerin dayandığı fatura,
gider pusulası, perakende satış fişi gibi kıymetli belgeleri, ilgili bulundukları yılın başlayarak
yedi yıl saklamak zorundadırlar.
Soru 117. Defter tutmayanların da belgeleri saklaması zorunlu mu?
Evet. Defter tutmak zorunda olmayanlar da almaya zorunlu oldukları belgeleri yedi yıl
saklamak zorundadırlar.
Soru 118. Defterlerin, elektronik ortamda tutulması zorunlu olacak mı?
Evet. Günümüzde defter kayıtlarının hemen hemen tümü, elektronik ortamda yapılmaktadır.
Yasada yapılacak değişiklikle Maliye Bakanlığına bu hususta düzenleme yapmasına ve usul ve
esasları saptamasına yetki vermiştir. Bu güne kadar yapılan elektronik kayıtlar, Vergi Usul
Yasasının “ Defterler silinmez mürekkeple yazılır” kuralına aykırı idi. Maliye Bakanlığı
tarafından yapılacak düzenleme ile elektronik kayıtlar yasallık kazanacak.
Soru 119. Tutulacak elektronik defterlerin muhafazasını Maliye Bakanlığı yapabilir mi?
Evet. Tutulacak elektronik defter, belge ve kayıtların muhafazasını Maliye Bakanlığı talep
edebilir. Değişiklik yapıldıktan sonra, beyannamelerle birlikte elektronik kayıtların verilmesini
de talep edebilir. Düşüncem odur ki, değişiklik yürürlüğe girdikten sonra Vergi Dairesi,
Beyannamelerle birlikte elektronik kayıtların bir dökümünü de muhafaza gerekçesiyle
(elektronik ortamda) talep edecek.
Soru 120. Yapılan değişiklikle, ödemelerin bankadan yapılması zorunluluğu getirilecek mi?
Evet. Yapılan değişiklik; Maliye Bakanlığına tahsilat ve ödemelerin banka kanalı ile yapılması
zorunluluğu getirmesine yetki vermiştir. Maliye Bakanlığı, bu hususun uygulanması ile ilgili
usul ve esasları saptayıp tebliğ ettikten sonra, Ödeme Fişi ile kasadan ödeme işlemleri, kabul
görmeyecek. Bir başka deyişle Kasa Hesabı, muvazene işlemleri için kullanılamayacak.
Soru 121. Beyannameler internet yoluyla verilebilecek mi?
Evet. Yapılan değişiklikle, Maliye Bakanlığı; Beyanname, bilgi ve belgelerin internet yoluyla
gönderilmesi hususunda düzenleme yapabilir.
Soru 122. Belge basımında değişiklik var mı?
Hayır. Belgeler bir başka deyişle faturalar, elektronik cihazlarda kullanılacak olanlar dâhil,
sadece yetki verilmiş anlaşmalı matbaalarda basılabilecek. Anlaşmalı matbaaların kullanılacak
olan belgenin basımında yetersiz olduğu öne sürülerek yetki verilmemiş matbaalardan izinsiz
belge basımı mümkün değildir.
Soru 123. Şirketin Muhasip-Murakıbı, beyannameleri elektronik ortamda gönderebilecek mi?
Evet. Ancak diğerlerinde (elde hazırlanmış beyannameler) olduğu gibi bu hususta Muhasip-
Murakıba yetki verilmeli ve yetkinin bir sureti Vergi Dairesine gönderilmelidir. Yetki verilmiş
Muhasip-Murakıp tarafından Internet Kanalıyla gönderilen elektronik beyanname vergi
yükümlüsü veya vergi sorumlusu tarafından verilmiş gibi kabul görecek.
Soru 124. Değerleme esaslarında değişiklik yapıldı mı?
Evet. Değerleme esaslarına “Rayiç Bedel” ilave edilmiştir. Türk Vergi Usul Kanunu’ndan
alınmıştır. Rayiç Bedel uygulaması gayrimenkullerde kullanılmaktadır. Bunun
tanımı da mevcut Vergi Usul Yasasının 210’uncu maddesinde zaten mevcuttur.
Soru 125. Bedeli küçük çapta olan ekonomik kıymetlere amortisman ayrılacak mı?
Hayır. Ancak bedeli, satın alındığı yılın başındaki aylık asgari ücreti aşanlar; gider olarak
yazılamayacak. Bunlar amortisman ayrılmak suretiyle itfa edilecekler.
Soru 126. Aracın, motorunun değiştirilmesi halinde yapılan harcamalar, gider kaydedilebilecek mi?
Hayır. Yapılan değişiklikle bir motorlu kara nakil aracının motorunun değiştirilmesi halinde
yapılan harcamalar, gider olarak indirilemeyecek. Bu giderler; mal oluş bedeline eklenerek
amortisman ayrılmak suretiyle itfa edilecektir.
